ରାଫେଲ୍ ବିମାନକୁ ନେଇ ପାକିସ୍ତାନର ଦାବି ଉପରେ ପ୍ରଶ୍ନ; IAF ଦସ୍ତାବିଜକୁ ନେଇ ନୂଆ ଚର୍ଚ୍ଚା
ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନା (IAF) ର ରାଫେଲ୍ ଯୁଦ୍ଧବିମାନକୁ ନେଇ ପାକିସ୍ତାନ ପକ୍ଷରୁ ପୂର୍ବରୁ କରାଯାଇଥିବା ଦାବି ଉପରେ ଏବେ ପୁଣି ଚର୍ଚ୍ଚା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି। କିଛି ସାମରିକ ବିଶ୍ଳେଷକଙ୍କ ମତାନୁସାରେ, ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନାର ଏକ ନୂତନ “ବ୍ରିଜ୍ ସପୋର୍ଟ” ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଟେଣ୍ଡର ଦସ୍ତାବିଜ ଦେଖାଉଛି ଯେ ଭାରତ ପାଖରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ୩୬ଟି ରାଫେଲ୍ ଯୁଦ୍ଧବିମାନ ସକ୍ରିୟ ଅବସ୍ଥାରେ ରହିଛି।
ପାକିସ୍ତାନ ପକ୍ଷରୁ ପୂର୍ବରୁ ଦାବି କରାଯାଇଥିଲା ଯେ ଏକ ସାମରିକ ସଂଘର୍ଷ ସମୟରେ ଭାରତୀୟ ରାଫେଲ୍ ବିମାନଗୁଡ଼ିକ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଥିଲେ। ତେବେ ଭାରତ ପକ୍ଷରୁ ଏହି ଦାବିକୁ କେବେ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱୀକାର କରାଯାଇନଥିଲା। ବର୍ତ୍ତମାନ ଆସିଥିବା ସରକାରୀ ଦସ୍ତାବିଜ ଆଧାରରେ ସେହି ଦାବିଗୁଡ଼ିକର ସତ୍ୟତା ଉପରେ ପୁଣି ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିଛି।
‘ବ୍ରିଜ୍ ସପୋର୍ଟ’ ଟେଣ୍ଡର କଣ?
ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନାର ଏୟାର ହେଡକ୍ୱାର୍ଟର ପକ୍ଷରୁ ରାଫେଲ୍ ବେଡ଼ା ପାଇଁ ଏକ “Bridge Support” ଟେଣ୍ଡର ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଇଛି। ସାଧାରଣତଃ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ ଚୁକ୍ତି ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ବିମାନଗୁଡ଼ିକର ପରିଚାଳନା, ଲଜିଷ୍ଟିକ୍ସ ଏବଂ ଟେକ୍ନିକାଲ୍ ସହାୟତା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ଏପରି ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଏ।
ଦସ୍ତାବିଜ ଅନୁସାରେ, ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୬ ପରଠାରୁ ପାଞ୍ଚ ମାସ ଅବଧି ପାଇଁ ରାଫେଲ୍ ବିମାନଗୁଡ଼ିକର ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ ଓ ସହାୟତା ପ୍ରଦାନ କରିବାକୁ ଏହି ଟେଣ୍ଡର ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଇଛି। ଏହି ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରାୟ ୨,୨୫୦ ଫ୍ଲାଇଂ ଆୱାର୍ସର ଯୋଜନା ଥିବା ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି।
ବିଶ୍ଳେଷକଙ୍କ ଯୁକ୍ତି
ସାମରିକ ବିଶ୍ଳେଷକମାନଙ୍କ ମତ ହେଉଛି, ଯଦି କୌଣସି ରାଫେଲ୍ ବିମାନ ସଂଘର୍ଷରେ ନଷ୍ଟ ହୋଇଥାନ୍ତା କିମ୍ବା ଗୁରୁତର କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଥାନ୍ତା, ତେବେ ସମସ୍ତ ୩୬ଟି ବିମାନକୁ ଧ୍ୟାନରେ ରଖି ଏକକ ଭାବେ ସହାୟତା ଯୋଜନା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇନଥାନ୍ତା। ଏହି କାରଣରୁ ଏହି ଟେଣ୍ଡରକୁ କେତେକ ମହଳ ପାକିସ୍ତାନର ପୂର୍ବ ଦାବିର ବିପରୀତ ଏକ ସୂଚନା ଭାବେ ଦେଖୁଛନ୍ତି।
ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନାର ଶକ୍ତି ବୃଦ୍ଧି ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ
ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନା ବର୍ତ୍ତମାନ ୩୬ଟି ରାଫେଲ୍ ବିମାନ ପରିଚାଳନା କରୁଛି। ଏହାସହିତ ମଧ୍ୟମ ବହୁମୁଖୀ ଯୁଦ୍ଧବିମାନ (MRFA) କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଆହୁରି ୧୧୪ଟି ଆଧୁନିକ ଯୁଦ୍ଧବିମାନ କ୍ରୟ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଆଲୋଚନା ଚାଲିଛି।
ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନା ପ୍ରମୁଖ ଏୟାର ଚିଫ୍ ମାର୍ଶଲ ଏ.ପି. ସିଂ ନିକଟରେ ଫ୍ରାନ୍ସ ଗସ୍ତ କରି ବିଭିନ୍ନ ସାମରିକ ସହଯୋଗ ପ୍ରକଳ୍ପର ସମୀକ୍ଷା କରିଥିବା ସୂଚନା ମିଳିଛି।
ଅଞ୍ଚଳୀୟ ସୁରକ୍ଷା ପରିସ୍ଥିତି
ଦକ୍ଷିଣ ଏସିଆର ସାମରିକ ସନ୍ତୁଳନକୁ ନେଇ ଭାରତ, ପାକିସ୍ତାନ ଏବଂ ଚୀନ୍ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରତିସ୍ପର୍ଦ୍ଧା ଜାରି ରହିଛି। ପାକିସ୍ତାନ ପକ୍ଷରୁ ଚୀନ୍ ନିର୍ମିତ ଆଧୁନିକ ଯୁଦ୍ଧବିମାନ କ୍ରୟ ପାଇଁ ଆଗ୍ରହ ଦେଖାଯାଇଥିବା ବେଳେ, ଭାରତ ରାଫେଲ୍, ସୁଖୋଇ-30 MKI, ତେଜସ୍ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ଲାଟଫର୍ମକୁ ନେଇ ନିଜର ନେଟୱର୍କ-ସେଣ୍ଟ୍ରିକ୍ ବାୟୁ ପ୍ରତିରକ୍ଷା କ୍ଷମତାକୁ ମଜବୁତ କରୁଛି।
ଉପସଂହାର
ରାଫେଲ୍ ଯୁଦ୍ଧବିମାନକୁ ନେଇ ହୋଇଥିବା ବିବାଦ ମଧ୍ୟରେ ଆସିଥିବା ଏହି ନୂତନ ଦସ୍ତାବିଜ ଚର୍ଚ୍ଚାକୁ ଆହୁରି ତେଜ କରିଛି। ତେବେ ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନା ପକ୍ଷରୁ ପାକିସ୍ତାନର ପୂର୍ବ ଦାବିକୁ ନେଇ କୌଣସି ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସରକାରୀ ବିବୃତ୍ତି ଜାରି କରାଯାଇନାହିଁ। ସାମରିକ ବିଶେଷଜ୍ଞମାନଙ୍କ ମତରେ, ରାଫେଲ୍ ବେଡ଼ାର ପରିଚାଳନା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଏହି ଟେଣ୍ଡର ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନାର ପ୍ରସ୍ତୁତି ଏବଂ କ୍ଷମତାକୁ ଉଦ୍ଧାର କରୁଛି।
