ସଂଯୁକ୍ତ ଆରବ ଏମିରେଟ୍ସ ବା ୟୁଏଇ, ଯିଏକି ଦଶନ୍ଧି ଦଶନ୍ଧି ଧରି ଓପେକ (Organization of the Petroleum Exporting Countries) ର ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସ୍ତମ୍ଭ ହୋଇ ରହିଥିଲା, ସେ ଏବେ ଏହି ପରିବାରରୁ ଅଲଗା ହେବାକୁ ଯାଉଛି।
ଏହା କେବଳ ଏକ ଦେଶର ସଂଗଠନ ଛାଡ଼ିବା ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ଆରବ ଜଗତର ନେତୃତ୍ୱ, ବିଶ୍ୱ ତୈଳ ବଜାରରେ ସାଉଦି ଆରବର ଏକଛତ୍ରବାଦ ଏବଂ ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା ହେଉଛି- ଆମେରିକୀୟ ଡଲାରର ପ୍ରଭାବ ଉପରେ ଏକ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନବାଚୀ।
• ୟୁଏଇ କାହିଁକି ଏହି ଚରମ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଲା?
• ଏହା ପଛରେ କ’ଣ କୌଣସି ଗୋପନୀୟ ‘ତୈଳ ଯୁଦ୍ଧ’ ଚାଲିଛି?
• ଭାରତ ପାଇଁ ଏହା ଲଟେରୀ ସଦୃଶ କିମ୍ବା କୌଣସି ନୂଆ ବିପଦର ସଙ୍କେତ?
• ଏବଂ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନ- କ’ଣ ଭାରତୀୟ ଟଙ୍କା ଏବେ ‘ଗ୍ଲୋବାଲ୍ କରେନ୍ସି’ ହେବା ଆଡକୁ ଆଉ ଏକ ପାଦ ଆଗକୁ ବଢ଼ିବ?
ଓପେକର ଇତିହାସ ଏବଂ ୟୁଏଇର ବିଦ୍ରୋହ (ଗ୍ରାଫ୍)
ଓପେକର ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲା ୧୯୬୦ ମସିହାରେ। ଏହାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ଥିଲା ଦୁନିଆର ତୈଳ ବଜାରକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା। କିନ୍ତୁ ଗତ କିଛିବର୍ଷ ହେବ ୟୁଏଇ ଏବଂ ସାଉଦି ଆରବ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଅଘୋଷିତ ଶୀତଳ ଯୁଦ୍ଧ ଚାଲିଛି। ୟୁଏଇ ନିଜର ଅର୍ଥନୀତିକୁ କେବଳ ତେଲ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ ନ ରଖି ପର୍ଯ୍ୟଟନ ଏବଂ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଆଡ଼କୁ ନେବାକୁ ଚାହୁଁଛି। ଏଥିପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଚୁର ପୁଞ୍ଜି ଦରକାର। ଆଉ ସେହି ପୁଞ୍ଜି ଆସିବ ତେଲ ବିକ୍ରିରୁ।
କିନ୍ତୁ ଓପେକର ନିୟମ ଅନୁସାରେ, କୌଣସି ଦେଶ ନିଜ ମନଇଚ୍ଛା ତେଲ ଉତ୍ପାଦନ ବଢ଼ାଇପାରିବେ ନାହିଁ। ୟୁଏଇ କହିଛି, “ଆମ ପାଖରେ କ୍ଷମତା ଅଛି, କିନ୍ତୁ ନିୟମ ଆମକୁ ବାନ୍ଧି ରଖିଛି।” ଏହି ‘କୋଟା ଯୁଦ୍ଧ’ ହିଁ ୟୁଏଇକୁ ବିଦ୍ରୋହ କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରିଛି।
ଭାରତୀୟ ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀ – ଶକ୍ତି ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ବଜାର
ଭାରତ ବିଶ୍ୱର ତୃତୀୟ ବୃହତ୍ତମ ତୈଳ ଉପଭୋକ୍ତା। ଆମର ଆବଶ୍ୟକତାର ପ୍ରାୟ ୮୫% ତେଲ ଆମକୁ ବିଦେଶରୁ କିଣିବାକୁ ପଡେ। ଯେତେବେଳେ ଓପେକ ତେଲ ଉତ୍ପାଦନ କମାଏ, ଭାରତରେ ପେଟ୍ରୋଲ ଦର ବଢ଼େ।
ୟୁଏଇର ଏହି ବହିର୍ଗମନ ଭାରତ ପାଇଁ ଏକ “ପ୍ରାନ୍ତୀୟ ବରଦାନ”
• ଦର ନିୟନ୍ତ୍ରଣ: ୟୁଏଇ ଏବେ ଖୋଲାଖୋଲି ଭାବେ ତେଲ ଉତ୍ପାଦନ ବଢ଼ାଇବ। ବଜାରରେ ଅଧିକ ତେଲ ମାନେ କମ୍ ଦର।
• ରଣନୈତିକ ସମ୍ପର୍କ: ମୋଦୀ ସରକାର ଏବଂ ୟୁଏଇ ଶାସକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ବନ୍ଧୁତା ଏବେ ଏକ ନୂଆ ମୋଡ଼ ନେବ। ଭାରତ ପାଇଁ ୟୁଏଇ ଏବେ ଏକ ଅଘୋଷିତ ‘ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସପ୍ଲାୟର୍’ ସାଜିବ।
ଡି-ଡଲାରାଇଜେସନ – ଟଙ୍କା ବନାମ ଡଲାର
ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଧ୍ୟାୟ ହେଉଛି ‘Oil for Rupee’ ଟ୍ରେଡ୍। ଗତ କିଛିବର୍ଷ ହେବ ଭାରତ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛି ଯେ ତେଲ କାରବାର ଡଲାର ବଦଳରେ ନିଜ ଦେଶର ଟଙ୍କାରେ ହେଉ। ୟୁଏଇ ମଧ୍ୟ ଏଥିରେ ସହମତି ପ୍ରକାଶ କରିଛି।
ୟୁଏଇ ଯେତେବେଳେ ଓପେକ ରୁ ବାହାରିବ, ସେତେବେଳେ ସେ କାହାକୁ ଜବାବଦେହି ହେବ ନାହିଁ। ସେ ସିଧାସଳଖ ଭାରତ ସହ ‘Local Currency Trade’ ବଢ଼ାଇବ। ଏହାର ଫାଇଦା କ’ଣ?
• ଆମର ଫରେକ୍ସ ରିଜର୍ଭ ବଞ୍ଚିବ।
• ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ ଟଙ୍କାର ପ୍ରଭାବ ବଢ଼ିବ।
• ଆମେରିକାର କଟକଣା ବା ‘Sanctions’ ର ଭୟ ରହିବ ନାହିଁ।
ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମତ ଏବଂ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ
କିନ୍ତୁ ସାବଧାନ! ଏହା କେବଳ ଏକପାଖିଆ ଖୁସି ନୁହେଁ। କିଛି ଆହ୍ୱାନ ମଧ୍ୟ ଅଛି:
୧. ଭୂ-ରାଜନୈତିକ ଅସ୍ଥିରତା: ସାଉଦି ଆରବ ଏହି ପଦକ୍ଷେପକୁ ସହଜରେ ଗ୍ରହଣ କରିବ ନାହିଁ। ଏହା ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଏକ ନୂଆ ବିବାଦ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ।
୨. ବଜାରର ଅନିଶ୍ଚିତତା: ଯଦି ୟୁଏଇ ଅତ୍ୟଧିକ ତେଲ ବଜାରକୁ ଛାଡେ, ତେବେ ତେଲ ଦର ବହୁତ କମିଯିବ। ପ୍ରଥମେ ଏହା ଖୁସି ଦେଲେ ମଧ୍ୟ ପରେ ବିଶ୍ୱର ବଡ଼ ଅର୍ଥନୀତି ଗୁଡ଼ିକରେ ମାନ୍ଦାବସ୍ଥା ଆଣିପାରେ।
କିନ୍ତୁ ସବୁକିଛି କ’ଣ ଏତେ ସହଜ? ନା। ୟୁଏଇର ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ସାଉଦି ଆରବ ଏବଂ ଓପେକ ସହ ତାଙ୍କର ସମ୍ପର୍କ ଖରାପ କରିପାରେ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଯଦି ତେଲ ବଜାରରେ ଅତ୍ୟଧିକ ଅସ୍ଥିରତା ଆସେ, ତେବେ ଏହା ଗ୍ଲୋବାଲ ମାର୍କେଟ୍ ପାଇଁ କିଛି ସମୟ ପାଇଁ ଚିନ୍ତାର ବିଷୟ ହୋଇପାରେ। କିନ୍ତୁ ଭାରତ ପାଇଁ, ଯିଏକି ନିଜର ୮୦% ରୁ ଅଧିକ ତେଲ ଆମଦାନୀ କରେ, ତା’ ପାଇଁ କମ୍ ଦର ଏବଂ ନିରନ୍ତର ସପ୍ଲାଇ ହିଁ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପ୍ରାଥମିକତା।
ୟୁଏଇର ଓପେକ ପରିତ୍ୟାଗ କରିବା ନିଷ୍ପତ୍ତି ହେଉଛି ‘ନୂଆ ବିଶ୍ୱ ବ୍ୟବସ୍ଥା’ର ଆରମ୍ଭ। ଏହା ସୂଚାଉଛି ଯେ ଏବେ ଦେଶମାନେ ନିଜର ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱ ଏବଂ ଆର୍ଥିକ ସ୍ୱାର୍ଥକୁ ସର୍ବୋପରି ରଖୁଛନ୍ତି।
ଭାରତ ପାଇଁ ଏହା ଏକ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ସୁଯୋଗ ଯେ ଆମେ ଡଲାର ଉପରୁ ନିର୍ଭରଶୀଳତା କମାଇ ଏକ ସ୍ୱାଧୀନ ଶକ୍ତି ନୀତି (Energy Policy) ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା। ଯଦି ୟୁଏଇ ସହ ଆମର ‘ଟଙ୍କା-କାରବାର’ ମଡେଲ୍ ସଫଳ ହୁଏ, ତେବେ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ରୁଷିଆ, ଇରାନ ଏବଂ ବ୍ରାଜିଲ ପରି ଦେଶମାନେ ମଧ୍ୟ ଭାରତ ସହ ଏହି ବାଟରେ ଚାଲିବେ।
ଶେଷରେ ଏତିକି କୁହାଯାଇପାରେ ଯେ, ୟୁଏଇର ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି କେବଳ ଏକ ତୈଳ ନୀତି ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ଏକ ବଡ଼ ଭୂ-ରାଜନୈତିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ। ଯଦି ଭାରତ ଏବଂ ୟୁଏଇ ମଧ୍ୟରେ ଟଙ୍କାରେ କାରବାର ସଫଳ ହୁଏ, ତେବେ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଆମେ ଏକ ନୂଆ ଆର୍ଥିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଦେଖିବାକୁ ପାଇବା।
AlsoRead; https://purvapaksa.com/summer-heat-wave-chance-of-thunderstorms-with-kalabaisakhi-rain/
