ଯେଉଁଠି ଜ୍ଞାନର ଆଲୋକ ବିଛୁରିତ ହେବା କଥା, ଯେଉଁଠି ଭବିଷ୍ୟତର ନାଗରିକ ଗଢ଼ା ହେବା କଥା, ସେଇ ଶିକ୍ଷାର ମନ୍ଦିର ଏବେ କଳଙ୍କିତ। ଉତ୍ତର ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରାଣକେନ୍ଦ୍ର କୁହାଯାଉଥିବା ବାଲେଶ୍ୱରର ଐତିହାସିକ ଫକୀର ମୋହନ (ଏଫ୍.ଏମ୍) ସ୍ୱୟଂଶାସିତ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ଏବେ ପାଠପଢ଼ା ପାଇଁ ନୁହେଁ, ବରଂ ଶିକ୍ଷକ ରୂପୀ କାମୁକମାନଙ୍କ କଳା କାରନାମା ପାଇଁ ଚର୍ଚ୍ଚାର ଶିରୋନାମାରେ। ଛାତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ସେମାନଙ୍କୁ ଯୌନ ଶୋଷଣର ଶିକାର କରାଯାଉଥିବା ଭଳି ସାଂଘାତିକ ଅଭିଯୋଗ ଏବେ ସମଗ୍ର ଶିକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପରେ ଏକ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନବାଚୀ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି।
ସୌମ୍ୟାଶ୍ରୀଙ୍କ ବଳିଦାନ: ସିଷ୍ଟମ୍ କ’ଣ ଶିଖିଲା?
ମନେପଡ଼େ ଗତ ବର୍ଷ ଜୁଲାଇ ମାସର ସେହି କାଳରାତ୍ରି। ବିଇଡି ବିଭାଗର ମେଧାବୀ ଛାତ୍ରୀ ସୌମ୍ୟାଶ୍ରୀ ବିଶିଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ବିଭାଗୀୟ ମୁଖ୍ୟ ସମୀର କୁମାର ସାହୁ ବାରମ୍ବାର ଯୌନ ନିର୍ଯ୍ୟାତନା ଦେଇ ଆସୁଥିଲେ। ଜଣେ ଗୁରୁ କିଭଳି ନିଜ ପଦବୀର ଦୁରୁପଯୋଗ କରି ଜଣେ ଛାତ୍ରୀର ଜୀବନ ସହ ଖେଳିପାରେ, ତାହାର ନଗ୍ନ ଚିତ୍ର ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଥିଲା। ସୌମ୍ୟାଶ୍ରୀ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କ ଦ୍ୱାରସ୍ଥ ହୋଇଥିଲେ, ନ୍ୟାୟ ପାଇଁ ଗୁହାରି କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଶିକ୍ଷା ମନ୍ଦିରର କାନ୍ଥଗୁଡ଼ିକ ଯେମିତି ବଧିର ହୋଇଯାଇଥିଲେ। ଶେଷରେ ଜୁଲାଇ ୨୦ରେ ଅସହ୍ୟ ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ଅତିଷ୍ଠ ହୋଇ ସେ ନିଜ ଦେହରେ ପେଟ୍ରୋଲ ଢାଳି ଆତ୍ମହତ୍ୟା ଉଦ୍ୟମ କରିଥିଲେ। ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଏମ୍ସରେ ମୃତ୍ୟୁ ସହ ସଂଗ୍ରାମ କରି ସେ ହାରିଗଲେ, କିନ୍ତୁ ସେ ହାରିଯାଇ ମଧ୍ୟ ସେ ଅନେକ ପ୍ରଶ୍ନ ଛାଡ଼ିଦେଇଗଲେ।
କିନ୍ତୁ ଆଜି ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି, ସୌମ୍ୟାଶ୍ରୀଙ୍କ ଜୀବନ ଗଲା ପରେ କ’ଣ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ ଚେତିଲେ? ଉତ୍ତର ହେଉଛି ‘ନା’। ବର୍ଷେ ନ ପୁରୁଣୁ ଏହି କଲେଜରେ ପୁଣି ଏକ ସମାନ ଧରଣର ଲଜ୍ଜାଜନକ ଘଟଣା ଘଟିଛି।
ଓଡ଼ିଆ ବିଭାଗରେ ପୁଣି କଳଙ୍କର ଛିଟା
ସୌମ୍ୟାଶ୍ରୀ ମାମଲା ଶାନ୍ତ ପଡ଼ିନଥିବାବେଳେ ଏବେ ଓଡ଼ିଆ ବିଭାଗର ମୁଖ୍ୟ ଡ. ସନ୍ତୋଷ କୁମାର ନାୟକଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଜଣେ ଛାତ୍ରୀ ଯୌନ ଶୋଷଣର ସଂଘାତିକ ଅଭିଯୋଗ ଆଣିଛନ୍ତି। ଅଭିଯୋଗ ଅନୁସାରେ, ପରୀକ୍ଷାରେ ମାର୍କ କମାଇଦେବା କିମ୍ବା କ୍ୟାରିୟର ନଷ୍ଟ କରିଦେବା ଭଳି ଧମକ ଦେଇ ଛାତ୍ରୀଙ୍କୁ ମାନସିକ ଓ ଶାରୀରିକ ନିର୍ଯ୍ୟାତନା ଦିଆଯାଉଥିଲା। ଘଟଣାଟି ଜଣାପଡ଼ିବା ପରେ ତାଙ୍କୁ ବିଭାଗୀୟ ମୁଖ୍ୟ ପଦରୁ ହଟାଇ ଦିଆଯାଇଛି ସତ, କିନ୍ତୁ ଏହା କ’ଣ ସମାଧାନ? ଏଭଳି ଦଣ୍ଡ କ’ଣ ଜଣେ ଅପରାଧୀ ଅଧ୍ୟାପକ ପାଇଁ ଯଥେଷ୍ଟ?
ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ବିଭାଗ: ମୂରବୀ ବିହିନ ଶାସନ
ରାଜ୍ୟରେ ବିଜେପି ସରକାର କ୍ଷମତାକୁ ଆସିବା ପରେ ‘ସୁଶାସନ’ର ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦିଆଯାଇଥିଲା। କିନ୍ତୁ ଶିକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ପରିସ୍ଥିତି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓଲଟା ଦେଖାଯାଉଛି। ରାଜ୍ୟର ସରକାରୀ ଓ ବେସରକାରୀ କଲେଜମାନଙ୍କରେ ଛାତ୍ରୀ ନିର୍ଯ୍ୟାତନା ଓ ଆତ୍ମହତ୍ୟା ମାମଲା ବଢ଼ିବାରେ ଲାଗିଛି। ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚର୍ଚ୍ଚା ହେଉଛି ଯେ, ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ବିଭାଗ ଏବେ ମୂରବୀ ବିହିନ ହୋଇପଡ଼ିଛି। ମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ସଚିବଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକୁ କଲେଜ ଅଧ୍ୟାପକମାନେ ଫୁ’ କରି ଉଡ଼ାଇ ଦେଉଛନ୍ତି। ଏଭଳି ‘କାମୁକ’ ଅଧ୍ୟାପକମାନଙ୍କ ପଛରେ କେଉଁ ରାଜନୈତିକ ଶକ୍ତିର ହାତ ଅଛି, ଯେଉଁଥିପାଇଁ ସେମାନେ ଆଇନକୁ ଖାତିର କରୁନାହାନ୍ତି?
ଛାତ୍ରୀ ସୁରକ୍ଷା କେବଳ କାଗଜ କଲମରେ
ପ୍ରତିଟି କଲେଜରେ ‘ଇଣ୍ଟରନାଲ୍ କମ୍ପ୍ଲେଣ୍ଟ୍ କମିଟି’ (ICC) ରହିବା ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ। କିନ୍ତୁ ଏଫ୍.ଏମ୍ କଲେଜ ଭଳି ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ଏହି କମିଟିଗୁଡ଼ିକ କେବଳ ନାମକୁ ମାତ୍ର। ଯଦି କୌଣସି ଛାତ୍ରୀ ଅଭିଯୋଗ କରନ୍ତି, ତେବେ ତାଙ୍କୁ ନ୍ୟାୟ ଦେବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ମାମଲାକୁ ଚାପି ଦେବା ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରାଯାଏ। ଅଧ୍ୟାପକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯେମିତି ‘ଯୌନ ପିପାସୁ’ ହେବାର ଏକ ଅଘୋଷିତ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ଚାଲିଛି।
ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ଆକ୍ରୋଶ ଓ ସରକାରଙ୍କ ଦାୟିତ୍ୱ
ସୌମ୍ୟାଶ୍ରୀଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ବି ଯଦି ଜଣେ ଅଧ୍ୟାପକ ଆଉ ଜଣେ ଛାତ୍ରୀଙ୍କୁ ଯୌନ ନିର୍ଯ୍ୟାତନା ଦେବାକୁ ସାହସ କରୁଛନ୍ତି ତେବେ ବୁଝିବାକୁ ହେବ ଯେ ପ୍ରଶାସନର କୌଣସି ଭୟ ନାହିଁ। ରାଜ୍ୟ ସରକାର ଓ ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ଏହି ଘଟଣାକୁ ଗମ୍ଭୀରତାର ସହ ନେବାକୁ ପଡ଼ିବ। କେବଳ ପଦରୁ ହଟାଇବା ନୁହେଁ, ବରଂ ଏଭଳି ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ଚାକିରିରୁ ବହିଷ୍କାର କରି ଜେଲ ପଠାଇଲେ ହିଁ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ଏକ ଶିକ୍ଷା ହେବ।
ଛାତ୍ରୀ ସୁରକ୍ଷା: ଏକ ମୌଳିକ ଅଧିକାର
କଲେଜରେ ପଢ଼ୁଥିବା ପ୍ରତ୍ୟେକ ଛାତ୍ରୀ—
👉 ନିରାପଦ ପରିବେଶର ଅଧିକାରୀ
👉 ସମ୍ମାନ ଓ ସୁରକ୍ଷାର ଅଧିକାରୀ
ଏହା କୌଣସି ସୁବିଧା ନୁହେଁ—
ଏହା ମୌଳିକ ଅଧିକାର।
ସମାଜର ଭୂମିକା: ନିରବତା ଭାଙ୍ଗିବାର ସମୟ
ଏପରି ଘଟଣାରେ ସମାଜର ଭୂମିକା ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ—
👉 ନିରବ ରହିବା କଥା କି?
👉 ନା ନ୍ୟାୟ ପାଇଁ ଆଗକୁ ଆସିବା ଦରକାର?
ବ୍ୟାସକବି ଫକୀର ମୋହନ ସେନାପତିଙ୍କ ନାମରେ ନାମିତ ଏହି ଅନୁଷ୍ଠାନ ଆଜି ଲଜ୍ଜିତ। ଯଦି ଏହି ‘ପାଠଶାଳା’ ଏମିତି ‘ଶୋଷଣ କେନ୍ଦ୍ର’ ପାଲଟେ, ତେବେ କେଉଁ ଅଭିଭାବକ ନିଜ ଝିଅକୁ ପାଠ ପଢ଼ିବାକୁ ପଠାଇବେ? ସମୟ ଆସିଛି, ସରକାର କଠୋର ହୁଅନ୍ତୁ, ନଚେତ୍ ଶିକ୍ଷାର ଏହି ମନ୍ଦିର କେବଳ କାମୁକମାନଙ୍କ ଆଡ୍ଡା ସ୍ଥଳୀ ହୋଇ ରହିଯିବ।
