ଇତିହାସ ନିଜକୁ ଦୋହରାଇଥାଏ, କିନ୍ତୁ ଏହାର ରୂପ ଓ ରଙ୍ଗ ସମୟାନୁସାରେ ବଦଳିଯାଏ। ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିର କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁ କୁହାଯାଉଥିବା କଟକ ସହର ଆଜି ପୁଣି ଏକ ବଡ଼ ଧରଣର ରାଜନୈତିକ ବିସ୍ଫୋରଣର ସାକ୍ଷୀ ହେବାକୁ ଯାଉଛି। ୨୭ ବର୍ଷ ତଳର ସେହି ଦୃଶ୍ୟ ଆଜି ପୁଣି ଲୋକଙ୍କ ଆଖି ଆଗରେ ନାଚି ଉଠୁଛି। ୧୯୯୯ ଜାନୁଆରୀ ୯ତାରିଖର କଳା ରାତିର ଘଟଣା ଏବଂ ୧୦ ତାରିଖରେ ତା’ ପରର ଗଣବିପ୍ଳବ ଯେମିତି ଆଜିର ଘଟଣାକ୍ରମ ସହ ଅତି ନିବିଡ଼ ଭାବେ ଜଡ଼ିତ। ସେତେବେଳେ ଶାସକ କଂଗ୍ରେସ ବିରୋଧରେ ଯେଉଁ ଯୁବ ନେତାମାନେ ରାଜରାସ୍ତାକୁ ଓହ୍ଲାଇଥିଲେ, ଆଜି ସେମାନଙ୍କ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀମାନେ ନିଜେ ଗଢ଼ିଥିବା ଦଳ ‘ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ’ର ନେତୃତ୍ୱ ବିରୋଧରେ ବିଦ୍ରୋହର ବ୍ୟାନର ଉଠାଇଛନ୍ତି।
ଅତୀତର ସେହି ଅଗ୍ନିବର୍ଷା ଦିନ: ଅଞ୍ଜନା ମିଶ୍ର ମାମଲା ଓ ବିଜେଡିର ଜନ୍ମକାଳ
୧୯୯୯ ମସିହା, ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଏକ ବଡ଼ ଧରଣର ଭୂକମ୍ପ ଆସିଥିଲା। ଅଞ୍ଜନା ମିଶ୍ର ଗଣଧର୍ଷଣ ମାମଲା ସାରା ରାଜ୍ୟକୁ ସ୍ତବ୍ଧ କରିଦେଇଥିଲା। ତତ୍କାିଳୀନ ଜାନକୀ ବଲ୍ଲଭ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ସରକାର ପ୍ରତି ଜନଅସନ୍ତୋଷ ଚରମ ସୀମାରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲା। ସେହି ସମୟରେ ବିଜୁ ବାବୁଙ୍କ ଆଦର୍ଶରେ ନବଗଠିତ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳର ତରୁଣ ତୁର୍କୀ ନେତା – ବିଜୟ ମହାପାତ୍ର, ପ୍ରଭାତ ତ୍ରିପାଠୀ, ପ୍ରଭାତ ବିଶ୍ୱାଳ ଏବଂ ତଥାଗତ ସତପଥି ପ୍ରମୁଖ ଭୁବନେଶ୍ୱରରୁ କଟକ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏକ ବିଶାଳ ପଦଯାତ୍ରା କରିଥିଲେ। ଆଡଭୋକେଟ ଜେନରାଲଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ଘେରାଉ କରିବା ପାଇଁ ହୋଇଥିବା ସେହି ପଦଯାତ୍ରା କେବଳ ଏକ ରାଜନୈତିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ନ ଥିଲା, ବରଂ ତାହା ଥିଲା ଏକ ଗଣବିପ୍ଳବ। ସେହି ବିପ୍ଳବରୁ ହିଁ ଶାସକ କଂଗ୍ରେସର ପତନର ମୂଳଦୁଆ ପଡ଼ିଥିଲା ଏବଂ ବିଜେଡି ଶାସନ ଗାଦି ଆଡ଼କୁ ଅଗ୍ରସର ହୋଇଥିଲା।
ବର୍ତ୍ତମାନର ସ୍ଥିତି: ପୁଅମାନଙ୍କ ହାତରେ ବିଦ୍ରୋହର ମଶାଲ
ଆଜି ୨୦୨୬ ମସିହାରେ କଟକ ପୁଣି ଅଶାନ୍ତ। କିନ୍ତୁ ଆଜି ଶତ୍ରୁ ବାହାରେ ନାହାନ୍ତି, ବରଂ ଲଢ଼େଇ ଘର ଭିତରେ। ସେଦିନ ଯେଉଁ ନେତାମାନେ ବିଜେଡିକୁ ଶୂନ୍ୟରୁ ଶୀର୍ଷକୁ ନେଇଥିଲେ, ଆଜି ସେମାନଙ୍କ ସନ୍ତାନମାନେ ଦଳର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନେତୃତ୍ୱ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ବିରୋଧରେ ସ୍ୱର ଉତ୍ତୋଳନ କରୁଛନ୍ତି।
ସୌଭିକ୍ ବିଶ୍ୱାଳ (ପ୍ରଭାତ ବିଶ୍ୱାଳଙ୍କ ପୁଅ)
ସୌଭିକ୍ଙ୍କଶ ଆକ୍ରମଣାତ୍ମକ ମନୋଭାବ ଆଜି ବିଜେଡି ଶିବିରରେ କମ୍ପନ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି। ନିଜ ବାପା ପ୍ରଭାତ ବିଶ୍ୱାଳଙ୍କ ପ୍ରତି ହୋଇଥିବା ଅପମାନକୁ ସେ ‘ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଆଘାତ’ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି। “ବାପାଙ୍କ ପାଇଁ ବିଧାନସଭା ଯାଇଛି, ତାଙ୍କ ସମ୍ମାନ ପାଇଁ ଗୁଳି ଖାଇବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ” – ସୌଭିକ୍ଙ୍କ ଏହି ବୟାନ କଟକ ରାଜନୀତିରେ ଆବେଗର ଏକ ନୂଆ ଲହର ସୃଷ୍ଟି କରିଛି। ବିଶେଷ କରି ‘ନିର୍ମାଲ୍ୟ ଛୁଆଁଇ’ ଭୋଟ୍ ମାଗିବା ଭଳି ସାଂଘାତିକ ଅଭିଯୋଗ ଦଳର ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ଗଣତନ୍ତ୍ର ଉପରେ ଏକ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନବାଚୀ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି।
ଦେବୀରଞ୍ଜନ ତ୍ରିପାଠୀ (ପ୍ରଭାତ ତ୍ରିପାଠୀଙ୍କ ପୁଅ)
ବାଙ୍କୀର ଯୁବ ବିଧାୟକ ଦେବୀରଞ୍ଜନଙ୍କ ନିଲମ୍ବନ ପରେ କଟକର ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକ ଛକ ଯେମିତି ରଣକ୍ଷେତ୍ର ପାଲଟିଛି। ସମର୍ଥକଙ୍କ “ପାଣ୍ଡିଆନ ଗୋ ବ୍ୟାକ୍” ସ୍ଲୋଗାନ ଏବଂ କୁଶପୁତ୍ତଳିକା ଦାହ ସ୍ପଷ୍ଟ କରୁଛି ଯେ, ଦଳ ଭିତରେ ଜଣେ ‘ବାହାର ବ୍ୟକ୍ତି’ଙ୍କ ପ୍ରାଦୁର୍ଭାବକୁ ପୁରୁଣା ବିଜେଡି କର୍ମୀମାନେ ସହଜରେ ଗ୍ରହଣ କରିପାରୁନାହାନ୍ତି।
ଅରବିନ୍ଦ ମହାପାତ୍ର (ବିଜୟ ମହାପାତ୍ରଙ୍କ ପୁଅ)
ବିଜୟ ମହାପାତ୍ର ଯିଏ ଦିନେ ଦଳର ମୁଖ୍ୟ ରଣନୀତିକାର ଥିଲେ, ଆଜି ତାଙ୍କ ପୁଅ ଅରବିନ୍ଦ ମଧ୍ୟ ଏହି ବିଦ୍ରୋହୀ ଗୋଷ୍ଠୀର ସାରଥି ସାଜିଛନ୍ତି।
ରାଜ୍ୟସଭା ନିର୍ବାଚନ ଓ କ୍ରସ୍ ଭୋଟିଂ: ବିବାଦର ନୂଆ କେନ୍ଦ୍ର
ରାଜ୍ୟସଭା ନିର୍ବାଚନକୁ ନେଇ ଯେଉଁଭଳି ଭାବେ କ୍ରସ୍ ଭୋଟିଂର ଚିତ୍ର ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି, ତାହା ବିଜେଡିର ଶୃଙ୍ଖଳାକୁ ଧୂଳିସାତ୍ କରିଛି। ବସ୍ତା ବିଧାୟିକା ସୁବାସିନୀ ଜେନାଙ୍କ ନିଲମ୍ବନ ପରେ ବାଲେଶ୍ୱରରୁ ଯେଉଁ ଇସ୍ତଫା ସୁଅ ଛୁଟିଛି, ତାହା ଦଳ ପାଇଁ ଶୁଭଙ୍କର ନୁହେଁ। ସଂଗ୍ରାମ କେଶରୀ ପରିଡ଼ା ଓ ସୁଶାନ୍ତ ବେହେରାଙ୍କ ଭଳି ଯୁବ ନେତାଙ୍କ ଇସ୍ତଫା ଦର୍ଶାଉଛି ଯେ, ତୃଣମୂଳ ସ୍ତରରେ ଦଳର କର୍ମକର୍ତ୍ତାମାନେ ବର୍ତ୍ତମାନର ନେତୃତ୍ୱଙ୍କ ନିଷ୍ପତ୍ତିରେ ଖୁସି ନାହାନ୍ତି।
ଅନ୍ୟପଟେ, ବାଲିଗୁଡ଼ା ବିଧାୟକ ଚକ୍ରମଣି କନହରଙ୍କ ସ୍ପଷ୍ଟୋକ୍ତି ରାଜନୈତିକ ମହଲରେ ଚର୍ଚ୍ଚାର ବିଷୟ ପାଲଟିଛି। “ବିଜୁ ବାବୁଙ୍କ ଐତିହ୍ୟକୁ ସମ୍ମାନ ଜଣାଇବା ପାଇଁ ଦ୍ୱିତୀୟ ପସନ୍ଦର ଭୋଟ ଦିଲୀପ ରାୟଙ୍କୁ ଦେଇଛୁ” – ଏହି ଯୁକ୍ତି ଦର୍ଶାଉଛି ଯେ, ବିଧାୟକମାନେ ଏବେ ଦଳୀୟ ହ୍ୱିପ୍ ଅପେକ୍ଷା ନିଜର ଆଦର୍ଶ ଓ ସମ୍ପର୍କକୁ ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଉଛନ୍ତି। ନବ କିଶୋର ମଲ୍ଲିକ ଓ ରମାକାନ୍ତ ମଲ୍ଲିକଙ୍କ ସମର୍ଥକଙ୍କ ଅସନ୍ତୋଷ ଏହି ନିଆଁରେ ଘିଅ ଢାଳିବା ସଦୃଶ ହୋଇଛି।
ସଂକଟର କାରଣ: ପାଣ୍ଡିଆନ ଫ୍ୟାକ୍ଟର ଓ ‘ନିର୍ମାଲ୍ୟ’ ରାଜନୀତି
ସୌଭିକ୍ ବିଶ୍ୱାଳ ଓ ଦେବୀରଞ୍ଜନ ତ୍ରିପାଠୀଙ୍କ ସମର୍ଥକମାନେ ସିଧାସଳଖ ଭିକେ ପାଣ୍ଡିଆନଙ୍କୁ ଟାର୍ଗେଟ କରୁଛନ୍ତି। ସନ୍ନ୍ୟାସ ନେବାର ଦୁଇବର୍ଷ ପରେ ମଧ୍ୟ ଦଳ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ହେଉଥିବା ଅଭିଯୋଗ ଏବେ ଦାଣ୍ଡରେ ପଡ଼ି ହାଟରେ ଗଡୁଛି। ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ କଥା ହେଉଛି, ଭୋଟ ପାଇଁ ମହାପ୍ରସାଦ ବା ନିର୍ମାଲ୍ୟକୁ ବ୍ୟବହାର କରିବା। ଯଦି ଜଣେ ବିଧାୟକଙ୍କୁ ନବୀନ ନିବାସ ଡକାଇ ନିର୍ମାଲ୍ୟ ଛୁଆଁଇ ଶପଥ କରାଯାଉଛି, ତେବେ ଏହା କେଉଁ ପ୍ରକାରର ଗଣତନ୍ତ୍ର? ଏହା କ’ଣ ଜଣେ ଜନପ୍ରତିନିଧିଙ୍କ ଆତ୍ମସମ୍ମାନ ଉପରେ ଆଘାତ ନୁହେଁ କି?
କେଉଁଆଡ଼େ ଯାଉଛି ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତି?
୧୯୯୯ର ସେହି ଆନ୍ଦୋଳନ ଯେମିତି କଂଗ୍ରେସ ଶାସନର ଅନ୍ତ ଘଟାଇଥିଲା, ଆଜିର ଏହି ‘ପୁତ୍ର ବିଦ୍ରୋହ’ ବିଜେଡି ପାଇଁ ସେଭଳି ଏକ ପରିସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି କରିବ ନାହିଁ ତ? କଟକରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ଏହି ଅଶାନ୍ତି ଏବେ ସାରା ରାଜ୍ୟକୁ ବ୍ୟାପିବାରେ ଲାଗିଛି। ଯୁବ ଓ ଛାତ୍ର ସମାଜ ଯେଉଁଭଳି ଭାବେ ନିଲମ୍ବିତ ନେତାଙ୍କ ସପକ୍ଷରେ ବାହାରୁଛନ୍ତି, ତାହା ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଏକ ନୂଆ ରାଜନୈତିକ ସମୀକରଣର ସୂଚନା ଦେଉଛି।
ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କୁ ଏବେ ଚିନ୍ତା କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ ଯେ, ଯେଉଁ ‘ବିଜୁ ପରିବାର’ର ଦ୍ୱାହି ଦେଇ ସେ ଦୀର୍ଘ ଦୁଇ ଦଶନ୍ଧିରୁ ଅଧିକ ସମୟ ଶାସନ କଲେ, ସେହି ପରିବାରର ପୁରୁଣା ସଦସ୍ୟମାନେ ଆଜି କାହିଁକି ଦଳରୁ ବିତାଡ଼ିତ ବା ବିଦ୍ରୋହୀ? କଟକର ଏହି ରାଜନୈତିକ ତାତି କେବଳ ଏକ ବିକ୍ଷୋଭ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ଏକ ପରିବର୍ତ୍ତନର ଆହ୍ୱାନ। ଶାସନ କ୍ଷମତାରେ ଥାଇ ମଧ୍ୟ ଯଦି କର୍ମୀ ଓ ନେତା ଅସୁରକ୍ଷିତ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି, ତେବେ ସେହି ସାମ୍ରାଜ୍ୟରେ ଫାଟ ପଡ଼ିବା ସୁନିଶ୍ଚିତ।
ସୌଭିକ୍ ବିଶ୍ୱାଳଙ୍କ ଶବ୍ଦରେ କହିଲେ, “ନିଲମ୍ବନ ନୁହେଁ ବହିଷ୍କାର କରିଥିଲେ ବେଶି ଖୁସି ହୋଇଥାନ୍ତି” – ଏହି ବାକ୍ୟ ଭିତରେ ଲୁଚି ରହିଛି ଅପମାନିତ ଅଭିମାନର ଏକ ବିରାଟ ଆଗ୍ନେୟଗିରି, ଯାହା ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିର ମାନଚିତ୍ର ବଦଳାଇ ଦେଇପାରେ।
AlsoRead; https://purvapaksa.com/is-indy-alliance-cooperation-or-a-suffocating-burden-for-congress/
