ରାଜନୀତିରେ ପ୍ରତିଶୋଧ କେବଳ ଭାବନା ନୁହେଁ, ଏହା ଶକ୍ତିର ଏକ ରଣନୀତି । ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଅପମାନ, ଅବହେଳା କିମ୍ବା ଅଧିକାର ହରାଇବାର ଅନୁଭୂତି ଯେତେବେଳେ ରାଜନୈତିକ ସ୍ତରକୁ ପହଞ୍ଚେ, ସେତେବେଳେ ଏହା ଦଳ, ସରକାର ଓ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନର ଆନ୍ତରିକ ସମନ୍ୱୟକୁ ଭାଙ୍ଗି ଦେଇପାରେ । ଭାରତୀୟ ଗଣତନ୍ତ୍ରର ତିନିଟି ମୂଳ ସ୍ତମ୍ଭ- ବିଧାୟିକା, କାର୍ଯ୍ୟପାଳିକା ଓ ନ୍ୟାୟପାଳିକା ମଧ୍ୟରେ ସମତା ରହିବା ଏକ ସୁସ୍ଥ ଗଣତନ୍ତ୍ରର ପ୍ରତୀକ। କିନ୍ତୁ ସମ୍ପ୍ରତି ଯେପରି ବିବାଦ ଦେଶରେ ଦେଖାଯାଉଛି, ସେଥିରେ ଏହି ସମତା ଉପରେ ଗଭୀର ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିଛି । କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଶିକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରାଳୟ, ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଅନୁଦାନ ଆୟୋଗ (ୟୁଜିସି), ଏନସିଇଆରଟି ଓ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ମଧ୍ୟରେ ଘଟୁଥିବା ଘଟଣାମାଳା କେବଳ ପ୍ରଶାସନିକ ନୁହେଁ-ଏହା ଏକ ବଡ଼ ରାଜନୈତିକ ସଙ୍କେତ । ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଶ୍ନ-ଏହା କେବଳ ନୀତିଗତ ସଂଶୋଧନ ନା ପ୍ରତିଶୋଧର ରାଜନୀତି ?
ଅପମାନର ରାଜନୀତି—ନେତୃତ୍ୱ ମଧ୍ୟରେ ଦୂରତ୍ୱର ଆରମ୍ଭ?
• ୨୦୨୪ ନଭେମ୍ବର ୨୯ ତାରିଖ।
• ବିଜଚେପି ରାଜ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟରେ ବସିଲା ଏକ ଦଳୀୟ ବୈଠକ।
• ବୈଠକରେ
• କିଛି କଟୁକ୍ତି ପ୍ରକାଶ ପାଇଲା।
• କିଛି ଅବହେଳା ମଧ୍ୟ।
• ରାଜନୈତିକ ମଞ୍ଚରେ ଏମିତି ଘଟଣା ସାଧାରଣ।
କିନ୍ତୁ କୁହାଯାଉଛି ଯେ, ସେହି ବୈଠକରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀଙ୍କ କଥାବାର୍ତ୍ତା କେନ୍ଦ୍ରମନ୍ତ୍ରୀ ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନଙ୍କୁ ଗଭୀର ଭାବେ ଆଘାତ କରିଥିଲା ବୋଲି ସେତେବେଳ ଦଳୀୟ ମହଲରେ ଖୁବ୍ ଚର୍ଚ୍ଚା ଧରିଥିଲା।
ଓଡ଼ିଶାର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ପଦ ପାଇଁ କେନ୍ଦ୍ରମନ୍ତ୍ରୀ ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନଙ୍କ ନାମ ଚର୍ଚ୍ଚାରେ ଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ଶେଷ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ପରିସ୍ଥିତି ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେବା, ତାପରେ ଦଳୀୟ ମଞ୍ଚରେ ସାର୍ବଜନୀନ ଟୀକାଟିପ୍ପଣୀ- ଏହାକୁ କିଛି ରାଜନୈତିକ ବିଶ୍ଳେଷକ ‘ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଅପମାନ’ ଭାବେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରୁଛନ୍ତି।
ରାଜନୀତିରେ ଅପମାନ କେବେ ଭୁଲାଯାଏ ନାହିଁ—ଏହା କେବଳ ସମୟ ଦେଖେ।
ୟୁଜିସିର ‘ଇକ୍ୱିଟି ନିୟମାବଳୀ ୨୦୨୬’—ସଂସ୍କାର ନା ବିବାଦର ଚାଲ?
ଜାନୁଆରୀ ୧୩ ତାରିଖରେ ୟୁଜିସି ଦ୍ୱାରା ଘୋଷିତ ‘ଇକ୍ୱିଟି ନିୟମାବଳୀ ୨୦୨୬’ ଶିକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ବଡ଼ ଆଲୋଚନା ଉତ୍ପନ୍ନ କରିଛି।
ନିୟମାବଳୀର ଲକ୍ଷ୍ୟ ଥିଲା ସମାନ ସୁଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି କରିବା। କିନ୍ତୁ ଅଭିଯୋଗ ହେଉଛି ଯେ, ଏହା ଏସସି, ଏସଟି ଓ ଓବିସି ବର୍ଗକୁ ଅନୁକୂଳ ଓ ସାଧାରଣ ବର୍ଗର ଛାତ୍ରମାନଙ୍କୁ ବିପଦ।
ବିରୋଧୀମାନେ କହୁଛନ୍ତି—
ଏହା ସମାଜିକ ନ୍ୟାୟ ନା ନୂତନ ଭେଦଭାବ?
ମାମଲା ଆଦାଲତକୁ ପହଞ୍ଚିବା ପରେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ଏହା ଉପରେ ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀକାଳୀନ ରୋକ ଲଗାଇଥିବା ଖବର ଚର୍ଚ୍ଚାକୁ ଆଉ ତୀବ୍ର କରିଦେଇଛି।
ଏଠି ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠେ—
ନିୟମାବଳୀର ତ୍ରୁଟି ଥିଲା କି?
ନା ଏହା ଜାଣିଶୁଣି ଏକ ବିବାଦ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ପାଇଁ ରାଜନୈତିକ ଚାଲ ଥିଲା?
ଏନସିଆରଟି ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକ—ନ୍ୟାୟପାଳିକାକୁ ଟାର୍ଗେଟ୍?
ଅଷ୍ଟମ ଶ୍ରେଣୀର ସାମାଜିକ ବିଜ୍ଞାନ ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକରେ ‘ନ୍ୟାୟପାଳିକାରେ ଦୁର୍ନୀତି’ ବିଷୟ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହେବା ଦେଶରେ ଏବେ ଚର୍ଚ୍ଚାର ବିଷୟ ପାଲଟିଛି। ନ୍ୟାୟପାଳିକାର ସମସ୍ୟା ଉପରେ ଆଲୋଚନା ଅସ୍ୱାଭାବିକ ନୁହେଁ। କିନ୍ତୁ ଆଲୋଚନା କେମିତି ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉଛି, ତାହା ହେଉଛି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। କୋର୍ଟ ଏଥିରେ ଉଦବେଗ ଓ ଆଶଙ୍କା ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି— କୋମଳମତି ଶିଶୁମାନଙ୍କମନରେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ଭଳି ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ ପ୍ରତି ଅବିଶ୍ୱାସ ସୃଷ୍ଟି ହେବ ନାହିଁ କି?
ମୁଖ୍ୟ ବିଚାରପତିଙ୍କ କଥା— “ପ୍ରତିଷ୍ଠାନକୁ ବଦନାମ କରିବା ଆମେ ସହିବୁ ନାହିଁ।” ଭାରତର ମୁଖ୍ୟ ବିଚାରପତି (ସିଜେଆଇ) ସୂର୍ଯ୍ୟକାନ୍ତ ବୁଧବାର ଦିନ ବାରର ସଦସ୍ୟମାନଙ୍କୁ ସୂଚନା ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ଜାତୀୟ ଶିକ୍ଷା ଗବେଷଣା ଏବଂ ତାଲିମ ପରିଷଦ (ଏନସିଇଆରଟି) ଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶିତ ୮ ଶ୍ରେଣୀ ସାମାଜିକ ବିଜ୍ଞାନ ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକରେ ଏକ ନୂତନ ଧାରା ବିଷୟରେ ସ୍ୱତଃ ବିଚାର କରିଛନ୍ତି, ଯାହା “ନ୍ୟାୟପାଳିକାରେ ଦୁର୍ନୀତି” ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କରେ, ଏବଂ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ସେ ଏହି ପ୍ରତିଷ୍ଠାନକୁ ବଦନାମ କରିବାକୁ ଦେବେ ନାହିଁ।
“ମୁଁ ପୃଥିବୀରେ କାହାକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନକୁ ବଦନାମ କରିବାକୁ ଅନୁମତି ଦେବି ନାହିଁ। ସେମାନେ ଯେତେ ଉଚ୍ଚ ହୁଅନ୍ତୁ, କେହି ଆଇନର ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱରେ ନୁହଁନ୍ତି। ଚିନ୍ତା କରନ୍ତୁ ନାହିଁ… ମୁଁ ଏହା ସହିତ କିପରି ମୁକାବିଲା କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ ଜାଣିଛି,” ବୋଲି ବରିଷ୍ଠ ଓକିଲଙ୍କ ଏକ ଗୋଷ୍ଠୀ କୋର୍ଟକୁ ହସ୍ତକ୍ଷେପ କରିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରିବା ପରେ ଖୋଲା ଅଦାଲତରେ ସିଜେଆଇ କହିଥିଲେ। ବିଚାରପତି ଜୟମାଲ୍ୟ ବାଗଚୀଙ୍କୁ ନେଇ ଗଠିତ ଏକ ଖଣ୍ଡପୀଠ ସମ୍ମୁଖରେ ବରିଷ୍ଠ ଓକିଲ କପିଲ ସିବଲ ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗ ଉଲ୍ଲେଖ କରି କହିଥିଲେ ଯେ ବାର “ଗମ୍ଭୀର ଭାବରେ ବିଚଳିତ”। “ଆମେ ଏହି ବିଷୟକୁ ତୁରନ୍ତ ଉଲ୍ଲେଖ କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହେଉଛୁ କାରଣ ଆମେ, ବାରରେ, ଗଭୀର ଭାବରେ ବିଚଳିତ। ୮ ଶ୍ରେଣୀର ପିଲାମାନଙ୍କୁ ‘ନ୍ୟାୟପାଳିକାରେ ଦୁର୍ନୀତି’ ବିଷୟରେ ପଢ଼ାଯାଉଛି। ଏହା ଏନସିଇଆରଟି ପାଠ୍ୟକ୍ରମ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକର ଏକ ଅଂଶ,” ବୋଲି ସିବଲ ଦାଖଲ କରିଥିଲେ।
ବରିଷ୍ଠ ଆଇନଜୀବୀମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଛନ୍ତି—
କେବଳ ନ୍ୟାୟପାଳିକା କାହିଁକି?
ବିଧାୟିକା କିମ୍ବା କାର୍ଯ୍ୟପାଳିକା ଉପରେ ଏମିତି ଅଧ୍ୟାୟ କାହିଁକି ନାହିଁ?
ସିଜେଆଇ ଉତ୍ତର ଦେଇଥିଲେ ଯେ ସେ ଏହି ବିକାଶ ବିଷୟରେ ପୂର୍ବରୁ ଅବଗତ ଥିଲେ। “ମୁଁ ଏହା ବିଷୟରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅବଗତ। ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ କହିପାରୁଛି … ଏହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନକୁ ଚିନ୍ତା କରେ। ସମସ୍ତ ଅଂଶୀଦାର, ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟର ବିଚାରପତି ସମାନ ଭାବରେ ବିଚଳିତ ଏବଂ ଏହା ମୋ ଦୃଷ୍ଟିକୁ ଆଣିଛନ୍ତି,” ବୋଲି ସେ କହିଛନ୍ତି।
“ମୁଁ ପ୍ରଶାସନିକ ଦିଗରେ ପୂର୍ବରୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇସାରିଛି। ଆମେ ଏହି ମାମଲାକୁ ସ୍ୱତଃ ଗ୍ରହଣ କରୁଛୁ,” ବୋଲି ସେ ଆହୁରି ମଧ୍ୟ କହିଛନ୍ତି। ସେ ସୂଚାଇ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ ନିଜସ୍ୱ ପ୍ରସ୍ତାବରେ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଆରମ୍ଭ କରିବ। ସିଜେଆଇ ଏହି ବିକାଶକୁ “ଗଭୀର ମୂଳ” ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି, ଏହା “ଏକ ଗଣିତ ଏବଂ ସଚେତନ ପଦକ୍ଷେପ” ପରି ମନେ ହେଉଛି।
ବରିଷ୍ଠ ଓକିଲ ଅଭିଷେକ ମନୁ ସିଂଘଭି ସୂଚାଇଛନ୍ତି ଯେ ନ୍ୟାୟପାଳିକାରେ ଦୁର୍ନୀତି ସହିତ ଜଡ଼ିତ ଅଧ୍ୟାୟରେ, ଅମଲାତନ୍ତ୍ର କିମ୍ବା ରାଜନୀତି ଭଳି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଦୁର୍ନୀତି ବିଷୟରେ “ଏକ ଶବ୍ଦ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ”।
ଜବାବ ଦେଇ, ଜଷ୍ଟିସ୍ ବାଗଚି ମତ ଦେଇଥିଲେ ଯେ “ମୌଳିକ ଢାଞ୍ଚାରେ ପରିକଳ୍ପିତ ସାମ୍ବିଧାନିକ ନୈତିକତା ଅନୁପସ୍ଥିତ ଅଛି”। “ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଆଶ୍ୱସ୍ତ କରିପାରୁଛି ଯେ ଆମେ ଉପଯୁକ୍ତ ପଦକ୍ଷେପ ନେବୁ,” ସିଜେଆଇ ପୁନର୍ବାର କହିଥିଲେ। ଏହି ବିବାଦ ଏନସିଇଆରଟି ଦ୍ୱାରା ସଦ୍ୟ ପ୍ରକାଶିତ ଏକ ସାମାଜିକ ବିଜ୍ଞାନ ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକ ଉପରେ କେନ୍ଦ୍ରିତ, ଯେଉଁଥିରେ “ଆମ ସମାଜରେ ନ୍ୟାୟପାଳିକାର ଭୂମିକା” ଶୀର୍ଷକ ଏକ ଅଧ୍ୟାୟର ଅଂଶ ଭାବରେ “ନ୍ୟାୟପାଳିକାରେ ଦୁର୍ନୀତି” ଉପରେ ଏକ ବିଭାଗ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ।
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ନ୍ୟାୟପାଳିକାର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ତରରେ ଦୁର୍ନୀତି ଏବଂ ମାମଲାଗୁଡ଼ିକର “ବହୁଳ ବ୍ୟାକଲଗ୍”କୁ ନ୍ୟାୟପାଳିକା ବ୍ୟବସ୍ଥା ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଥିବା ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ମଧ୍ୟରେ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ କରାଯାଇଛି। ଏହା ବିଚାରାଧୀନ ମାମଲାର ଆନୁମାନିକ ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରଦାନ କରେ – ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟରେ ପ୍ରାୟ ୮୧,୦୦୦, ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟରେ ୬.୨ ନିୟୁତରୁ ଅଧିକ ଏବଂ ଜିଲ୍ଲା ଅଦାଲତରେ ପ୍ରାୟ ୪୭ ନିୟୁତ। ଏହି ବିଭାଗରେ କୁହାଯାଇଛି ଯେ ବିଚାରପତିମାନେ କୋର୍ଟ ଭିତରେ ଏବଂ ବାହାରେ ସେମାନଙ୍କ ଆଚରଣକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରୁଥିବା ଏକ ଆଚରଣ ସଂହିତା ଦ୍ୱାରା ଆବଦ୍ଧ, ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ଦାୟିତ୍ୱ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଉଲ୍ଲେଖ କରେ ଏବଂ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ସାର୍ବଜନୀନ ଅଭିଯୋଗ ସମାଧାନ ଏବଂ ମନିଟରିଂ ସିଷ୍ଟମ ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରାପ୍ତ ଅଭିଯୋଗଗୁଡ଼ିକର ଉଲ୍ଲେଖ କରେ। ଏଥିରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି ଯେ ୨୦୧୭ରୁ ୨୦୨୧ ମଧ୍ୟରେ ୧,୬୦୦ ରୁ ଅଧିକ ଅଭିଯୋଗ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥିଲା।
ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକରେ ଉପଯୁକ୍ତ ତଦନ୍ତ ପରେ ସଂସଦ ଦ୍ୱାରା ମହାଭିଯୋଗ ମାଧ୍ୟମରେ ବିଚାରପତିମାନଙ୍କୁ ଅପସାରଣ ପାଇଁ ସାମ୍ବିଧାନିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ମଧ୍ୟ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଯାଇଛି ଏବଂ କୁହାଯାଇଛି ଯେ ଦୁର୍ନୀତି ଏବଂ ଅସଦାଚରଣର ଘଟଣାଗୁଡ଼ିକ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ବିଶ୍ୱାସକୁ ନକାରାତ୍ମକ ଭାବରେ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରେ। ଏହା ସ୍ୱଚ୍ଛତା ଏବଂ ଦାୟିତ୍ୱବୋଧତାର ଆବଶ୍ୟକତା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରେ ଏବଂ ପୂର୍ବତନ ସିଜେଆଇ ବିଆର ଗାଭାଇଙ୍କୁ ଅନୁଷ୍ଠାନ ପ୍ରତି ଆସ୍ଥା ବଜାୟ ରଖିବା ପାଇଁ ଶୀଘ୍ର ଏବଂ ନିର୍ଣ୍ଣାୟକ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନର ଗୁରୁତ୍ୱ ଉପରେ ଉଦ୍ଧୃତ କରେ।
୨୦୦୫ ଜାତୀୟ ପାଠ୍ୟକ୍ରମ ଢାଞ୍ଚା ଉପରେ ଆଧାରିତ ଏହି ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକର ପୂର୍ବ ସଂସ୍କରଣରେ ନ୍ୟାୟପାଳିକାର ଗଠନ ଏବଂ ଭୂମିକା ଏବଂ ମାମଲାର ସମାଧାନରେ ବିଳମ୍ବ ଭଳି ପ୍ରସଙ୍ଗ ଉପରେ ଆଲୋଚନା କରାଯାଇଥିଲା, କିନ୍ତୁ ନ୍ୟାୟପାଳିକାରେ ଦୁର୍ନୀତି ସହିତ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ଏକ ବିଭାଗ ଏଥିରେ ନଥିଲା। ଏନସିଇଆରଟି ଜାତୀୟ ଶିକ୍ଷା ନୀତି, ୨୦୨୦ ଏବଂ ସ୍କୁଲ ଶିକ୍ଷା ପାଇଁ ନୂତନ ଜାତୀୟ ପାଠ୍ୟକ୍ରମ ଢାଞ୍ଚା ସହିତ ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକଗୁଡ଼ିକୁ ସଂଶୋଧନ କରିଆସୁଛି। ପ୍ରଥମରୁ ଅଷ୍ଟମ ଶ୍ରେଣୀ ପାଇଁ ନୂତନ ପୁସ୍ତକ ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇସାରିଛି।
ବିବାଦ ପରେ ସରକାର ଏବେ ସେହି ପୁସ୍ତକକୁ ଅପସାରଣ କରିବା ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇସାରିଛନ୍ତି।
ପରିସଂଖ୍ୟାନ—ତଥ୍ୟ ନା ଭାବନାର ନିର୍ମାଣ?
ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକରେ ଦର୍ଶାଇଥିବା ପରିସଂଖ୍ୟାନ—
• ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟରେ ହଜାର ହଜାର ବିଚାରାଧୀନ ମାମଲା
• ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟରେ ଲକ୍ଷାଧିକ ମାମଲା
• ବିଚାରପତିଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଅଭିଯୋଗ
ଏହି ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକ ଯଥାର୍ଥ ହୋଇପାରେ। କିନ୍ତୁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଶୈଳୀ କ’ଣ ସଂକେତ ଦେଉଛି?
ଯଦି ଶିକ୍ଷାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଆଲୋଚନାତ୍ମକ ଚିନ୍ତାଧାରା ଗଢ଼ିବା, ତେବେ ସମତା ରହିବା ଦରକାର। କିନ୍ତୁ ଯଦି ଏହା ଭରସାକୁ କ୍ଷୟ କରେ, ତେବେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ ଦୀର୍ଘମିଆଦି।
ଟାର୍ଗେଟ୍ କିଏ? ସରକାର ନା ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ?
ଏହି ସମସ୍ତ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଶିକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରାଳୟ ଅଧୀନରେ ହେଉଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ, ରାଜନୈତିକ ଆଞ୍ଚ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ଛୁଁଇଯାଉଛି।
ଯଦି ନ୍ୟାୟପାଳିକା ସହିତ ସଂଘର୍ଷ ତୀବ୍ର ହୁଏ, ତେବେ ଏହା କେବଳ ମନ୍ତ୍ରୀ ନୁହେଁ—ସରକାରର ଛବିକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିବ।
ରାଜନୈତିକ ବିଶ୍ଳେଷକମାନଙ୍କ ମତ—ଏହା କେବଳ ପ୍ରଶାସନିକ ଅସମନ୍ୱୟ ନୁହେଁ; ଏହା ଶକ୍ତିକେନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ସଂଘର୍ଷର ଚିହ୍ନ।
ଜାତୀୟ ଶିକ୍ଷା ନୀତି ୨୦୨୦ —ସ୍ୱପ୍ନ ଓ ସତ୍ୟର ମଧ୍ୟରେ
ଜାତୀୟ ଶିକ୍ଷା ନୀତି ୨୦୨୦ ଭାରତକୁ ଜ୍ଞାନର ମହାଶକ୍ତି କରିବାର ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ନେଇ ଆସିଥିଲା।
କିନ୍ତୁ ଯଦି ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକ ରାଜନୈତିକ ଆକ୍ରୋଶର ମାଧ୍ୟମ ହୁଏ, ତେବେ ଏହା ନୀତିର ଆତ୍ମାକୁ ଆଘାତ କରିବ।
ଶିକ୍ଷା ହେଉଛି ଦେଶର ଭବିଷ୍ୟତର ଭିତ୍ତି। ଯଦି ଏହାକୁ ରାଜନୀତିର ଯୁଦ୍ଧଭୂମି କରାଯାଏ, ତେବେ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ହାରୁଆ ହେବ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ।
ପ୍ରତିଶୋଧର ଆଗ୍ନେୟପଥ ଗଣତନ୍ତ୍ର ପାଇଁ ବିପଦ
ପ୍ରତିଶୋଧ କେବେ ସଂରଚନାତ୍ମକ ନୁହେଁ। ଏହା ଭାଙ୍ଗେ, ଜଳାଏ, ଧ୍ୱଂସ କରେ।
ଯଦି ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରେ, ତେବେ ଗଣତନ୍ତ୍ରର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ କ୍ଷୀଣ ହୁଏ।
ଏହି ସମୟରେ ଆବଶ୍ୟକ—
• ସଂସ୍ଥାଗତ ସମ୍ମାନ
• ପ୍ରଶାସନିକ ସ୍ପଷ୍ଟତା
• ରାଜନୈତିକ ପ୍ରାଜ୍ଞତା
ଶେଷ ପ୍ରଶ୍ନ ରହିଯାଏ—
ଏହା ପ୍ରତିଶୋଧର ରାଜନୀତି ନା ପ୍ରତିଷ୍ଠାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସଂଘର୍ଷ?
ସମୟ ଓ ସତ୍ୟ ଏହାର ଉତ୍ତର ଦେବ।
also read https://purvapaksa.com/t20worldcup-2/
