ରାଜନୀତିରେ ପଦ-ପଦବୀ ଓ କ୍ଷମତା ପାଇଁ ଯେତେବେଳେ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ଚରମ ସୀମାରେ, ସେତିକିବେଳେ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରୁ ଏକ ଭିନ୍ନ ଖବର ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। ବହୁ ସଂଘର୍ଷ ପରେ ସଫଳତାର ଶୀର୍ଷରେ ପହଞ୍ଚିଥିବା ରାଜ୍ୟର ଖଣି ଓ ପରିବହନ ମନ୍ତ୍ରୀ ବିଭୂତି ଜେନା ହଠାତ୍ ନିର୍ବାଚନୀ ରାଜନୀତିରୁ ସନ୍ନ୍ୟାସ ନେବା କଥା କହି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଚକିତ କରିଛନ୍ତି। ଯେଉଁ ସମୟରେ ବିଜେପି ରାଜ୍ୟରେ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସରକାର ଗଢ଼ିଛି ଏବଂ ବିଭୂତି ଜଣେ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବେ ଉଭା ହୋଇଛନ୍ତି, ସେହି ସମୟରେ ତାଙ୍କର ଏହି ‘ବୈରାଗ୍ୟ’ ପଛରେ ପ୍ରକୃତ କାରଣ କ’ଣ? ଏହା କେବଳ ବୟସର ପ୍ରଭାବ ନା ଦଳୀୟ ଗୋଷ୍ଠୀ କନ୍ଦଳର ପରିଣାମ, ତାକୁ ନେଇ ଏବେ ଚର୍ଚ୍ଚା ଜୋର ଧରିଛି।
ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି—
ଏହା କ’ଣ ସତରେ ବୈରାଗ୍ୟ?
ନା ଏହା ଦଳୀୟ ରାଜନୀତିରେ ଚାଲୁଥିବା ଏକ ଅଦୃଶ୍ୟ ଶକ୍ତି ସଂଘର୍ଷର ସୂଚନା?

ବିଭୂତି ଜେନାଙ୍କ ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ ସହଜ ନ ଥିଲା। ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାର ଗୋପାଳପୁର ଆସନରେ ବହୁବାର ପରାଜୟର ସ୍ୱାଦ ଚାଖିବା ପରେ ମଧ୍ୟ ସେ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ହରାଇ ନ ଥିଲେ। ୨୦୨୪ ନିର୍ବାଚନରେ ସମୀକରଣ ବଦଳିଲା। ଦିନେ ତାଙ୍କର କଟ୍ଟର ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀ ଥିବା ପ୍ରଦୀପ ପାଣିଗ୍ରାହୀ ବିଜେପିରେ ସାମିଲ ହେବା ପରେ ଗୋପାଳପୁରର ରାଜନୈତିକ ଚିତ୍ର ବଦଳିଗଲା। ବିଭୂତି ବିଧାୟକ ହେଲେ ଏବଂ ଦଳ ତାଙ୍କର ଦୀର୍ଘ ବର୍ଷର ନିଷ୍ଠାକୁ ସମ୍ମାନ ଜଣାଇ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଖଣି ଏବଂ ସଡ଼କ ପରିବହନ ବିଭାଗର ମନ୍ତ୍ରୀ ପଦ ଅର୍ପଣ କଲା। ମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବେ ବାଲି ମାଫିଆ ଓ ଚୋରା ଖଣି କାରବାର ବିରୋଧରେ ତାଙ୍କର କଠୋର ଆଭିମୁଖ୍ୟ ବେଶ ପ୍ରଶଂସା ମଧ୍ୟ ସାଉଁଟିଥିଲା।
ବିଭୂତି ତାଙ୍କ ନିଷ୍ପତ୍ତି ପଛରେ ବୟସ ଓ ଯୁବପିଢ଼ିକୁ ସୁଯୋଗ ଦେବାର ଯୁକ୍ତି ବାଢ଼ିଛନ୍ତି। ଆସନ୍ତା ବର୍ଷ ତାଙ୍କୁ ୬୦ ବର୍ଷ ପୂରିବ। ଦଳର ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଅଧ୍ୟକ୍ଷଙ୍କ ଉଦାହରଣ ଦେଇ ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ୪୫ ବର୍ଷର ଯୁବକ ଯଦି ଶୀର୍ଷ ପଦରେ ରହିପାରୁଛନ୍ତି, ତେବେ ଓଡ଼ିଶା ବିଜେପିରେ ମଧ୍ୟ ନୂଆ ରକ୍ତ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିବା ଦରକାର।
କିନ୍ତୁ ରାଜନୈତିକ ବିଶ୍ଳେଷକଙ୍କ ମତରେ, ଏହି ବୈରାଗ୍ୟ ପଛରେ ସଡ଼କ ପରିବହନ ବିଭାଗର କିଛି ବିବାଦୀୟ ନିଷ୍ପତ୍ତି ମଧ୍ୟ ଦାୟୀ ହୋଇପାରେ। ‘ପିୟୁସିସି’ (PUCC) ନଥିଲେ ପେଟ୍ରୋଲ ମିଳିବ ନାହିଁ ବୋଲି ସେ ଦେଇଥିବା ବୟାନ ସାରା ରାଜ୍ୟରେ ଆଲୋଡ଼ନ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା। ଲୋକଙ୍କ ଆକ୍ରୋଶ ଏତେ ବଢ଼ିଲା ଯେ ଶେଷରେ ସରକାରଙ୍କୁ କୋର୍ଟରେ ନିଜ ନିଷ୍ପତ୍ତିରୁ ଓହରିବାକୁ ପଡ଼ିଲା। ଏହା ଦ୍ୱାରା ସରକାରଙ୍କ ଭାବମୂର୍ତ୍ତି କ୍ଷୁଣ୍ଣ ହୋଇଥିବା ନେଇ ଦଳ ଭିତରେ ଚର୍ଚ୍ଚା ହୋଇଥିଲା, ଯାହା ହୁଏତ ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ମାନସିକ ସ୍ତରରେ ଆଘାତ ଦେଇଥାଇପାରେ।
ଶନିବାର ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲା ବିଜେପି ବୈଠକ ପରେ ବିଭୂତିଙ୍କ ଏହି ବୟାନ ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱ ବହନ କରେ । ଗଞ୍ଜାମ ରାଜନୀତିରେ ସାଂସଦ ପ୍ରଦୀପ ପାଣିଗ୍ରାହୀ ଏବଂ ମନ୍ତ୍ରୀ ବିଭୂତି ଜେନାଙ୍କ ସମ୍ପର୍କକୁ ନେଇ ସବୁବେଳେ ଏକ ଛକାପଞ୍ଛା ଲାଗିରହିଥାଏ । ଉଭୟ ଏକାଠି ମଞ୍ଚ ବାଣ୍ଟିବା ଘଟଣା ବିରଳ । ନିର୍ବାଚନ ଜିତିବା ପାଇଁ ହୁଏତ ଦୁହେଁ ହାତ ମିଳାଇଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଜିଲ୍ଲାରେ ଆଧିପତ୍ୟ ବିସ୍ତାରକୁ ନେଇ ଦୁଇ ଗୋଷ୍ଠୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ତଃସ୍ୱର ଠିକ୍ ନଥିବା ବାରି ହୋଇପଡ଼ୁଛି। ପଞ୍ଚାୟତ ନିର୍ବାଚନ ପୂର୍ବରୁ ସଙ୍ଗଠନକୁ ସଜାଡ଼ିବା ପାଇଁ ବୈଠକ ବସିଥିବା ବେଳେ “ଆଉ ନିର୍ବାଚନ ଲଢ଼ିବିନି” ବୋଲି କହି ବିଭୂତି କେଉଁ ସଙ୍କେତ ଦେବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି?
![]()
ବିଭୂତି କହିଛନ୍ତି ସେ ସଙ୍ଗଠନ ଉପରେ ଅଧିକ ଫୋକସ କରିବେ। ରାଜନୀତିରେ ଏହା ଏକ ପୁରୁଣା କୌଶଳ। ଯେତେବେଳେ କେହି ବଡ଼ ନେତା ନିର୍ବାଚନରୁ ଓହରିବା କଥା କହନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ହୁଏତ ସେ ନିଜ ପାଇଁ କିଛି ବଡ଼ ସାଙ୍ଗଠନିକ ପଦବୀ ଆଶା ରଖନ୍ତି କିମ୍ବା ନିଜର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ପାଇଁ କ୍ଷେତ୍ର ପ୍ରସ୍ତୁତ କରନ୍ତି। ତେବେ ବିଜେପି ପରି ଏକ କ୍ୟାଡର-ଭିତ୍ତିକ ଦଳରେ ବିଭୂତିଙ୍କ ପରି ଜଣେ ଅଭିଜ୍ଞ ନେତାଙ୍କ ଏହି ମନୋଭାବ ଦଳ ପାଇଁ କ୍ଷତିକାରକ ହେବ ନା ଲାଭଦାୟକ, ତାହା ସମୟ କହିବ।
ବିଭୂତି ଜେନାଙ୍କ ବୈରାଗ୍ୟ ଯଦି ବାସ୍ତବରେ ଯୁବପିଢ଼ିକୁ ସୁଯୋଗ ଦେବା ପାଇଁ ହୋଇଥାଏ, ତେବେ ଏହା ସ୍ୱାଗତଯୋଗ୍ୟ। ମାତ୍ର ଏହାର ପଛରେ ଯଦି କୌଣସି ପ୍ରାଶାସନିକ ବିଫଳତା କିମ୍ବା ଗୋଷ୍ଠୀ କନ୍ଦଳର ଚାପ ରହିଛି, ତେବେ ଏହା ଆଗାମୀ ପଞ୍ଚାୟତ ନିର୍ବାଚନରେ ଗଞ୍ଜାମ ବିଜେପି ପାଇଁ ଅଡ଼ୁଆ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ। କ୍ଷମତାର ଶୀର୍ଷରେ ଥାଇ ମଧ୍ୟ “ମୋର ଆଉ ଇଚ୍ଛା ନାହିଁ” କହିବା ଏକ ବଡ଼ ସାହସିକତା, କିନ୍ତୁ ଏହି ବୟାନର ପ୍ରକୃତ ସତ୍ୟ ଜାଣିବାକୁ ହେଲେ ଆଗାମୀ କିଛି ମାସର ରାଜନୈତିକ ହଲଚଲକୁ ଅପେକ୍ଷା କରିବାକୁ ହେବ।
also read https://purvapaksa.com/why-editors-to-leaders-are-losing-power/
କାହିଁକି ସତ୍ତା ହରାଉଛନ୍ତି ସମ୍ପାଦକରୁ ନେତା ? ।। Why editors to leaders are losing power ?


