ରାଜନୀତିରେ ସବୁ ଘଟଣାର ପଛରେ ସବୁବେଳେ ତଥ୍ୟ, ତର୍କ ଓ ଯୁକ୍ତି ଥାଏ—ଏହା ଗୋଟିଏ ଆଦର୍ଶ ଧାରଣା। ବାସ୍ତବରେ କିନ୍ତୁ ରାଜନୀତି ଅନେକ ସମୟରେ ମନୋବୃତ୍ତି, ସନ୍ଦେହ, ଭୟ ଓ ଆତ୍ମରକ୍ଷାର ମିଶ୍ରଣ। ଓଡ଼ିଶାର ସବୁଠାରୁ ସଫଳ ଆଞ୍ଚଳିକ ଦଳ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ ଏହି ମନୋବୃତ୍ତିଜନିତ ଏକ ରୋଗରେ ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଧରି ପୀଡ଼ିତ—ଯାହାକୁ ଦଳୀୟ ମହଲରେ ଅନେକେ “ସନ୍ଦେହ ରୋଗ” ବୋଲି କହନ୍ତି।
ଏହି ରୋଗର ମୂଳ ଉତ୍ସ ଓ ମୁଖ୍ୟ ବାହକ ଭାବେ ଯାହାଙ୍କ ନାଁ ସବୁବେଳେ ଉଠେ, ସେ ହେଲେ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ। ବିଜେଡି ସ୍ଥାପନାର ତିନିବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଯେଉଁ ସନ୍ଦେହବାଦ ତାଙ୍କ ରାଜନୀତିର ଅଂଶ ହୋଇଥିଲା, ସେହି ସନ୍ଦେହ ଆଜି—୨୦୨୪ ନିର୍ବାଚନ ପରାଜୟ ପରେ—ଆଉ ଅଧିକ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ପୁଣି ଦେଖାଦେଉଛି।
ଗତକାଲି ଚମ୍ପୁଆର ବିଧାୟକ ସନାତନ ମହାକୁଡ଼ଙ୍କ ନିଲମ୍ବନ ଆଦେଶ ଏହି ପୁରୁଣା ରୋଗ ଏବେ ବି ତାଜା ଅଛି ବୋଲି ଏକ ପୁନର୍ବାର ସଙ୍କେତ ଦେଇଛି।
୨୦୦୦ ନିର୍ବାଚନ: ସନ୍ଦେହ ରୋଗର ପ୍ରଥମ ଲକ୍ଷଣ
ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ରାଜନୀତିକ ଜୀବନରେ ସନ୍ଦେହ ରୋଗ ପ୍ରଥମେ ଖୋଲାମେଲା ଭାବେ ଦେଖାଦେଇଥିଲା ୨୦୦୦ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନ ସମୟରେ। ସେତେବେଳେ ବିଜେଡି ନୂଆ ଦଳ, ଶାସନ ଦାୟିତ୍ୱ ନେବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ, ଏବଂ ଦଳ ଭିତରେ କିଛି ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ନେତା ଥିଲେ।
ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିଲେ ବିଜୟ ମହାପାତ୍ର—ଦଳର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ସଦସ୍ୟ, ସଂଗଠନରେ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଏବଂ ନବୀନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ସମୟରେ ସହଯୋଗୀ ଓ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀ।
ଶେଷ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ କୌଣସି ସ୍ପଷ୍ଟ କାରଣ ନ ଦର୍ଶାଇ ବିଜୟ ମହାପାତ୍ରଙ୍କ ଦଳୀୟ ଟିକଟ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରିନେଲେ ନବୀନ। ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ଏତେ ହଠାତ୍ ଥିଲା ଯେ ବିଜୟ ମହାପାତ୍ର ସ୍ୱାଧୀନ ଭାବେ ପ୍ରାର୍ଥୀପତ୍ର ଦାଖଲ କରିବା ପାଇଁ ସମୟ ମଧ୍ୟ ପାଇଲେ ନାହିଁ।
ଏହି ଏକ ଘଟଣା ଦୁଇଟି ସତ୍ୟ ଉଜାଗର କରିଦେଲା—
୧) ନବୀନ ନିଜ ଚାରିପାଖରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସହଯୋଗୀକୁ ସହଜରେ ଗ୍ରହଣ କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ।
୨) ସନ୍ଦେହ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ତାହାକୁ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠୋର ରାସ୍ତା ଗଅହଣ କରି ନେଇଥାନ୍ତି।
ବିଜୟ ମହାପାତ୍ର: ସନ୍ଦେହର ଦୀର୍ଘ ଛାୟା
ସେହି ୨୦୦୦ ଘଟଣା ପରେ ବିଜୟ ମହାପାତ୍ର ନବୀନଙ୍କ ରାଜନୀତିକ କୋପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇପାରିଲେ ନାହିଁ—ଏହା ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିର ଗୋଟିଏ ଦୀର୍ଘ ଅଧ୍ୟାୟ। ଦଳରୁ ବାହାରେ ଥିଲେ ବି ସେ ନବୀନଙ୍କ ସନ୍ଦେହର ଛାୟାରେ ରହିଲେ। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଯେତେବେଳେ ବିଜେଡି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଲା, ସେତେବେଳେ ମଧ୍ୟ ବିଜୟ ମହାପାତ୍ର ପାଇଁ ଦ୍ୱାର ପୁରାପୁରି ଖୋଲିଲା ନାହିଁ।
ଏହା ଦେଖାଏ—ନବୀନଙ୍କ ସନ୍ଦେହ ରୋଗ ଏକ ଅସ୍ଥାୟୀ ମନୋଭାବ ନୁହେଁ; ଏହା ଦୀର୍ଘ ସ୍ମୃତି ରଖେ ଏବଂ ଥରେ ସନ୍ଦେହ ଜନ୍ମ ନେଲେ ସେହି ଚିହ୍ନ ସାରା ରାଜନୀତିକ ଜୀବନକୁ ଢାଙ୍କି ରଖେ।
ମେଣ୍ଟ ସରକାର ଓ ପ୍ରଥମ ବହିଷ୍କାର ପର୍ବ
୨୦୦୦ ନିର୍ବାଚନ ପରେ ମେଣ୍ଟ ସରକାର ଗଠନ ହେଲା। ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ। ସରକାର ଚାଲୁଥିବାର କେଇ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ଘଟିଲା ଆଉ ଏକ ଘଟଣା—ଯାହା ସନ୍ଦେହ ରୋଗକୁ ଆଉ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଦେଲା।
ଛାୟା ଦୁର୍ନୀତି ଅଭିଯୋଗ ଆଣି ମନ୍ତ୍ରୀ ନଳିନୀ ମାହାନ୍ତି, ଡାକ୍ତର କମଳା ଦାସ ଓ ବିଜେପିର ପ୍ରଶାନ୍ତ ନନ୍ଦଙ୍କୁ ମନ୍ତ୍ରିମଣ୍ଡଳରୁ ବହିଷ୍କାର କରାଗଲା।
ରାଜନୀତିକ ମହଲରେ ସେତେବେଳେ ଚର୍ଚ୍ଚା ଥିଲା—
• ନଳିନୀ ମାହାନ୍ତିଙ୍କ ଆଡ଼ୁ ନବୀନଙ୍କ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀତ୍ୱ ପାଇଁ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ବିପଦ ଥିଲା।
• ଡାକ୍ତର କମଳା ଦାସ ଓ ପ୍ରଶାନ୍ତ ନନ୍ଦଙ୍କ ଆଡ଼ୁ ଏପରି କୌଣସି ବିପଦ ନ ଥିଲା।
ତଥାପି, ନଳିନୀଙ୍କୁ ଏକାକୀ ବହିଷ୍କାର କଲେ ତାହା ଦ୍ୱାରା ମେଳି ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ହେବ ବୋଲି ଭାବି, ସେ ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସହଯୋଗୀ ଭାବେ ବହିଷ୍କାର କରାଗଲା- ଯାହାକି ଏକ ପ୍ରକାରର “ବାଲାନ୍ସିଂ ଆକ୍ଟ”।
ପ୍ରଶାନ୍ତ ନନ୍ଦ: ବହିଷ୍କାର ପରେ ପୁନଃପ୍ରବେଶ
ସନ୍ଦେହ ରୋଗର ସବୁଠାରୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ ହେଲା ପ୍ରଶାନ୍ତ ନନ୍ଦଙ୍କ ମାମଲା। ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଛାୟା ଦୁର୍ନୀତି ଅଭିଯୋଗରେ ମନ୍ତ୍ରିମଣ୍ଡଳରୁ ବହିଷ୍କାର କରାଯାଇଥିଲା, ସେହି ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ ପୁଣି ଦଳରେ ନେଇ ରାଜ୍ୟସଭାକୁ ପଠାଇଥିଲେ।
ଏହା କ’ଣ ସୂଚିତ କରେ?
ସନ୍ଦେହ ଏଠାରେ ନୀତିଗତ ନୁହେଁ; ତାହା ସମୟ, ସୁବିଧା ଓ ରାଜନୀତିକ ଆବଶ୍ୟକତା ଅନୁସାରେ ଆସେ ଓ ଯାଏ।
ବବି ଦାସ, ପାଣ୍ଡିଆନ ଓ ନୂଆ ସନ୍ଦେହ
ସମୟ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲା। ଗତ ନିର୍ବାଚନ ପୂର୍ବରୁ ବବି ଦାସ ବିଜୟ ମହାପାତ୍ରଙ୍କ ପୁଅ ଅରବିନ୍ଦ ମହାପାତ୍ର ଓ ଚମ୍ପୁଆର ସନାତନ ମହାକୁଡ଼ଙ୍କୁ ଦଳରେ ମିଶାଇଥିଲେ। ସେତେବେଳେ ଏହାକୁ ଦଳ ବିସ୍ତାର ଭାବେ ଦେଖାଯାଇଥିଲା।
କିନ୍ତୁ ଏବେ ପରିସ୍ଥିତି ବଦଳିଛି। ବବି ଦାସ ଖୋଲାମେଲା ଭାବେ ଭି. କେ. ପାଣ୍ଡିଆନଙ୍କ ବିରୋଧରେ ମୋର୍ଚ୍ଚା ଖୋଲିଛନ୍ତି। ଏହା ନବୀନଙ୍କ ପୁରୁଣା ସନ୍ଦେହ ରୋଗକୁ ପୁଣି ଜାଗ୍ରତ କରିଦେଇଛି।
ଚର୍ଚ୍ଚା ଅନୁସାରେ, ଆଗାମୀ ରାଜ୍ୟସଭା ନିର୍ବାଚନରେ କାଳେ ବବି ଦାସ ଦଳରେ ବିଭାଜନ ସୃଷ୍ଟି କରିଦେବେ—ଏହି ଆଶଙ୍କାକୁ ଆଧାର କରି ପାଣ୍ଡିଆନ ନବୀନଙ୍କୁ ବୁଝାଇ ସନାତନ ମହାକୁଡ଼ ଓ ଅରବିନ୍ଦ ମହାପାତ୍ରଙ୍କୁ ନିଲମ୍ବିତ କରାଇଛନ୍ତି।
ସନାତନ ମହାକୁଡ଼ ନିଲମ୍ବନ: ଚେତାବନୀ ନୀତି
ଏହି ନିଲମ୍ବନ କେବଳ ଦୁଇଜଣ ବିଧାୟକଙ୍କ ପାଇଁ ଶାସନ ନୁହେଁ; ଏହା ଗୋଟିଏ ରାଜନୀତିକ ସନ୍ଦେଶ—ବବି ଦାସଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଚେତାବନୀ।
“ତୁମେ ଯଦି ବିଭାଜନର ଚେଷ୍ଟା କର, ତେବେ ତୁମ ଚାରିପାଖରେ ଥିବା ଲୋକ ଆଗେ ଟାର୍ଗେଟ୍ ହେବେ”—ଏହି ହେଉଛି ଏହି ପଦକ୍ଷେପର ଅର୍ଥ।
ପରାଜୟ ପରେ ସନ୍ଦେହ ଆହୁରି ଗଭୀର
୨୦୨୪ ନିର୍ବାଚନ ପରାଜୟ ପରେ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ସନ୍ଦେହ ରୋଗ ଆହୁରି ଗଭୀର ହୋଇଛି ବୋଲି ଅନେକ ଦଳୀୟ ନେତା ଗୋପନ ଭାବେ କହୁଛନ୍ତି। ଶାସନରେ ଥିବା ସମୟରେ ଯେଉଁ ସନ୍ଦେହ ରଣନୀତି ତାଙ୍କୁ ଶକ୍ତି ଦେଉଥିଲା, ବିପକ୍ଷରେ ଯାଇ ସେହି ସନ୍ଦେହ ଦଳ ପାଇଁ ଭାରି ହେଉଛି।
ବିଜେଡି ପାଇଁ ପ୍ରଶ୍ନ: ଶିଷ୍ଟାଚାର କି ଆତ୍ମଘାତ?
ସନ୍ଦେହ ଆଧାରିତ ଶାସନ ଶୈଳୀ ଛୋଟ ସମୟ ପାଇଁ ଦଳକୁ ଶାନ୍ତ ରଖିପାରେ। କିନ୍ତୁ ଦୀର୍ଘକାଳରେ ଏହା ସଂଗଠନକୁ ଦୁର୍ବଳ କରେ—ଏହା ଇତିହାସର ଶିକ୍ଷା।
ବିଜେଡି ଆଜି ଯେତେବେଳେ ବିପକ୍ଷରେ, ସେତେବେଳେ ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସ, ଆଲୋଚନା ଓ ସହଯୋଗ ଆବଶ୍ୟକ। ସେଠାରେ ସନ୍ଦେହ ଓ ନିଲମ୍ବନ ଦଳକୁ ଆଉ ଛୋଟ କରିଦେବ।
ରୋଗ ଚିହ୍ନଟ ହେଲେ ଚିକିତ୍ସା ଦରକାର
ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ପୁରୁଣା ସନ୍ଦେହ ରୋଗ ଏବେ ବି ତାଜା—ଗତକାଲିର ନିଲମ୍ବନ ଏହାକୁ ପ୍ରମାଣ କରିଛି। ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି—
ବିଜେଡି କି ଏହି ରୋଗକୁ ଚିହ୍ନଟ କରି ଚିକିତ୍ସା କରିପାରିବ, ନା ଏହି ରୋଗ ଦଳକୁ ଧୀରେ ଧୀରେ ଭିତରୁ ଶୁଷ୍କ କରିଦେବ?
ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିର ଉତ୍ତର ଏବେ ଏହି ପ୍ରଶ୍ନରେ ଲୁଚିଛି।
https://purvapaksa.com/newlywed-woman-dies-after-eating-momo-three-lives-lost-in-two-months-due-to-fast-food/
