ଦିନ ଥିଲା, ଓଡ଼ିଶା ଦେଶର ମାନଚିତ୍ରରେ ଏକ ଶାନ୍ତ, ସରଳ ଏବଂ ନିରାପଦ ରାଜ୍ୟ ଭାବରେ ପରିଚିତ ଥିଲା। ଏହାର ସଂସ୍କୃତି, ପ୍ରାକୃତିକ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ସାମାଜିକ ସଦ୍ଭାବନା ପାଇଁ ଏହା ସାରାଦେଶରେ ସୁନାମ ଅର୍ଜନ କରିଥିଲା। କିନ୍ତୁ ଗତ କିଛିମାସ ଧରି ଦେଖାଯାଉଥିବା ଘଟଣାଗୁଡ଼ିକ ଏହି ଛବିରେ ଏକ ଗଭୀର କଳା ଦାଗ ଲଗାଇବାରେ ଲାଗିଛି। ଯେଉଁ ଅପରାଧିକ ପ୍ରବୃତ୍ତିଗୁଡ଼ିକ ଉତ୍ତର ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ, ବିଶେଷ କରି ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ ଓ ବିହାରର ବିଶେଷତ୍ୱ ଥିଲା, ତାହା ଏବେ ଓଡ଼ିଶାର ସମାଜରେ ପ୍ରବେଶ କରୁଥିବା ପରି ମନେହେଉଛି। ଏହା କେବଳ ପୋଲିସ୍ ଏବଂ ପ୍ରଶାସନ ପାଇଁ ନୁହେଁ, ବରଂ ସମଗ୍ର ସମାଜ ପାଇଁ ଏକ ବିରାଟ ଚେତାବନୀ।
୧. କ୍ୟାମ୍ପସରେ ଅପରାଧର ପ୍ରବେଶ: ସୁରକ୍ଷା ଉପରେ ପ୍ରଶ୍ନ
ଓଡ଼ିଶାରେ ଅପରାଧର ବଢ଼ୁଥିବା ପ୍ରବୃତ୍ତିର ଏକ ଚିନ୍ତାଜନକ ଉଦାହରଣ ହେଉଛି ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନ ଭିତରକୁ ଅପରାଧର ପ୍ରବେଶ। ଗତ ଡିସେମ୍ବର ୧୩ ତାରିଖ ଦିନ କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲା କୁଦାନଗରୀର ଏକ ସରକାରୀ ହାଇସ୍କୁଲରେ ଘଟିଥିବା ଘଟଣା ସାରା ରାଜ୍ୟକୁ ଚକିତ କରିଛି। ଜଣେ ୯ମ ଶ୍ରେଣୀ ଛାତ୍ରଙ୍କଠାରୁ ଶ୍ରେଣୀ ଗୃହରେ ଏକ ଏୟାର ରାଇଫଲ୍ ଉଦ୍ଧାର କରାଯାଇଥିଲା। ଗଣିତ ଶିକ୍ଷକ ଦେଖିବା ପରେ ଏହି ଘଟଣା ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଥିଲା, ଯେତେବେଳେ ଛାତ୍ରଟି ଏହାକୁ ତାଙ୍କ ଅଣ୍ଟାରେ ଲୁଚାଇ ରଖିଥିଲା।
ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନ ପରି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ଏପରି ଘଟଣା ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଓଡ଼ିଶା ପାଇଁ ଅପରିଚିତ ଥିଲା। ବିଦ୍ୟାଳୟ ପରିସରରେ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ଉଦ୍ଧାର ହେବା, ବିଶେଷ କରି ଜଣେ ନାବାଳକ ଛାତ୍ରଙ୍କଠାରୁ, ରାଜ୍ୟର ଶିକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ବଢ଼ୁଥିବା ହିଂସା ଏବଂ ନିରାପତ୍ତା ଅଭାବକୁ ଦର୍ଶାଏ। ଏହା କେବଳ ସେହି ଛାତ୍ରର ମାନସିକତା ଉପରେ ପ୍ରଶ୍ନ ସୃଷ୍ଟି କରେ ନାହିଁ, ବରଂ ରାଜ୍ୟରେ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ରର ସହଜ ଉପଲବ୍ଧତା ଏବଂ ସ୍କୁଲ କ୍ୟାମ୍ପସରେ ଥିବା ସୁରକ୍ଷା ଦୁର୍ବଳତାକୁ ମଧ୍ୟ ସାବ୍ୟସ୍ତ କରେ।
ଏହିପରି ଘଟଣାଗୁଡ଼ିକ ଆମେରିକା କିମ୍ବା ଉତ୍ତର ଭାରତର କିଛି ଉତ୍ତେଜିତ ଅଞ୍ଚଳରେ ଦେଖାଯାଏ, କିନ୍ତୁ ଓଡ଼ିଶାର ଶାନ୍ତ ପରିବେଶରେ ଏହାର ପ୍ରବେଶ ଏକ ଗୁରୁତର ସମାଜଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ବିଶ୍ଳେଷଣ ଦାବି କରେ।
୨. ରାଜନୈତିକ ହିଂସାର ଉଦୟ: ଧର୍ମଶାଳାର ଉଦାହରଣ
ରାଜନୈତିକ ହିଂସା ଏକ ସମୟରେ ଉତ୍ତର ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ, ବିଶେଷ କରି ବିହାର ଓ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର ନିର୍ବାଚନର ଏକ ଅବିଚ୍ଛେଦ୍ୟ ଅଙ୍ଗ ଥିଲା। ବର୍ତ୍ତମାନ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଏହି ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକରେ ଆଇନ ଓ ଶୃଙ୍ଖଳାକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣକୁ ଆଣିବା ପାଇଁ ଅନେକ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଥିବାରୁ ସେଠାରେ ହିଂସା ହ୍ରାସ ପାଇବାରେ ଲାଗିଛି। କିନ୍ତୁ ଓଡ଼ିଶାରେ ଏହାର ବିପରୀତ ଧାରା ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଛି। ଧର୍ମଶାଳାର ବିଧାୟକ ହିମାଂଶୁ ସାହୁଙ୍କ ସମର୍ଥକମାନଙ୍କର ଅରାଜକ ଘଟଣା ଏହାର ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଉଦାହରଣ। କ୍ଷମତାସୀନ ଦଳ ସହିତ ଜଡ଼ିତ ଥିବା ନେତା ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ସମର୍ଥକମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆଇନକୁ ନିଜ ହାତକୁ ନେବା, ସର୍ବସାଧାରଣରେ ଅରାଜକତା ସୃଷ୍ଟି କରିବା ଏବଂ ହିଂସା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିବା, ରାଜ୍ୟରେ ‘ରାଜନୈତିକ ଅପରାଧୀକରଣ’ (Criminalization of Politics) ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ସଙ୍କେତ ଦିଏ। ଯେତେବେଳେ ଜନପ୍ରତିନିଧିମାନେ ହିଂସାତ୍ମକ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ସମର୍ଥନ କରନ୍ତି କିମ୍ବା ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ସାଧାରଣ ଜନତା ଆଇନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପରେ ବିଶ୍ୱାସ ହରାଇବା ସ୍ୱାଭାବିକ। ଏହା ଉତ୍ତର ଭାରତର ପୁରୁଣା ‘ଗୁଣ୍ଡା ରାଜ୍’ ପରିସ୍ଥିତିକୁ ମନେ ପକାଇ ଦିଏ, ଯାହା ବର୍ତ୍ତମାନ ଓଡ଼ିଶାରେ ଦେଖାଯାଉଛି।
୩. ଶିକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଦୁର୍ନୀତି: ପ୍ରଶ୍ନପତ୍ର ଲିକ୍ର ଚିନ୍ତାଜନକ ଧାରା
ଉତ୍ତର ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟରେ ପ୍ରଶ୍ନପତ୍ର ଲିକ୍ ଏକ ସାଧାରଣ ଘଟଣା ଥିଲା, ଯାହା ଶିକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଦୁର୍ନୀତିର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ସଙ୍କେତ ଥିଲା। କିନ୍ତୁ ଏବେ ଏହି ସମସ୍ୟା ଓଡ଼ିଶାରେ ‘ସହକ୍ରମିତ’ ହୋଇଛି, ଯାହା ଅଧିକ ଚିନ୍ତାଜନକ।
• ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ମାମଲା: ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, କେବଳ ଗତ ୧୮ ମାସର ଶାସନ କାଳରେ ରାଜ୍ୟରେ ୨୫ରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ପରୀକ୍ଷାରେ ପ୍ରଶ୍ନପତ୍ର ଲିକ୍ ଘଟଣା ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି।
• ପ୍ରତିଯୋଗୀ ପରୀକ୍ଷା ଉପରେ ପ୍ରଭାବ: ଏହି ଲିକ୍ ଘଟଣାଗୁଡ଼ିକ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଶିକ୍ଷିତ ଯୁବକ ଯୁବତୀଙ୍କ ଭବିଷ୍ୟତକୁ ଅନ୍ଧକାରମୟ କରୁଛି। ଯେଉଁମାନେ ଦିନରାତି ପରିଶ୍ରମ କରି ପରୀକ୍ଷା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୁଅନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ମେଧାକୁ ଦୁର୍ନୀତିଗ୍ରସ୍ତ ରାକେଟ୍ ଏବଂ ଅପରାଧୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପାଣିରେ ପକାଇ ଦିଆଯାଉଛି।
• ସାମାଜିକ ଅବିଶ୍ୱାସ: ପ୍ରଶ୍ନପତ୍ର ଲିକ୍ ହେବା କେବଳ ପ୍ରଶାସନିକ ଦୁର୍ବଳତା ନୁହେଁ, ଏହା ରାଜ୍ୟର ଶିକ୍ଷା ଏବଂ ନିଯୁକ୍ତି ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପରେ ସାଧାରଣ ଜନତାଙ୍କ ଅବିଶ୍ୱାସକୁ ବଢ଼ାଏ। ଏହି ଦୁର୍ନୀତି, ଯାହା ଅତୀତରେ ଉତ୍ତର ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକର ଏକ ସଙ୍କେତ ଥିଲା, ଏବେ ଓଡ଼ିଶାରେ ବଢ଼ିବାରେ ଲାଗିଛି।
୪. ସମ୍ପାଦକୀୟ ବିଶ୍ଳେଷଣ: ବଦଳୁଥିବା ମାନସିକତା ଏବଂ ପ୍ରଶାସନିକ ଦୁର୍ବଳତା
ଓଡ଼ିଶାରେ ବଢ଼ୁଥିବା ଏହି ଅପରାଧ ପ୍ରବୃତ୍ତି ପଛରେ କେବଳ ଗୋଟିଏ କାରଣ ନାହିଁ। ଏହା ଏକ ସାମୂହିକ ସାମାଜିକ ଏବଂ ପ୍ରଶାସନିକ ଦୁର୍ବଳତାର ଫଳାଫଳ।
କ. ଆଇନ ଓ ଶୃଙ୍ଖଳାର ବିଫଳତା: ପୋଲିସ୍ ଏବଂ ଗୁଇନ୍ଦା ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଦୁର୍ବଳତା ଏହିପରି ଅପରାଧ ବଢ଼ିବାର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ। ଯେତେବେଳେ ରାଜନୈତିକ ସମର୍ଥନ ପ୍ରାପ୍ତ ଲୋକମାନେ ଖୋଲାଖୋଲି ଭାବରେ ଆଇନ ଭାଙ୍ଗନ୍ତି କିମ୍ବା ଅପରାଧୀମାନେ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ନେଇ ବିଦ୍ୟାଳୟ ପରିସରରେ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି, ଏହା ପ୍ରମାଣ କରେ ଯେ ଆଇନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ତା’ର କାର୍ଯ୍ୟକାରିତାରେ ବିଫଳ ହୋଇଛି।
ଖ. ସାମାଜିକ ମୂଲ୍ୟବୋଧରେ ଅବକ୍ଷୟ: ବିଶେଷକରି ଯୁବପିଢ଼ିଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଢ଼ୁଥିବା ହିଂସା ଏବଂ ଧୈର୍ଯ୍ୟହୀନତା ଏକ ବଡ଼ ସମସ୍ୟା। ଦ୍ରୁତ ପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ ସମାଜରେ ଅସନ୍ତୋଷ, ନିଯୁକ୍ତି ଅଭାବ ଏବଂ ଅର୍ଥନୈତିକ ବୈଷମ୍ୟ ଯୁବକମାନଙ୍କୁ ସହଜରେ ଅପରାଧ ଆଡ଼କୁ ଟାଣି ନେଉଛି।
ଗ. ଶିକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଦୁର୍ନୀତି: ୨୫ରୁ ଅଧିକ ପ୍ରଶ୍ନପତ୍ର ଲିକ୍ ହେବା କେବଳ ଉତ୍ତର ଭାରତୀୟ ଧାରା ନୁହେଁ, ଏହା ଓଡ଼ିଶାରେ ଦୁର୍ନୀତିର ସାଂସ୍ଥାନିକରଣ (Institutionalization of Corruption)ର ସଙ୍କେତ ଦେଉଛି। ପ୍ରଶାସନିକ ଅଧିକାରୀ, ରାଜନେତା ଏବଂ ପରୀକ୍ଷା ପରିଚାଳନା କରୁଥିବା ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକର ମଧୁଚନ୍ଦ୍ରିକାରେ ଏହି ଘଟଣାଗୁଡ଼ିକ ଘଟୁଛି, ଯାହା ଶିକ୍ଷାର ମୂଳଦୁଆକୁ ଦୋହଲାଇ ଦେଉଛି।
୫. ସମାପନ: ସରକାର ଏବଂ ସମାଜ ପାଇଁ ଆହ୍ୱାନ
ଓଡ଼ିଶା ଆଉ ପୂର୍ବରୁ ଥିବା ଶାନ୍ତ ରାଜ୍ୟ ହୋଇ ରହିନାହିଁ। ଏହି ତିନୋଟି ମୁଖ୍ୟ ଉଦାହରଣ—ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ବନ୍ଧୁକ ଉଦ୍ଧାର, ରାଜନୈତିକ ହିଂସା ଏବଂ ବ୍ୟାପକ ପ୍ରଶ୍ନପତ୍ର ଲିକ୍—ରାଜ୍ୟକୁ ଏକ କ୍ରିଟିକାଲ୍ ମୋଡ଼ରେ ଆଣି ଛାଡ଼ିଛି। ଯଦି ସରକାର ତୁରନ୍ତ ଏହି ପ୍ରବୃତ୍ତିକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣକୁ ନ ଆଣନ୍ତି, ତେବେ ଏହା ଓଡ଼ିଶାର ସାମାଜିକ, ରାଜନୈତିକ ଏବଂ ଅର୍ଥନୈତିକ ସ୍ଥିରତା ପାଇଁ ଗୁରୁତର ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି କରିବ।
• ପ୍ରଶାସନିକ ସଂସ୍କାର: ରାଜନୈତିକ ପ୍ରଭାବରୁ ମୁକ୍ତ ଏକ ନିରପେକ୍ଷ ପୋଲିସ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଗଠନ କରିବା ଏବଂ ପ୍ରଶ୍ନପତ୍ର ଲିକ୍ ମାମଲାରେ ସମ୍ପୃକ୍ତ ଥିବା ସମସ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତିବିଶେଷଙ୍କୁ ତୁରନ୍ତ ଏବଂ କଠୋର ଦଣ୍ଡ ଦେବା ଆବଶ୍ୟକ।
• ଶିକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ କଠୋରତା: ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକରେ ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ମଜବୁତ କରିବା, ପିତାମାତା ଓ ଶିକ୍ଷକମାନଙ୍କୁ ନେଇ ସଚେତନତା କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଆୟୋଜନ କରିବା ଏବଂ ପରୀକ୍ଷା ପରିଚାଳନାରେ ସ୍ୱଚ୍ଛତା ଆଣିବା ନିତାନ୍ତ ଜରୁରୀ।
• ସାମାଜିକ ସହଯୋଗ: ଏହି ଅପରାଧ ବୃଦ୍ଧିକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ସମଗ୍ର ସମାଜକୁ ଏକାଠି ହେବାକୁ ପଡ଼ିବ। ଆମକୁ ଆମର ପୁରୁଣା ମୂଲ୍ୟବୋଧ ଏବଂ ସାମାଜିକ ସଦ୍ଭାବନାକୁ ପୁନଃସ୍ଥାପିତ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ, ଯାହା ପାଇଁ ଓଡ଼ିଶା ଦିନେ ପରିଚିତ ଥିଲା।
ଓଡ଼ିଶାକୁ ଏହି ଅପରାଧିକ ଗର୍ତ୍ତରୁ ବାହାର କରିବାକୁ ହେଲେ, ସରକାର ଏବଂ ଜନସାଧାରଣ ଉଭୟଙ୍କୁ ଦାୟିତ୍ୱବାନ ହେବାକୁ ପଡ଼ିବ। ନଚେତ୍, ଉତ୍ତର ଭାରତୀୟ ଅପରାଧର ଛାୟା ଏହି ରାଜ୍ୟକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ଗ୍ରାସ କରିବ।
also read https://purvapaksa.com/queen-rania-of-jordan/
