ଭାରତର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଅଦାଲତରେ ଚାଲିଥିବା ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ମାମଲାର ଶୁଣାଣି ସମୟରେ ଭାଷାଗତ ପରିଚୟକୁ ନେଇ ଏକ ବଡ଼ ଏବଂ ଆକର୍ଷଣୀୟ ପ୍ରଶ୍ନ ମୁଣ୍ଡ ଟେକିଛି। “ଇଂରାଜୀ କ’ଣ ଏକ ଭାରତୀୟ ଭାଷା?” ଅଦାଲତ ପରିସରରେ ଉତ୍ଥାପିତ ଏହି ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଏବେ ଦେଶର ଶିକ୍ଷାବିତ୍, ଆଇନଜୀବୀ ଏବଂ ସାଧାରଣ ଜନତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ବ୍ୟାପକ ସାମ୍ବିଧାନିକ ବିତର୍କ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି। ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟର ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଖଣ୍ଡପୀଠ ଏହି ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କରିବା ସହ ଦେଶର ବହୁଭାଷୀ ସଂସ୍କୃତି ଏବଂ ଆଇନଗତ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଇଂରାଜୀର ସ୍ଥିତିକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି।
କେଉଁ ମାମଲାରୁ ଆରମ୍ଭ ହେଲା ଏହି ରୋଚକ ବାଦବିବାଦ ?
ଅଦାଲତ ସୂତ୍ରରୁ ମିଳିଥିବା ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଦେଶର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ରାଜ୍ୟର ଶିକ୍ଷା ନୀତି ଏବଂ ସରକାରୀ ସ୍କୁଲଗୁଡ଼ିକରେ ଇଂରାଜୀ ମାଧ୍ୟମକୁ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ କରିବା ସମ୍ପର୍କିତ ଏକ ଆବେଦନର ଶୁଣାଣି ସମୟରେ ଏହି ବିତର୍କ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା। ଆବେଦନକାରୀଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ଯୁକ୍ତି ଉପସ୍ଥାପନ କରୁଥିବା ଆଇନଜୀବୀ ଦର୍ଶାଇଥିଲେ ଯେ, ସମ୍ବିଧାନର ଅଷ୍ଟମ ଅନୁସୂଚୀରେ ଦେଶର ୨୨ଟି ପ୍ରମୁଖ ଆଞ୍ଚଳିକ ଭାଷାକୁ ଆଧିକାରିକ ସ୍ୱୀକୃତି ଦିଆଯାଇଥିବା ବେଳେ ସେଥିରେ ‘ଇଂରାଜୀ’ ସାମିଲ ନାହିଁ। ତେଣୁ ଇଂରାଜୀକୁ ଏକ ବିଦେଶୀ ଭାଷା ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରାଯିବା ଉଚିତ ଏବଂ ପ୍ରାଥମିକ ଶିକ୍ଷା ସର୍ବଦା ମାତୃଭାଷା କିମ୍ବା ଭାରତୀୟ ଭାଷାରେ ହିଁ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ।
ଇଂରାଜୀ ଏକ ଭାରତୀୟ ଭାଷା: ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟଙ୍କ ଆଇନଗତ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ
ତେବେ ଏହି ଯୁକ୍ତି ଉପରେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟଙ୍କ ମନ୍ତବ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସ୍ପଷ୍ଟ ଏବଂ ଦୂରଦୃଷ୍ଟିସମ୍ପନ୍ନ ଥିଲା। ଖଣ୍ଡପୀଠ କହିଛନ୍ତି ଯେ, କେବଳ ସମ୍ବିଧାନର ଅଷ୍ଟମ ଅନୁସୂଚୀରେ ନାମ ନଥିବା କାରଣରୁ କୌଣସି ଭାଷାକୁ ବିଦେଶୀ କହି ଦେଶର ସାମାଜିକ ଓ ପ୍ରଶାସନିକ ବ୍ୟବସ୍ଥାରୁ ଦୂରେଇ ଦିଆଯାଇପାରିବ ନାହିଁ। ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଅଦାଲତ ନିଜର ଆଇନଗତ ବ୍ୟାଖ୍ୟାରେ କେତେକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଧାର ଉପସ୍ଥାପନ କରିଛନ୍ତି:
୧. ସରକାରୀ କାର୍ଯ୍ୟର ମୁଖ୍ୟ ମାଧ୍ୟମ : ସମ୍ବିଧାନର ଧାରା ୩୪୩ ଓ ୩୪୮ ଅନୁଯାୟୀ, ଦେଶର ସଂସଦ ଭବନ, ସରକାରୀ ସଚିବାଳୟ ଏବଂ ସ୍ୱୟଂ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ତଥା ସମସ୍ତ ହାଇକୋର୍ଟର ସମସ୍ତ ଆଧିକାରିକ କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ରାୟ ଲେଖିବା ପାଇଁ ଇଂରାଜୀକୁ ପ୍ରମୁଖ ଭାଷା ଭାବେ ଆଇନଗତ ସ୍ୱୀକୃତି ଦିଆଯାଇଛି।
୨. ନାଗାଲାଣ୍ଡ ଓ ଅରୁଣାଚଳ ପ୍ରଦେଶର ରାଜ୍ୟଭାଷା : ଭାରତର ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ରାଜ୍ୟ ଯେପରିକି ନାଗାଲାଣ୍ଡ, ଅରୁଣାଚଳ ପ୍ରଦେଶ ଏବଂ ମେଘାଳୟରେ ଇଂରାଜୀକୁ ସେହି ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକର ଏକମାତ୍ର ସରକାରୀ ରାଜ୍ୟଭାଷାର ମାନ୍ୟତା ଦିଆଯାଇଛି। ତେଣୁ ଏହି ଭାଷା ଭାରତୀୟ ନାଗରିକଙ୍କ ନିଜସ୍ୱ ପରିଚୟ ସହ ଜଡ଼ିତ।
୩. ଆଙ୍ଗ୍ଲୋ-ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ସମୁଦାୟର ମାତୃଭାଷା : ଭାରତୀୟ ସମାଜର ଏକ ଅଭିନ୍ନ ଅଂଶ ହେଉଛନ୍ତି ଆଙ୍ଗ୍ଲୋ-ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ସମୁଦାୟର ଲୋକେ। ଇଂରାଜୀ ହେଉଛି ସେମାନଙ୍କର ମାତୃଭାଷା। ତେଣୁ ଜଣେ ଭାରତୀୟ ନାଗରିକର ମାତୃଭାଷାକୁ କଦାପି ବିଦେଶୀ କୁହାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ।
ଜ୍ଞାନ ଓ ବୈଶ୍ୱିକ ପ୍ରଗତିର ମାଧ୍ୟମ
ଶୁଣାଣି ସମୟରେ ଅଦାଲତ ଏହା ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି ଯେ, ଔପନିବେଶିକ ଶାସନ କାଳରେ ଇଂରାଜୀ ଭାରତକୁ ଆସିଥିଲେ ହେଁ, ବିଗତ ଶତାବ୍ଦୀ ଧରି ଏହା ଆମର ଶିକ୍ଷା, ବିଜ୍ଞାନ, ବୈଷୟିକ ଜ୍ଞାନକୌଶଳ ଏବଂ ନ୍ୟାୟିକ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ସାମିଲ ହୋଇସାରିଛି। ଆଜି ବିଶ୍ୱ ଦରବାରରେ ଜ୍ଞାନ-ବିଜ୍ଞାନ ଓ ବ୍ୟବସାୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଭାରତୀୟ ଯୁବପିଢ଼ି ଯେଉଁ ସଫଳତା ହାସଲ କରୁଛନ୍ତି, ସେଥିରେ ଇଂରାଜୀ ଭାଷାର ଏକ ବଡ଼ ଅବଦାନ ରହିଛି।
କୋର୍ଟ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ ସ୍ଥାନୀୟ ଓ ମାତୃଭାଷାର ବିକାଶ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଆବଶ୍ୟକ, ମାତ୍ର ଇଂରାଜୀକୁ ଏକ ବିଦେଶୀ ବା ଅଣ-ଭାରତୀୟ ଭାଷା କହି ଏହାର ମହତ୍ତ୍ୱକୁ କମ୍ କରିବା ଅଯୌକ୍ତିକ। ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟଙ୍କ ଏହି ବଡ଼ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଦେଶର ଶିକ୍ଷା ନୀତି ଏବଂ ଭାଷାଗତ ଅଧିକାରକୁ ନେଇ ଚାଲିଥିବା ଅନେକ ବିବାଦର ଅନ୍ତ ଘଟାଇବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି।
