“ଶାଗୁଣା ବିଲୁଆ ଚିକିତ୍ସକ ହେଲେ ଶବ କି ପାଇବ ପ୍ରାଣ”—ଏହି ଲୋକକଥା ଆଜି ସୋସିଆଲ ମିଡିଆରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଡାକ୍ତରୀ ମହଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଉଦ୍ଧୃତ ହେଉଛି । ଏହି ଲୋକ କଥାକୁ ଆଜିର ନିଟ୍ ପିଜି ପରୀକ୍ଷାରେ ପରୀକ୍ଷାର୍ଥୀଙ୍କ ଯୋଗ୍ୟତା ମାମଲାରେ ଏକଦମ ଫିଟ୍ ହୋଇଯାଇଛି। ଯଦି ମୁର୍ଖ, ମହାମୁର୍ଖ ଓ ଗଣ୍ଡମୁର୍ଖମାନେ ସ୍ପେଶାଲିଷ୍ଟ ଡାକ୍ତର ହେବେ ତେବେ ଦେଶର ଲୋକମାନେ କାହା ଭରସାରେ ଚିକିତ୍ସା ହେବା ପାଇଁ ଚାହିଁବେ। କାରଣ ୨୦୨୫ର ନିଟ୍–ପିଜି ପରୀକ୍ଷା ପରେ ନ୍ୟୁନତମ ପର୍ସେଣ୍ଟାଇଲ୍ କମେଇବାକୁ ନେଇ ଯେଉଁ ବିବାଦ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି, ସେଥିରେ କେବଳ ଶିକ୍ଷାନୀତି ନୁହେଁ—ଭାରତର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟସେବାର ଭବିଷ୍ୟତ ନେଇ ଚିନ୍ତା ଉଠିଛି।
ପ୍ରଶ୍ନ ସରଳ, କିନ୍ତୁ ଗୁରୁତର—ଭାରତକୁ କ’ଣ ଏମିତି ବିଶେଷଜ୍ଞ ଡାକ୍ତର ଆବଶ୍ୟକ, ଯେଉଁମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ କମ୍ ନମ୍ବରରେ ପୋଷ୍ଟଗ୍ରାଜୁଏଟ୍ ସିଟ୍ ପାଇବେ ? ସଂସ୍କାର ନାମରେ ଯଦି ନ୍ୟୁନତମ ଯୋଗ୍ୟତାର ମାନକୁ ତଳକୁ ଆଣାଯାଏ, ତେବେ ତାହାର ପ୍ରଭାବ କେବଳ ପରୀକ୍ଷା କକ୍ଷରେ ନୁହେଁ—ଅପରେସନ୍ ଥିଏଟରରେ ଦେଖାଯିବ।

ଡାକ୍ତରୀ ଶିକ୍ଷା: ଏକ ସୁକ୍ଷ୍ମ ସନ୍ତୁଳନ
ଭାରତର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟସେବା ବ୍ୟବସ୍ଥା ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁକ୍ଷ୍ମ ଓ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ଖମ୍ଭ ଉପରେ ଭରସା କରିଛି—ଡାକ୍ତରଙ୍କ ଯୋଗ୍ୟତା। ଏହି ଯୋଗ୍ୟତା ଗଢ଼ିଉଠେ ବର୍ଷରୁ ବର୍ଷ ଶିକ୍ଷା, ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଓ କଠୋର ପରୀକ୍ଷା ପ୍ରଣାଳୀ ମାଧ୍ୟମରେ।
ନିଟ୍–ପିଜି ପରୀକ୍ଷା, ଯାହା ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ପୋଷ୍ଟଗ୍ରାଜୁଏଟ୍ ଡାକ୍ତରୀ ସିଟ୍ର ପ୍ରବେଶ ଦ୍ୱାର, ତାହାର ନ୍ୟୁନତମ ପର୍ସେଣ୍ଟାଇଲ୍ ମାନକ ସଦା ଏକ ଫିଲ୍ଟର୍ ଭାବେ ଦେଖାଯାଇଥିଲା।
କିନ୍ତୁ ୨୦୨୫ରେ ଏହି ଫିଲ୍ଟରକୁ ନେଇ ଯେଉଁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୋଇଛି, ତାହା ଅନେକଙ୍କୁ ଚମକାଇ ଦେଇଛି।
ପର୍ସେଣ୍ଟାଇଲ୍ ପତନ: ସଂଖ୍ୟା ଯାହା କହୁଛି ?
ବିଭିନ୍ନ ବର୍ଗରେ ନ୍ୟୁନତମ ପର୍ସେଣ୍ଟାଇଲ୍ ଯେପରି ତଳକୁ ଆଣାଯାଇଛି, ତାହା ଚର୍ଚ୍ଚାର କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁ ପାଲଟିଛି।
ସାଧାରଣ ଓ ଆର୍ଥିକ ପଛୁଆ ବର୍ଗ
• ପୂର୍ବରୁ: ୫୦ ପର୍ସେଣ୍ଟାଇଲ୍ (ପ୍ରାୟ ୨୭୬/୮୦୦)
• ଏବେ: ୭ ପର୍ସେଣ୍ଟାଇଲ୍ (ପ୍ରାୟ ୧୦୩ ନମ୍ବର)
ସାଧାରଣ ବର୍ଗର ଶାରୀରିକ ବିକଳାଙ୍ଗ
• ପୂର୍ବରୁ: ୪୫ ପର୍ସେଣ୍ଟାଇଲ୍
• ଏବେ: ୫ ପର୍ସେଣ୍ଟାଇଲ୍ (ପ୍ରାୟ ୯୦ ନମ୍ବର)
ଏସସି, ଏସଟି, ଓବିସି ବର୍ଗ
• ପୂର୍ବରୁ: ୪୦ ପର୍ସେଣ୍ଟାଇଲ୍
• ଏବେ: ୦ ପର୍ସେଣ୍ଟାଇଲ୍ (ପ୍ରାୟ ୪୦ ନମ୍ବର)
ଏଠି ପ୍ରଶ୍ନ କେବଳ ସଂରକ୍ଷଣର ନୁହେଁ। ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି—ଡାକ୍ତରୀ ଭଳି ଜୀବନ–ମୃତ୍ୟୁ ସମ୍ପୃକ୍ତ ବିଷୟରେ କଟ୍ଅଫ୍ ଶୂନ୍ୟକୁ ନେଇଯିବା କ’ଣ ଦାୟିତ୍ୱଶୀଳ ନୀତି?
‘ମାଇନସ୍’ ନମ୍ବରରେ ପିଜି ସିଟ୍: ଏକ ଚେତାବନୀ?
କେତେକ ସରକାରୀ ମେଡିକାଲ କଲେଜରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ କମ୍ ନମ୍ବରରେ ପିଜି ସିଟ୍ ମିଳିଥିବା ଖବର ଆସିଛି।
• ଅର୍ଥୋପେଡିକ୍ସରେ ୪ ପର୍ସେଣ୍ଟାଇଲ୍ /୮୦୦, ଯେଉଁ ଅର୍ଥୋପେଡିକ୍ ସର୍ଜନ୍ ୪ ପର୍ସେଣ୍ଟାଇଲରେ ପିଜି ପାଇଛନ୍ତି, ସେ ଆପଣଙ୍କ ହାଡ଼ ଅପରେସନ୍ କରିବେ।
• ସର୍ଜରୀରେ ୪୭ ପର୍ସେଣ୍ଟାଇଲ୍, ଯେଉଁ ସର୍ଜନ୍ ୮୦୦ରୁ ୪୭ ପର୍ସେଣ୍ଟାଇଲ ରଖିଛନ୍ତି, ସେ ଆପଣଙ୍କ ପେଟ ଚିରିବେ।
• ଟ୍ରାନ୍ସଫ୍ୟୁଜନ ମେଡିସିନରେ ୧୦ ପର୍ସେଣ୍ଟାଇଲ୍।
• ଆନାଟମିରେ ୧୧ ପର୍ସେଣ୍ଟାଇଲ୍।
• ବାୟୋକେମିଷ୍ଟ୍ରିରେ ମାଇନସ୍ ୮ ପର୍ସେଣ୍ଟାଇଲ୍, ଯେଉଁ ଡାକ୍ତର ମାଇନସ ନମ୍ବରରେ ବାୟୋକେମିଷ୍ଟ୍ରି ପଢ଼ିଛନ୍ତି, ସେ ଆପଣଙ୍କ ରିପୋର୍ଟ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବେ।
ଏହି ତଥ୍ୟ ନେଇ ଚର୍ଚ୍ଚା ହେଉଛି—ଏହା କ’ଣ ଶିକ୍ଷା ସଂସ୍କାର, ନା ଶିକ୍ଷାର ମାନକୁ ତଳକୁ ଆଣିବା?
ଏଠାରେ ଏକ ପ୍ରାସଙ୍ଗିକ ପ୍ରସଙ୍ଗ—ପର୍ସେଣ୍ଟାଇଲ୍ ଓ ନମ୍ବର ସର୍ବଦା ସମାନ ନୁହେଁ। ପର୍ସେଣ୍ଟାଇଲ୍ ହେଉଛି ଆପେକ୍ଷିକ ମାନଦଣ୍ଡ। କିନ୍ତୁ ସାଧାରଣ ମନୋବୃତ୍ତିରେ “ମାଇନସ୍” ଶବ୍ଦଟି ଏକ ଗୁରୁତର ଭୟ ସୃଷ୍ଟି କରୁଛି।
ଏଠି ପ୍ରଶ୍ନ କେବଳ ସଂରକ୍ଷଣର ନୁହେଁ।
ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି—
ଡାକ୍ତରୀ ଭଳି ଜୀବନ–ମୃତ୍ୟୁ ସମ୍ପୃକ୍ତ ବିଷୟରେ କଟ୍ ଅଫ୍ ଶୂନ୍ୟକୁ ନେଇଯିବା କ’ଣ ଦାୟିତ୍ୱଶୀଳ ରାଷ୍ଟ୍ରର ନୀତି?
ଯେତେବେଳେ ‘ମାଇନସ’ ନମ୍ବରରେ ମିଳୁଛି ପିଜି ସିଟ୍, ଏହି ନୀତିର ପରିଣାମ କେବଳ କାଗଜରେ ନୁହେଁ, କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷେତ୍ରରେ ଭୟଙ୍କର ଭାବେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଛି।
ସଂରକ୍ଷଣ ବନାମ ଯୋଗ୍ୟତା: ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ କେଉଁଠି?
ସଂରକ୍ଷଣ ଭାରତର ସମ୍ବିଧାନିକ ସତ୍ୟ। ଏହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ—ଇତିହାସିକ ଅସମାନତାକୁ ସଂଶୋଧନ କରିବା।
କିନ୍ତୁ ଡାକ୍ତରୀ ଶିକ୍ଷାରେ ଏକ ନ୍ୟୁନତମ ମାନକ ଆବଶ୍ୟକ କି ନୁହେଁ?
ସାମାଜିକ ନ୍ୟାୟ ଓ ଜୀବନ ସୁରକ୍ଷା—ଏହି ଦୁଇଟି ମୂଲ୍ୟକୁ ସନ୍ତୁଳିତ କରିବା ସରକାରଙ୍କ ଦାୟିତ୍ୱ।
ଯଦି ନ୍ୟୁନତମ ଯୋଗ୍ୟତାକୁ ଅତ୍ୟଧିକ ତଳକୁ ଆଣାଯାଏ, ତେବେ ଏହା ପଛୁଆ ଛାତ୍ରମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ୟାୟ କରେ—କାରଣ ସେମାନେ ମେହନତର ମୂଲ୍ୟ ହରାଇବେ।
ଯଦି ସମସ୍ତେ ଜାଣିଯାନ୍ତି ଯେ ନମ୍ବର ଯେତେ ହେଉ, ସିଟ୍ ମିଳିବ—ତେବେ ମେହନତ କାହିଁକି କରିବେ ବିଦ୍ୟାର୍ଥୀ?
ଏହି ନୀତି ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ କ୍ଷତି କରୁଛି ସେହି ପଛୁଆ ଛାତ୍ରମାନଙ୍କୁ, ଯେଉଁମାନେ ସତରେ ମେହନତ କରି ଆଗକୁ ଆସିବାକୁ ଚାହାଁନ୍ତି।
ରୋଗୀ: ସବୁଠାରୁ ଅନୁପସ୍ଥିତ ପକ୍ଷ
![]()
ନିଟ୍–ପିଜି ଆଲୋଚନାରେ ସବୁଠାରୁ ଅନୁପସ୍ଥିତ ଶବ୍ଦ—ରୋଗୀ।
ଆଗାମୀକାଲି ଯଦି ଜଣେ ଅର୍ଥୋପେଡିକ୍ ସର୍ଜନ୍ ଆପଣଙ୍କ ହାଡ଼ ଅପରେସନ୍ କରନ୍ତି, ଆପଣ କ’ଣ ଚାହିବେ? ସାମାଜିକ ସମତା, ନା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦକ୍ଷତା?
ଅସଲ ପକ୍ଷେ ଦୁଇଟି ଆବଶ୍ୟକ। କିନ୍ତୁ ନ୍ୟୁନତମ ଦକ୍ଷତା ଛାଡ଼ି ସାମାଜିକ ସମତା ମଧ୍ୟ ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।
ସରକାରଙ୍କ ଯୁକ୍ତି କ’ଣ ହୋଇପାରେ?
ସରକାରୀ ପକ୍ଷ କହିପାରେ—
• ପିଜି ସିଟ୍ ଖାଲି ରହିଯାଉଥିଲା।
• ଗ୍ରାମୀଣ ଭାରତରେ ବିଶେଷଜ୍ଞ ଡାକ୍ତରଙ୍କ ଅଭାବ।
• ସମାନ ସୁଯୋଗ ଦେବା ଆବଶ୍ୟକ।
ଏହି ଯୁକ୍ତି ଅନୁଚିତ ନୁହେଁ। କିନ୍ତୁ ସମାଧାନ କ’ଣ ହେବା ଉଚିତ?
କଟ୍ଅଫ୍ ତଳକୁ କମାଇବା, ନା ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ମଜବୁତ କରିବା?
ସଂସ୍କାର ମାନେ ମାନକୁ ତଳକୁ ଆଣିବା ନୁହେଁ—ମାନକୁ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ସୁଲଭ କରିବା।
ଶେଷ ପ୍ରଶ୍ନ: ଏହି ଡାକ୍ତର ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ?
ଯଦି ଏକ ନୀତିର ଫଳ ଅପରେସନ୍ ଥିଏଟରରେ ଦେଖାଯାଏ—ତେବେ ଦାୟିତ୍ୱ କାହାର?
ସଂସ୍କାର ଦରକାର—ନିଶ୍ଚୟ।
ସାମାଜିକ ନ୍ୟାୟ ଆବଶ୍ୟକ—ନିଶ୍ଚୟ।
କିନ୍ତୁ ଡାକ୍ତରୀ ଶିକ୍ଷାରେ ନ୍ୟୁନତମ ଯୋଗ୍ୟତା ଅନିବାର୍ଯ୍ୟ—ଏହା ମଧ୍ୟ ସତ୍ୟ।
ଭୋଟ୍ ନୀତି ଓ ଜନସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ନୀତି ଭିନ୍ନ ହେବା ଉଚିତ।
ପ୍ରଶ୍ନ ରହିଯାଏ—
ଏହା ସଂସ୍କାର,
ନା ଭାରତର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟସେବା ପାଇଁ ଏକ ନିରବ ବିପଦ?
ଭରସା କାହା ଉପରେ?
ଶିକ୍ଷା ଉନ୍ନତି ନା ନୀତିଗତ ଅବନତି?
କେନ୍ଦ୍ର ଶିକ୍ଷା ବିଭାଗ ଓ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବିଭାଗକୁ ଏହାର ଉତ୍ତର ଦେବାକୁ ପଡ଼ିବ— ଡାକ୍ତରୀ ଶିକ୍ଷାରେ କି ନ୍ୟୁନତମ ଯୋଗ୍ୟତା ଆବଶ୍ୟକ ନୁହେଁ?
ଯଦି ନୁହେଁ, ତେବେ ପରୀକ୍ଷାର ଆବଶ୍ୟକତା କ’ଣ?
ଯଦି ଅଛି, ତେବେ ଏଭଳି କଟଅଫ୍ କାହିଁକି?
ସଂସ୍କାର ମାନେ ତଳକୁ କମାଇବା ନୁହେଁ, ସଂସ୍କାର ମାନେ ସିଢ଼ିକୁ ମଜବୁତ କରିବା।
ଆଜି ଯେଉଁ ନୀତିକୁ “ସାମାଜିକ ନ୍ୟାୟ” ନାମରେ ସମର୍ଥନ କରାଯାଉଛି, ସେହି ନୀତିର ଫଳ ଯଦି ଆସନ୍ତାକାଲି ଏକ ଅପରେସନ୍ ଥିଏଟରରେ ଦେଖାଯାଏ— ତେବେ ଦାୟିତ୍ୱ କାହାର? ଭୋଟ୍ ନୀତିରେ ଶିକ୍ଷାକୁ ବଳି ଦେଲେ, ତାହାର ମୂଲ୍ୟ ଦେବେ ରୋଗୀ।
also read https://purvapaksa.com/why-isnt-public-healthcare-improving/


