ଲୋକସଭାରେ ବିରୋଧୀ ଦଳ ନିୟମ ୯୪(c) ଅନୁଯାୟୀ ଲୋକସଭା ସଚିବଙ୍କୁ ବାଚସ୍ପତି ଓମ୍ ବିର୍ଲାଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଅନାସ୍ଥା ପ୍ରସ୍ତାବ ନୋଟିସ୍ ଦାଖଲ କରିଛନ୍ତି। ଏହି ନୋଟିସ୍ ରେ କଂଗ୍ରେସ, ସମାଜବାଦୀ ପାର୍ଟି, ବାମପନ୍ଥୀ ଏବଂ ଆରଜେଡି ସମେତ ପ୍ରାୟ ସମସ୍ତ ବିରୋଧୀ ଦଳ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରୁଥିବା ୧୧୮ ଜଣ ସାଂସଦଙ୍କ ସ୍ୱାକ୍ଷର ରହିଛି। ତଥାପି, ଟିଏମସି ନୋଟିସ୍ ଠାରୁ ନିଜକୁ ଦୂରେଇ ରଖିଛି। ଏହା ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଯେ ଏହି ନୋଟିସ୍ ରେ ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ସ୍ୱାକ୍ଷର ନାହିଁ। ପ୍ରିୟଙ୍କା ଗାନ୍ଧୀ ଭାଡ୍ରା ଏଥିରେ ସ୍ୱାକ୍ଷର କରିଛନ୍ତି। କଂଗ୍ରେସ ସାଂସଦମାନେ ନୋଟିସ୍ ଦାଖଲ କରିଛନ୍ତି । କଂଗ୍ରେସ ସାଂସଦ ସୁରେଶ କୋଡିକୁନିଲ୍, ଗୌରବ ଗୋଗୋଇ ଏବଂ ମହମ୍ମଦ ଜାଭେଦ୍ ନୋଟିସ୍ ଦାଖଲ କରିବାକୁ ଲୋକସଭା ସଚିବଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇଥିଲେ।
କାହିଁକି ଏହି କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥିଲା?
ବିରୋଧୀ ଦଳ ଅଭିଯୋଗ କରିଛନ୍ତି ଯେ ବାଚସ୍ପତି ଗୃହର କାର୍ଯ୍ୟରେ ପକ୍ଷପାତୀ ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି ଏବଂ ବିରୋଧୀଙ୍କ ସ୍ୱରକୁ ଦବାଇ ଦେଇଛନ୍ତି। କଂଗ୍ରେସ ସାଂସଦ ପ୍ରିୟଙ୍କା ଗାନ୍ଧୀ ଭାଡ୍ରା କହିଛନ୍ତି, “ବାଚସ୍ପତି ନିଜେ ଅସମ୍ମାନିତ ହୋଇଛନ୍ତି। ବାଚସ୍ପତିଙ୍କ ଉପରେ ବିବୃତ୍ତି ଜାରି କରିବାକୁ ଚାପ ରହିଛି, ଯାହା ଠିକ୍ ନୁହେଁ। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଉପରେ କେହି ଆକ୍ରମଣ କରିବାର ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁନାହିଁ।” ସେ ଏହା କହିଥିଲେ କାରଣ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦି ସେହି ଦିନ ଗୃହକୁ ଆସିବାକୁ ସାହସ କରିନଥିଲେ, ତେଣୁ ତାଙ୍କ ଉପରେ ସରକାରଙ୍କ ଚାପ ପଡ଼ିଥିଲା। ତେଣୁ, ବାଚସ୍ପତି ଏକ ସ୍ପଷ୍ଟୀକରଣ ଦେଉଛନ୍ତି, ଯାହା ଭୁଲ।
ଲୋକସଭା ବାଚସ୍ପତିଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ବିରୋଧୀଙ୍କ ଅନାସ୍ଥା ପ୍ରସ୍ତାବ ନୋଟିସ୍ ଚାରୋଟି ପଏଣ୍ଟ ଉଠାଇଛି:
୧. ବିରୋଧୀ ଦଳ ନେତା ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ କହିବାକୁ ଅନୁମତି ଦିଆଯାଇନଥିଲା
୨. ଆଠ ଜଣ ବିରୋଧୀ ସାଂସଦଙ୍କୁ ନିଲମ୍ବିତ କରାଯାଇଥିଲା
୩. ଜଣେ ବିଜେପି ସାଂସଦଙ୍କୁ ପୂର୍ବତନ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ବିଷୟରେ ଆପତ୍ତିଜନକ ମନ୍ତବ୍ୟ ଦେବାକୁ ଅନୁମତି ଦିଆଯାଇଥିଲା
୪. ବାଚସ୍ପତି କଂଗ୍ରେସ ସାଂସଦମାନଙ୍କୁ ଷଡ଼ଯନ୍ତ୍ରର ଆରୋପ ଲଗାଇଥିଲେ
ଲୋକସଭା ବାଚସ୍ପତିଙ୍କୁ ବହିଷ୍କାର କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରକ୍ରିୟା
ନିୟମ: ଲୋକସଭା ବାଚସ୍ପତିଙ୍କୁ ବହିଷ୍କାର କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରକ୍ରିୟା ସମ୍ବିଧାନର ଧାରା ୯୪ ଏବଂ ଲୋକସଭାର କାର୍ଯ୍ୟବିଧି ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟ ନିୟମର ଧାରା ୨୦୦ ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ହୁଏ।
ପ୍ରକ୍ରିୟା: ବାଚସ୍ପତି କିମ୍ବା ଉପବାଚସ୍ପତିଙ୍କୁ ବହିଷ୍କାର କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତାବର ନୋଟିସ୍ ଦେବାକୁ ଚାହୁଁଥିବା ସଦସ୍ୟଙ୍କୁ ଏପରି ପ୍ରସ୍ତାବର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପାଠ୍ୟକୁ ଲିଖିତ ଭାବରେ ମହାସଚିବଙ୍କ ନିକଟରେ ଦାଖଲ କରିବାକୁ ପଡିବ। ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ଅନୁମୋଦନ କରିବା ପାଇଁ, ଏହା ନିମ୍ନଲିଖିତ ସର୍ତ୍ତଗୁଡ଼ିକୁ ପୂରଣ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ:
ଏଥିରେ ଅଭିଯୋଗଗୁଡ଼ିକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଅଭିଯୋଗଗୁଡ଼ିକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଏବଂ ସଠିକ୍ ଶବ୍ଦରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯିବା ଆବଶ୍ୟକ।
ଏଥିରେ ଯୁକ୍ତି, ଅନୁମାନ, ଇଙ୍ଗିତ, ଅଭିଯୋଗ କିମ୍ବା ମାନହାନିକାରୀ ବୟାନ ରହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଉପ-ନିୟମ (୧) ଅନୁଯାୟୀ ନୋଟିସ୍ ପାଇବା ପରେ, ପ୍ରସ୍ତାବ ଆଗତ କରିବା ପାଇଁ ଅନୁମତି ମାଗିଥିବା ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ସମ୍ପୃକ୍ତ ସଦସ୍ୟଙ୍କ ନାମରେ କାର୍ଯ୍ୟ ତାଲିକାରେ ପ୍ରବେଶ କରାଯିବ।
ପ୍ରସ୍ତାବ ପାଇଁ ଏକ ଦିନ ସ୍ଥିର କରାଯିବ। ଏହା ନୋଟିସ୍ ପାଇବା ତାରିଖରୁ ଚଉଦ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ଯେକୌଣସି ଦିନ ହେବ।
ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ଅତି କମରେ ୫୦ ଜଣ ସଦସ୍ୟଙ୍କ ସମର୍ଥନ ମିଳିବା ଆବଶ୍ୟକ (ଅନ୍ୟଥା ପ୍ରସ୍ତାବ ପରାଜିତ ହେବ)।ସାଧାରଣତଃ ପ୍ରସ୍ତାବ ଗ୍ରହଣ ହେବାର ୧୦ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ଆଲୋଚନା ଏବଂ ଭୋଟିଂ ହୁଏ। ଯେତେବେଳେ ବାଚସ୍ପତି କିମ୍ବା ଉପବାଚସ୍ପତିଙ୍କୁ ବହିଷ୍କାର କରିବା ପାଇଁ ଏକ ପ୍ରସ୍ତାବ ବିଚାରାଧୀନ ଥାଏ, ସେମାନେ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତା କରିପାରିବେ ନାହିଁ। ସେହି ସମୟରେ ଗୃହର ସଂଖ୍ୟାଗରିଷ୍ଠ ସଦସ୍ୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏକ ଲୋକସଭା ପ୍ରସ୍ତାବ ଗୃହୀତ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ।
ଲୋକସଭାରେ ଅନାସ୍ଥା ପ୍ରସ୍ତାବ ବଞ୍ଚି ରହିବ କି?
ଏହା ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଯେ ଓମ୍ ବିର୍ଲାଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଅନାସ୍ଥା ପ୍ରସ୍ତାବ ପାରିତ ହେବା ଅତ୍ୟନ୍ତ କଷ୍ଟକର। କଂଗ୍ରେସ ସମେତ ବିରୋଧୀଙ୍କ ମୋଟ ୨୨୦ ରୁ ଅଧିକ ସାଂସଦ ଥିବାରୁ, ବିରୋଧୀଙ୍କୁ ଅନାସ୍ଥା ପ୍ରସ୍ତାବ ଆଗତ କରିବା ପାଇଁ ଅଧିକ ସଂଘର୍ଷ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ ନାହିଁ। ତଥାପି, ଲୋକସଭାରେ ଏହାକୁ ପାସ୍ କରିବା କଷ୍ଟକର ହେବ, କାରଣ ସେଠାରେ NDAର ସଂଖ୍ୟାଗରିଷ୍ଠତା ରହିଛି।
also read https://purvapaksa.com/supreme-court-5/
