ଓଡ଼ିଶାର ରାଜନୀତିରେ ଏମିତି ସମୟ ଆସିଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଦଳୀୟ ଘଟଣା ମାତ୍ର ରାଜନୀତିକ ନୁହେଁ—ଦାର୍ଶନିକ ଉଦାହରଣ ଦିଆଯାଇଛି । ଇତିହାସର ଏକ ଉପାଖ୍ୟାନକୁ ଆଧାର କରି ଏକ ଜୀବନ୍ତ ରାଜନୀତିକ ସନ୍ଦେଶ ଦିଆଯାଉଛି । ଏହି ଉପାଖ୍ୟାନ—ଆଲେକ୍ସାଣ୍ଡାର ଦି ଗ୍ରେଟଙ୍କ ଶେଷ ଇଚ୍ଛା—ଆଜି ଓଡ଼ିଶାର ସର୍ବପ୍ରଭାବଶାଳୀ ରାଜନୀତିକ ନାମ ସହ ଯୋଡ଼ାଯାଇଛି। ବିଜୁ ଜନତା ଦଳରେ ଚାଲିଥିବା ଇସ୍ତଫା ପର୍ବ, ଅନ୍ତର୍ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ଓ ନେତୃତ୍ୱ ସଙ୍କଟ ମଧ୍ୟରେ ଦଳର ନିଲମ୍ବିତ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ନେତ୍ରୀ ଶ୍ରୀମୟୀ ମିଶ୍ର ପୁଣିଥରେ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆରେ ମୁହଁ ଖୋଲିଛନ୍ତି। ସେ ଆଲେକ୍ସାଣ୍ଡାରଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପୂର୍ବ ଉପାଖ୍ୟାନକୁ ଉଦ୍ଧୃତ କରି ବୁଲେଇବଙ୍କେଇ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କୁ ନେତୃତ୍ୱ ହସ୍ତାନ୍ତର ପାଇଁ ଇଙ୍ଗିତ ଦେଇଛନ୍ତି ବୋଲି ରାଜନୀତିକ ମହଲରେ ଚର୍ଚ୍ଚା ଜୋର ଧରିଛି । ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗ କେବଳ ଏକ ଫେସବୁକ୍ ପୋଷ୍ଟ ନୁହେଁ—ଏହା ଏକ ଦଳର ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ଅସ୍ଥିରତାର ପ୍ରତିଫଳନ, ନେତୃତ୍ୱ ପରିବର୍ତ୍ତନର ଦାବି, ଓ ଉତ୍ତରାଧିକାର ରାଜନୀତିର ଗଭୀର ସଙ୍କେତ।
ଆଲେକ୍ସାଣ୍ଡାରଙ୍କ ତିନି ଇଚ୍ଛା: ଶକ୍ତି ଓ ଶୂନ୍ୟତାର ସନ୍ଦେଶ
ଉପାଖ୍ୟାନ ଅନୁସାରେ, ଆଲେକ୍ସାଣ୍ଡାର ମୃତ୍ୟୁ ପୂର୍ବରୁ ତିନୋଟି ଶେଷ ଇଚ୍ଛା ଜଣାଇଥିଲେ—
ପ୍ରଥମ ତାଙ୍କ କଫିନ୍ ଡାକ୍ତରମାନେ ବୋହିବେ—ମୃତ୍ୟୁ ସମ୍ମୁଖରେ ଚିକିତ୍ସା ବିଫଳ।
ଦ୍ୱିତୀୟ ତାଙ୍କ ସଞ୍ଚିତ ଧନ ରାସ୍ତାରେ ବିଛାଇ ଦିଆଯିବ—ଧନ ସବୁ ମାଟିରେ ରହିଯାଏ।
ତୃତୀୟ କଫିନ୍ ବାହାରେ ତାଙ୍କ ଦୁଇ ହାତ ଝୁଲିରହିବ—ଖାଲି ହାତରେ ଆସିବା, ଖାଲି ହାତରେ ଯିବା।
ଶ୍ରୀମୟୀ ମିଶ୍ର ଏହି ଉପାଖ୍ୟାନ ଦେଇ କହିଛନ୍ତି—ପଦବୀକୁ ଶେଷ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଧରି ରଖିବାରେ ମହାନତା ନାହିଁ; ମହାନତା ରହିଛି ସମ୍ମାନର ସହ ବିଦାୟ ନେବାରେ।
ଏହି ଉକ୍ତି ସରଳ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ରାଜନୀତିକ ଭାବେ ଗଭୀର। କାରଣ ଏହା ସିଧାସଳଖ ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ନେତୃତ୍ୱ ପରିବର୍ତ୍ତନକୁ ନେଇ ଚାଲିଥିବା ଚର୍ଚ୍ଚାକୁ ଜୋରଦାର କରିଛି।
ବିଜେଡିରେ ଇସ୍ତଫା ପର୍ବ: ଗଠନାତ୍ମକ ଅସ୍ଥିରତା?
ବିଜେଡି ଦୀର୍ଘ ତିନି ଦଶନ୍ଧି ଧରି ଓଡ଼ିଶାର ରାଜନୀତିର କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁ। କିନ୍ତୁ ଗତ କିଛି ମାସ ଧରି ଦଳରେ ଆଗଧାଡ଼ିର ନେତା ଓ କର୍ମୀମାନଙ୍କ ଇସ୍ତଫା, ଅନ୍ୟ ଦଳକୁ ଯୋଗଦାନ ଓ ଅସନ୍ତୋଷର ଖବର ବଢ଼ିଛି।
ବିରିଡି ଓ କୃଷ୍ଣପ୍ରସାଦ ଅଞ୍ଚଳର ନେତାମାନଙ୍କ ସହ ଶତାଧିକ କର୍ମୀ ବିଜେପିରେ ଯୋଗଦାନ କରିଥିବା ଘଟଣା ଦଳୀୟ ଶକ୍ତିକୁ ଆଘାତ ଦେଇଛି।
ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି—ଏହା କେବଳ ସାଧାରଣ ରାଜନୀତିକ ପ୍ରବାହ, ନା ଏହା ଗଠନାତ୍ମକ ଦୁର୍ବଳତାର ଲକ୍ଷଣ?
ନେତୃତ୍ୱ ସଙ୍କଟ ଓ “ସେକେଣ୍ଡ ଇନ୍ କମାଣ୍ଡ” ପ୍ରଶ୍ନ
ଦଳରେ ସର୍ବସ୍ୱୀକୃତ ଦ୍ୱିତୀୟ ନେତା ନଥିବା ଚର୍ଚ୍ଚା ନୂତନ ନୁହେଁ। ବିଜେଡିର ସମସ୍ତ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଦୀର୍ଘଦିନ ଧରି ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ କେନ୍ଦ୍ରିକ ଥିଲା।
କିନ୍ତୁ ଏବେ ଚର୍ଚ୍ଚା—ନବୀନ ସାଂଗଠନିକ କାର୍ଯ୍ୟରେ କମ୍ ସକ୍ରିୟ, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ନେଇ ଅନୁମାନ, ଓ ଦଳର ଦୈନିକ ପରିଚାଳନା କିଏ କରୁଛି?
ଏଠାରେ ନାମ ଆସୁଛି ଭୈରବ କାର୍ତ୍ତିକେୟନ ପାଣ୍ଡିଆନଙ୍କ। ଦୀର୍ଘଦିନ ଧରି ନବୀନଙ୍କ ନିକଟତମ ଭାବେ ପରିଚିତ ପାଣ୍ଡିଆନ ଏବେ ସାର୍ବଜନୀନ ମଞ୍ଚରେ ଅଳ୍ପ ସକ୍ରିୟ। ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ସୁଜାତା କାର୍ତ୍ତିକେୟନ ଓ ପ୍ରଣବ ପ୍ରକାଶ ଦାସ ଓରଫ ବବି ଦାସ ମଧ୍ୟ ସମ୍ମୁଖକୁ ଆସୁନାହାନ୍ତି।
ଏହା ଦଳୀୟ ଗଠନରେ ଏକ ଶୂନ୍ୟତାର ଚିତ୍ର ଆଙ୍କୁଛି।
ଉତ୍ତରାଧିକାର ରାଜନୀତି: ଅନୁଚର୍ଚ୍ଚାରୁ ଖୋଲା ଚର୍ଚ୍ଚାକୁ
ଶ୍ରୀମୟୀ ମିଶ୍ରଙ୍କ ପୋଷ୍ଟ ଉତ୍ତରାଧିକାର ରାଜନୀତିକୁ ଖୋଲା ଚର୍ଚ୍ଚାରେ ଆଣିଛି।
ରାଜ୍ୟସଭା ପ୍ରାର୍ଥୀ ନେଇ ତାଙ୍କ ପୂର୍ବ ସଙ୍କେତ—ସନ୍ତୃପ୍ତ ମିଶ୍ରଙ୍କ ନାମ ନେଇ କଟାକ୍ଷ—ଦଳର ଭିତରେ ଗୋଷ୍ଠୀକନ୍ଦଳର ସୂଚନା ଦେଇଥିଲା।
ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି—ଦଳ କି ଏକ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନଗତ ଉତ୍ତରାଧିକାର ପ୍ରକ୍ରିୟା ଗଢ଼ିପାରିବ? ନା ଏହା ବ୍ୟକ୍ତିକେନ୍ଦ୍ରିକ ରହିବ?
ନବୀନଙ୍କ ଭୂମିକା: ମାର୍ଗଦର୍ଶକ କି ସର୍ବେସର୍ବା?
ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ ଦୁଇ ଦଶକରୁ ଅଧିକ ସମୟ ଧରି ଓଡ଼ିଶାର ରାଜନୀତିର କେନ୍ଦ୍ର। ସେ ଏକ ସ୍ଥିରତାର ପ୍ରତୀକ। କିନ୍ତୁ ସମୟ ସହ ଦଳୀୟ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆବଶ୍ୟକ କି?
ଶ୍ରୀମୟୀଙ୍କ “ଖାଲି ହାତରେ ଆସିଛ, ଖାଲି ହାତରେ ଯିବ” ବାଣୀ ଏକ ଦାର୍ଶନିକ ସତ୍ୟ, କିନ୍ତୁ ଏହାର ରାଜନୀତିକ ଅର୍ଥ—ନେତୃତ୍ୱ ହସ୍ତାନ୍ତରର ସମୟ ଆସିଛି କି?
ବିଜେଡିର ଆଗାମୀ ପଥ
ପଂଚାୟତ ଓ ପୌର ନିର୍ବାଚନ ଆସୁଛି। ସଂଗଠନକୁ ପୁନର୍ଗଠନ, କର୍ମୀମାନଙ୍କୁ ସକ୍ରିୟ କରିବା, ଓ ନୂତନ ମୁହଁକୁ ଆଗକୁ ଆଣିବା ଆବଶ୍ୟକ।
ଦଳ କି ଏକ ସ୍ପଷ୍ଟ ଦ୍ୱିତୀୟ ନେତୃତ୍ୱ ଘୋଷଣା କରିବ?
ନା କି ବର୍ତ୍ତମାନ ମଡେଲ୍କୁ ଅବ୍ୟାହତ ରଖିବ?
ଆଲେକ୍ସାଣ୍ଡାରଙ୍କ ଉପାଖ୍ୟାନ କେବଳ ଏକ ଗଳ୍ପ ନୁହେଁ—ଏହା ଶକ୍ତିର ଅସ୍ଥାୟୀତାର ସ୍ମରଣ।
ଶ୍ରୀମୟୀ ମିଶ୍ରଙ୍କ ପୋଷ୍ଟ ବିଜେଡିରେ ଅସନ୍ତୋଷକୁ ନୂତନ ଶବ୍ଦ ଦେଇଛି। ଏହା ଦଳୀୟ ଗୋଷ୍ଠୀକନ୍ଦଳକୁ ସରଗରମ କରିଛି।
କିନ୍ତୁ ଶେଷ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଇତିହାସ ନେବ। ନେତୃତ୍ୱ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେଉ କି ନହେଉ—ଏହି ଘଟଣା ଏକ ସତ୍ୟ ସ୍ମରଣ କରାଏ: ରାଜନୀତିରେ ପଦବୀ ଅସ୍ଥାୟୀ, ପରମ୍ପରା ଓ ଭରସା ସ୍ଥାୟୀ।
ବିଜେଡି ଏବେ ଏକ ମୋଡ଼ରେ ଦାଉଁଡ଼ିଛି।
ଏହା କି ଆଲେକ୍ସାଣ୍ଡାରଙ୍କ ଉପାଖ୍ୟାନରୁ ଶିକ୍ଷା ନେବ?
ନା କି ପୁରୁଣା ପଥକୁ ଜାରି ରଖିବ?
ଓଡ଼ିଶାର ରାଜନୀତିର ଆଗାମୀ ଅଧ୍ୟାୟ ଏହି ପ୍ରଶ୍ନରେ ନିର୍ଭର କରୁଛି।
also read https://purvapaksa.com/why-isnt-public-healthcare-improving/
