୨୦୧୪ ମସିହାରେ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ଦେଶର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ହେବା ପରେ ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିର କାଳଖଣ୍ଡ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦେଖିଛି । ଆଞ୍ଚଳିକ ଓ ଜାତୀୟ ଦଳମାନଙ୍କ ଶକ୍ତି ବିନ୍ୟାସ, ନିର୍ବାଚନୀ ରଣନୀତି, ଭୋଟର ପସନ୍ଦ ଓ ଦଳୀୟ ପରିସ୍ଥିତି- ସବୁକିଛିରେ ନୂଆ ଅଧ୍ୟାୟ ଲେଖାଯାଇଛି । ଗୋଟିଏ ପଟରେ ବିଜେପି ସଙ୍ଗଠନାତ୍ମକ ଭାବେ ଦେଶର ବିଶାଳ ଅଞ୍ଚଳରେ ଆଧିପତ୍ୟ ବଢ଼ାଇଛି, ଅନ୍ୟପଟେ କଂଗ୍ରେସ ସହ ଅନେକ ଆଞ୍ଚଳିକ ଦଳ ପୂର୍ବ ପତିଆରା ରକ୍ଷା କରିବାରେ ଚାଲେଞ୍ଜର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଛନ୍ତି ।
ଏହି ଦଶକରେ ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତି ଯାହା ଦେଖିଛି, ତାହାକୁ କେବଳ “ବିରୋଧୀ ଦଳମାନଙ୍କ ଦୁର୍ବଳତା” କିମ୍ବା “ବିଜେପିର ସଶକ୍ତକରଣ” ଭାବେ ଦେଖା ଯାଉଛି । ଏହା ଅସଲରେ ଏକ ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନ- ଭାରତର ନିର୍ବାଚନୀ ମନୋବୃତ୍ତି, ଭୋଟରର ଆକାଂକ୍ଷା, ଦଳୀୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା, ଏବଂ ନେତୃତ୍ୱ ପ୍ରତି ଭରସାର ଗଠନ ଓ ପୁନର୍ଗଠନ ।
କଂଗ୍ରେସର ଅବନତି ଓ ନେତୃତ୍ୱ ଚାଲେଞ୍ଜ୍
୨୦୧୪ ପରେ କଂଗ୍ରେସ ପାଇଁ ଏହା ସବୁଠୁ କଠିନ ଦଶକ । ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ନିର୍ବାଚନୀ ଫଳାଫଳରେ ବାରମ୍ବାର ପରାଜୟ, ଆଞ୍ଚଳିକ ନେତାଙ୍କ ବିଦ୍ରୋହ, ଦଳରୁ ନେତାଙ୍କ ଇସ୍ତଫା ଓ ସଙ୍ଗଠନାତ୍ମକ ଦୁର୍ବଳତା- ଏସବୁ ମିଶି ଦଳର ଆଗକୁ ଯିବାର ରାସ୍ତାକୁ ଅଧିକ କଠିନ କରିଛି । ଦଳ ଅବଶ୍ୟ କେତେକ ରାଜ୍ୟରେ ଫେରିବା ଚେଷ୍ଟା କରୁଛି, କିନ୍ତୁ ସେହି ତୁଳନାରେ ନିର୍ବାଚନୀ ସଫଳତା ଅତି ଅଳ୍ପ । ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱକୁ ନେଇ ଦଳର ଭିତରେ ଭିନ୍ନମତ ଓ ବାହାରେ ନିୟମିତ ସମାଲୋଚନା ମିଳୁଛି ।
ଦଳ ମାନୁଛି- ନିର୍ବାଚନୀ ରୂପରେ ପୁନର୍ଗଠନ ସ୍ଥାନୀୟ ନେତୃତ୍ୱକୁ ଶକ୍ତିକରଣ ଓ ନୂଆ ଯୋଜନା ଆବଶ୍ୟକ।
ଏକ ଜାତୀୟ ଦଳ ପାଇଁ, ୨୦୧୪ରୁ ୨୦୨୪ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିଜେପିର ଛାୟା ତଳେ ନିଜ ରାଜନୈତିକ ସ୍ଥିତି ରକ୍ଷା କରିବା ଏକ ଅବିରତ ଚାଲେଞ୍ଜରେ ପରିଣତ ହୋଇଛି।
ଟିଡିପି: ବନ୍ଧୁତାରୁ ବିଚ୍ଛେଦ ଓ ପୁନର୍ମିଳନ
ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଓ ଅନ୍ତର୍ଦଳୀୟ ଯୁକ୍ତିକୁ ଆଧାର କରି ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶର ରାଜନୀତିରେ ଟେଲଗୁ ଦେଶମ୍ ପାର୍ଟି (ଟିଡିପି) ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଧ୍ୟାୟ ଗଢ଼ିଛି।
୨୦୧୮ରେ ଏନଡିଏ ଛାଡ଼ିବା ପରେ ଚନ୍ଦ୍ରବାବୁ ନାଇଡୁଙ୍କ ଦଳ ରାଜ୍ୟରେ ତୀବ୍ର ପରାଜୟ ଭୋଗିଥିଲା।
ପରେ ଯେପରି ବିଶ୍ଳେଷକମାନଙ୍କ ମତ- ଜନମତ, ବିକାଶ, ମେଣ୍ଟଗଠନ ଓ ନେତୃତ୍ୱ ଘଟକ ମିଶି ୨୦୨୪ରେ ଟିଡିପି ମୋଦୀଙ୍କ ଦୟାରୁ ପୁଣି ଶକ୍ତିପ୍ରାପ୍ତ ହେଲା।
ବିଜେପି- ଟିଡିପି ବନ୍ଧୁତା ପୁନରୁଦ୍ଧାର ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଂଶ।
ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର ସମାଜବାଦୀ ପାର୍ଟି ଓ ବିଏସପି
ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶରେ ଅଖିଳେଶ ଯାଦବ ଓ ସମାଜବାଦୀ ପାର୍ଟି ଭାରତର ସବୁଠୁ ବଡ଼ ନିର୍ବାଚନୀ ରାଜ୍ୟରେ ବିଜେପି ସଂଗଠନର ସାମ୍ନା କରୁଛନ୍ତି।
୨୦୧୪ ପରେ ବିଜେପି ଏଠାରେ ଅଭୂତପୂର୍ବ ଭାବରେ ସଫଳ।
ସପା- ବିଏସପି ମେଣ୍ଟ, ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରୟାସ ଓ ସମାଜ ଆଧାରିତ ରାଜନୀତି ସତ୍ତ୍ୱେ ପ୍ରଭାବୀ ବିକଳ୍ପ ଗଢ଼ି ଆଣିପାରି ନାହାଁନ୍ତି।
ମାୟାବତୀଙ୍କ ବିଏସପି ମଧ୍ୟ ଶେଷ ଦଶକରେ ତୁଳନାତ୍ମକଭାବେ ଦୁର୍ବଳ ହୋଇପଡ଼ିଛି।
ବିହାର: ମେଣ୍ଟ, ବିଭେଦ ଓ ରାଜନୀତିକ ଅସ୍ଥିରତା
ବିହାରରେ ନୀତିଶ କୁମାର ଦୀର୍ଘ ରାଜନୀତିକ ଯାତ୍ରାରେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଦଳୀୟ ବନ୍ଧୁତାର ଅନୁଭବ କରିଛନ୍ତି।
ଜେଡିୟୁ–ଆରଜେଡି ମେଣ୍ଟ, ପୁଣି ଏନଡିଏକୁ ଫେରିବା, ଏବଂ ପୁନର୍ବାର ଆଞ୍ଚଳିକ ସମୀକରଣ- ଏସବୁ ଘଟକ ନୀତିଶଙ୍କ ରାଜନୀତିକ ଯାତ୍ରାକୁ ଗତିଶୀଳ କରିଛି।
ଆରଜେଡିର ଲାଲୁ ପ୍ରସାଦ ଯାଦବ ଓ ତେଜସ୍ୱୀ ଯାଦବଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତି ବିହାର ରାଜନୀତିକୁ ସର୍ବଦା ପ୍ରାଣବନ୍ତ କରୁଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ, ବିଜେପି–ଜେଡିୟୁ ମେଣ୍ଟର ଶକ୍ତି ଏଠାରେ ତୁଳନାତ୍ମକ ଭାବେ ସଂଗଠିତ।
ଦିଲ୍ଲୀରେ ଆମ ଆଦମୀ ପାର୍ଟି: ଦୁଇଥର କ୍ଷମତା, ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ଚାଲେଞ୍ଜ୍
ଆମ ଆଦମୀ ପାର୍ଟି ଦିଲ୍ଲୀରେ ଦୁଇଥର ଭାରି ବିଜୟ ପରେ ଜାତୀୟ ମଞ୍ଚରେ ବିଜେପି ସମ୍ମୁଖରେ ତୁଳନାତ୍ମକ ଦୁର୍ବଳ।
ନୀତି, ପ୍ରଶାସନ ଓ ଦିଲ୍ଲୀରେ ପ୍ରଶାସନିକ ସଂଘର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଦଳ ନିଜକୁ ଜାତୀୟ ବିକଳ୍ପ ଭାବେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବାରେ ଚାଲେଞ୍ଜର ସମ୍ମୁଖୀନ।
ବିଜେପିର ଦିଲ୍ଲୀ ନିର୍ବାଚନରେ ଭୋଟ ସେୟାର ବୃଦ୍ଧି ମଧ୍ୟ ଦଳୀୟ ସମୀକରଣକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଛି।
ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତ: ବିଆରଏସ, ଡିଏମକେ, ଏଆଇଏଡିଏମକେ ଓ ଟିଏମସିର ଆଗାମୀ ପରୀକ୍ଷା
ତେଲେଙ୍ଗାନାରେ ବିଆରଏସ ପିଛଲା ଦଶକରେ ତେଲେଙ୍ଗାନାରେ ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ ଭୂମିକା ନିଭାଇଥିଲା, କିନ୍ତୁ ବିଜେପି ଓ କଂଗ୍ରେସ ଦୁହିଁପରି ଉଦୟଶୀଳ ବିକଳ୍ପ ଭାବେ ଶକ୍ତି ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛନ୍ତି।
୨୦୨୩ ପରେ ବିଆରଏସର ପ୍ରଭାବ କେତେ ଦୂର ରହିବ, ତାହା ଆଗାମୀ ନିର୍ବାଚନ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରିବ।
ତାମିଲନାଡୁରେ ଡିଏମକେ ଓ ଏଆଇଏଡିଏମକେ। ଡିଏମକେ ଦୀର୍ଘ ଦିନ ପରେ ପୁଣି କ୍ଷମତାକୁ ଫେରି ତାମିଲନାଡୁରେ ମଜବୁତ ଭୂମିକା ଗଢ଼ିଛି।
ଏଆଇଏଡିଏମକେ, ଦଳୀୟ ଭିନ୍ନମତ, ସଙ୍ଗଠନୀୟ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଓ ନୂଆ ନେତୃତ୍ୱ ଚାଲେଞ୍ଜର ସମୟ ମାଡ଼ିଆସିଛି।
ବିଜେପିର ଏଠାରେ ଶକ୍ତିବର୍ଦ୍ଧନ ମଧ୍ୟ ଦୁହିଁ ଆଞ୍ଚଳିକ ଦଳ ପାଇଁ ନୂଆ ପରୀକ୍ଷା।
ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗରେ ମମତା ବାନାର୍ଜୀଙ୍କ ଟିଏମସି ବଙ୍ଗରେ ସବୁଠୁ ମଜବୁତ ଆଞ୍ଚଳିକ ଦଳ। ତଥାପି ବିଜେପିର ଉତ୍ଥାନ ଏଠାରେ ରାଜନୀତିକ ପ୍ରତିସ୍ପର୍ଦ୍ଧାକୁ ସର୍ବକାଳୀନ ଭାବରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିଛି। ଆଗାମୀ ନିର୍ବାଚନ ବଙ୍ଗରେ ଏହି ସଂଘର୍ଷକୁ ଆଉ ତୀବ୍ର କରିଦେବ।
ଓଡ଼ିଶାର ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ: ପରିବର୍ତ୍ତନର ସମୟ
୨୦୨୪ରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ଦୀର୍ଘ ୨୪ ବର୍ଷରେ ପ୍ରଥମେ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ ପାଇଁ ଭାରୀ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆସିଲା।
ବିଜେପିର ଉଭୟ ନେତୃତ୍ୱ ବଦଳ ଓ ନୂଆ ପରିବର୍ତ୍ତନର ବାତାବରଣ ଏଠାରେ ରାଜନୀତିକ ଦିଶାକୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିଛି। ବିଜେଡି ଏବେ ସଂଗଠନ ପୁନର୍ଗଠନ, ନୂଆ ନେତୃତ୍ୱ ଓ ଭୋଟର ପହଞ୍ଚ ପ୍ରତି ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଉଛି।
ଏହାକୁ “ମୋଦୀଙ୍କ ବିରୋଧୀଲୋକଙ୍କ କାଳ” ବୋଲି କୁହିପାରିବ କି?
ରାଜନୀତିକ ବିଶ୍ଳେଷକମାନେ ଏହାକୁ ଦୁଇପଟେ ବୁଝୁଛନ୍ତି-
ଗୋଟିଏ ପଟ-
ବିଜେପିର ସାଂଗଠନିକ ଶକ୍ତି, କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ନେତୃତ୍ୱ, ନିର୍ବାଚନୀ ବ୍ୟୁହନୀତି, କେନ୍ଦ୍ର–ରାଜ୍ୟ ସମୀକରଣ, ଯୋଜନାର ମାସ୍ ସଂଯୋଗ—ଏସବୁ ବିଜେପିକୁ ଅଭୁତପୂର୍ବ ଭାବେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କରିଛି।
ଅନେକ ଆଞ୍ଚଳିକ ଓ ଜାତୀୟ ଦଳ ଏହାଙ୍କୁ ସମ୍ମୁଖୀନ କରିବାରେ ସଫଳ ହୋଇପାରି ନାହାଁନ୍ତି।
ଅନ୍ୟ ପଟ
ବିରୋଧୀ ଦଳମାନଙ୍କ ଅଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ବିଭେଦ, ନୂଆ ନେତୃତ୍ୱର ଅଭାବ, ନୀତିର ଅସ୍ପଷ୍ଟତା, ଆଞ୍ଚଳିକ ସୀମାବଦ୍ଧତା- ଏସବୁ ମଧ୍ୟ ଦଳଗୁଡ଼ିକୁ ଦୁର୍ବଳ କରିଛି।
ମୋଦୀ କିମ୍ବା ବିଜେପି ନୁହେଁ, ବରଂ ବିରୋଧୀଙ୍କ ନିଜ ସମସ୍ୟା ମଧ୍ୟ ଅବନତିର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କାରଣ।
ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିର ଆଗାମୀ ପର୍ଯ୍ୟାୟ
୨୦୨୪ ପରେ ଭାରତରେ ରାଜନୀତିକ ପରିବେଶ ଆଉ ଅଧିକ ପ୍ରତିସ୍ପର୍ଦ୍ଧାମୟ ହେବ-
• ଆଞ୍ଚଳିକ ଦଳମାନଙ୍କୁ ନୂଆ ଯୋଜନା ଆଣିବାକୁ ପଡ଼ିବ
• ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ଏକତା ବିକଳ୍ପ ଗଢ଼ି ଆଣିବା ଚାଲେଞ୍ଜ୍ ହେବ
• ବିଜେପି ନିଜ ଆଧିପତ୍ୟ ଧାରଣ କିପରି କରିବ, ତାହା ମଧ୍ୟ ରାଜନୀତିକ ନିର୍ଣ୍ଣାୟକ ହେବ
• ଭୋଟର ଆକାଂକ୍ଷା, ଯୁବମାନଙ୍କ ଭୂମିକା ଓ ନୂଆ ବିଷୟବସ୍ତୁ ଭବିଷ୍ୟତରେ ସର୍ବାଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ
ମୋଦୀ ଯୁଗ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିର ଏକ ମହାପର୍ଯ୍ୟାୟ।
ଏହା ବିରୋଧ ପାଇଁ କେବଳ “କାଳ” ନୁହେଁ, ବରଂ ରାଜନୀତିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ, ପୁନର୍ଗଠନ ଓ ନୂଆ ପରୀକ୍ଷାର ଏକ ସମୟ।
ଦେଶର ଜାତୀୟ–ଆଞ୍ଚଳିକ ଦଳମାନେ କିପରି ନୂଆଠାରୁ ନୂଆ ରାଜନୈତିକ ପରିସ୍ଥିତି ସହ ଖାପ ଖାଇ ଗଢ଼ି ଉଠନ୍ତି, ତାହା ଭାରତର ଆଗାମୀ ରାଜନୀତିକ ଦଶକକୁ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବ।
also read https://purvapaksa.com/indias-2nd-longest-railway-bridge-coming-up-in-nayagarh/
