ଓଡ଼ିଶାର ରାଜନୀତି ମାନଚିତ୍ରରେ କେତେକ ନିର୍ବାଚନମଣ୍ଡଳୀ କେବଳ ଭୋଟ ଗଣିତର ଏକ ଏକକ ନୁହେଁ—ସେଗୁଡ଼ିକ ହେଉଛି ଦଳୀୟ ମନୋବୃତ୍ତି, ନେତୃତ୍ୱ ଶୈଳୀ ଓ ଶକ୍ତିର ସତ୍ୟ ପରୀକ୍ଷାକ୍ଷେତ୍ର। ନିମାପଡ଼ା ସେହି ପରୀକ୍ଷାକ୍ଷେତ୍ରର ନୂଆ ନାମ। ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର ଏହି ନିର୍ବାଚନମଣ୍ଡଳୀରେ ଏବେ ଯାହା ଚାଲିଛି, ତାହା ଦେଖିଲେ ମନେପଡ଼େ—ମହାଭାରତ। ଏଠାରେ କୌଣସି ଏକ ପକ୍ଷ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଧର୍ମ କିମ୍ବା ଅଧର୍ମ ନୁହେଁ; ଅଛି ଅଭିମାନ, ଋଣବୋଧ, ଅପେକ୍ଷା ଓ ଭବିଷ୍ୟତର ଆଶଙ୍କା। ଏହି ଆଶଙ୍କା ଭିତରେ ଉପମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ପ୍ରଭାତୀର ପଣିଡ଼ା ପାଇଁ ଆଗାମୀ ଦିନର ବିପଦ ଜଳ ଜଳ ଦେଖାଯାଉଛି।
ଯେଉଁ ଭୋଟ ଶକ୍ତି ଶାସନକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲା
ନିକଟର ରାଜ୍ୟ ରାଜନୀତିରେ ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟିର ଉଦୟ ଏକ ଐତିହାସିକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ। ଏହି ଉଦୟର ଗଣିତରେ ନିମାପଡ଼ାର ଭୋଟ ଶକ୍ତିର ଭୂମିକା ଅନିବାର୍ଯ୍ୟ। ସେଇ ଭୋଟ ଶକ୍ତିର ମୂଳ ଶିଳ୍ପୀଭାବେ ଯାହାଙ୍କ ନାମ ନିଆଯାଏ, ସେହି ନାମ—ସମୀର ରଞ୍ଜନ ଦାଶ। ରାଜନୀତିରେ ବିଜୟର ପଛରେ ଥିବା ଲୋକମାନେ ସବୁବେଳେ ମଞ୍ଚରେ ନ ଥାଆନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ନିମାପଡ଼ାରେ ସେ ଅଦୃଶ୍ୟ ନୁହେଁ—ସେ ସ୍ପଷ୍ଟ। ଏହି ଭୋଟ ଶକ୍ତିର ଫଳସ୍ୱରୂପ ପ୍ରଭାତୀ ପରିଡ଼ା ବିଜୟୀ ହେଲେ ଏବଂ ପରେ ଉପ-ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ପଦରେ ଅଭିସିକ୍ତ। ଏ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କାହାଣୀ ସରଳ। କିନ୍ତୁ ରାଜନୀତିରେ ସରଳତା ଦୀର୍ଘ ସମୟ ରହେନାହିଁ।
ଅଣଦେଖାର ଅଭିଯୋଗ: ଶକ୍ତି ମିଳିଲେ ଋଣ ଭୁଲିଯାଉଛି କି?
ସମୀର ଦାଶଙ୍କ ଅଭିଯୋଗର କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁ—ଅଣଦେଖା। ଦଳୀୟ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ, ସରକାରୀ ଉତ୍ସବ, ନିର୍ବାଚନମଣ୍ଡଳୀ ସ୍ତରୀୟ ବୈଠକ—ଏସବୁଠାରେ ତାଙ୍କ ଅନୁପସ୍ଥିତି କେବଳ ଏକ ପ୍ରଶାସନିକ ଭୁଲ୍ ନୁହେଁ, ବୋଲି ସେ ମନେକରନ୍ତି। ତାଙ୍କ ଭାଷାରେ, ଯିଏଭୋଟ ଦେଇ ଶାସନକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲା, ସେଇ ଭୂମିକାକୁ ଯଦି ସ୍ୱୀକାର କରାଯାଏ ନାହିଁ, ତେବେ ଏହା କେବଳ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଅପମାନ ନୁହେଁ—ଏହା ଏକ ରାଜନୈତିକ ଭୁଲ।
ଦୁଇଟି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ, ଦୁଇଟି ବାର୍ତ୍ତା
ଗତ ସପ୍ତାହରେ ନିମାପଡ଼ାରେ ଦୁଇଟି ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ—ଦୁଇଟି ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ବାର୍ତ୍ତା ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି।
ଗୋଟିଏ ପଟେ, ଉପ-ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ପ୍ରଭାତୀ ପରିଡ଼ାଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତିରେ ‘ଉତ୍କର୍ଷ’ ନିର୍ବାଚନମଣ୍ଡଳୀ ସ୍ତରୀୟ ବୈଠକ। ଏହାକୁ ଉଦ୍ଘାଟନ କରିଥିଲେ ହରି ବାବୁ କଭମପତି—ରାଜ୍ୟର ସାଂବିଧାନିକ ମୁଖ୍ୟ। ଏଠାରେ ସରକାରୀ ବିକାଶ, ଉପଲବ୍ଧି ଓ ଭବିଷ୍ୟତ ଯୋଜନାର କଥା କୁହାଗଲା। ଅନ୍ୟ ପଟେ, ସେହି ନିର୍ବାଚନମଣ୍ଡଳୀରେ ସମୀର ଦାଶଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବିଜେପି ସରକାରଙ୍କ ଗୋଟିଏ ବର୍ଷ ପୂରଣ ଉତ୍ସବ। ଏଠାରେ ଭାଷଣର ସୁର ଭିନ୍ନ—ଏହା ସ୍ମରଣ କରାଏ କିଏ ଭୋଟ ଦେଇଥିଲା, କିଏ ଲଢ଼େଇ କରିଥିଲା, ଆଉ କିଏ ଏବେ ଅଣଦେଖା ହେଉଛି।
“ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପ କାହାର?”— ବିକାଶ ନା ବ୍ରାଣ୍ଡିଂ
ସମୀର ଦାଶଙ୍କ ଆଉ ଗୋଟିଏ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଭିଯୋଗ—ଉତ୍କର୍ଷ ସମାବେଶରେ ଦେଖାଯାଇଥିବା ଅନେକ ବିକାଶମୂଳକ ପ୍ରକଳ୍ପ ୨୦୨୨–୨୩ ଓ ୨୦୨୩–୨୪ ମଧ୍ୟରେ ଅନୁମୋଦିତ। ପ୍ରଶ୍ନ ସ୍ପଷ୍ଟ—ଯଦି ପ୍ରକଳ୍ପ ପୂର୍ବରୁ ଅନୁମୋଦିତ, ତେବେ ଏହାର ଶ୍ରେୟ କିଏ ନେବ? ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ନିମାପଡ଼ାରେ ମାତ୍ର ସୀମିତ ନୁହେଁ। ଏହା ଓଡ଼ିଶାର ନୂଆ ରାଜନୀତିର ଏକ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନ—ବିକାଶ ଓ ବ୍ରାଣ୍ଡିଂର ସୀମା କେଉଁଠି?
ପ୍ରଭାତୀଙ୍କ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା: ନମ୍ରତା କି ରାଜନୈତିକ ପକ୍ୱତା?
ଉପ-ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ପ୍ରଭାତୀ ପରିଡ଼ାଙ୍କ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ରାଜନୈତିକ ଭାଷାରେ ସାବଧାନ। ସେ କହିଛନ୍ତି—ପରିବାରରେ ବୟସ୍କମାନେ ଯୁବକଙ୍କଠାରୁ ଅଧିକ ଆଶା କରନ୍ତି। ସେ ଏହାକୁ କ୍ଷୋଭ ନୁହେଁ, ନମ୍ରତାର ସହିତ ଗ୍ରହଣ କରୁଛନ୍ତି।
ଏହି ଉପମାର ଦୁଇଟି ଅର୍ଥ ଅଛି। ପ୍ରଥମ—ସେ ନିଜକୁ ଯୁବ ଓ କାର୍ଯ୍ୟଶୀଳ ଭାବେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରୁଛନ୍ତି। ଦ୍ୱିତୀୟ—ସମୀର ଦାଶଙ୍କୁ ‘ବୟସ୍କ’ ଭାବେ ସ୍ୱୀକାର କରି, ତାଙ୍କ ଆଶାକୁ ସମ୍ମାନ ଦେବାର ବାର୍ତ୍ତା।
ଅନୁପସ୍ଥିତିର ରାଜନୀତି: ଡାକ ଥିଲା, ନିମନ୍ତ୍ରଣ ଥିଲା ନାହିଁ?
ଉତ୍କର୍ଷ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ପୁରୀ ବିଧାୟକ ସୁନୀଲ ମହାନ୍ତିଙ୍କୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ ମିଳିଥିଲା, କିନ୍ତୁ ସମୀର ଦାଶଙ୍କୁ ନୁହେଁ—ଏହି ଖବର ନିଆଁରେ ଘିଅ ଢାଳିଲା। ଏହା ଯଦି ସତ୍ୟ, ତେବେ ଏହା ଦଳ ଭିତରେ ଥିବା ଶକ୍ତିର ପୁନଃବିନ୍ୟାସର ସୂଚନା।
ପଞ୍ଚାୟତ ଓ ବିଧାନସଭା: ଆଗାମୀ ଯୁଦ୍ଧଭୂମି
ସମୀର ଦାଶଙ୍କ ଚେତାବନୀ ସରଳ—ଆଗାମୀ ପଞ୍ଚାୟତ ଓ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ଏହି ଅଣଦେଖାର ମୂଲ୍ୟ ବିଜେପିକୁ ଦେବାକୁ ପଡ଼ିପାରେ। ଏହା କ’ଣ ଖାଲି ଧମକ? ନା ଏହା ପଛରେ ଅଛି ଗ୍ରାଉଣ୍ଡ ରିଏଲିଟି? ନିମାପଡ଼ାର ରାଜନୀତି ଗ୍ରାମ ସ୍ତରରେ ନେତୃତ୍ୱ ଉପରେ ନିର୍ଭର। ଯଦି ସେଇ ସ୍ତରରେ ଅସନ୍ତୋଷ ରହିଥାଏ, ତେବେ ବଡ଼ ପଦବୀ ମଧ୍ୟ ଅସୁରକ୍ଷିତ।
ମହାଭାରତ ଉପମା: କିଏ କୌରବ, କିଏ ପାଣ୍ଡବ?
ନିମାପଡ଼ାର ଏହି ସଂଘର୍ଷରେ କେହି ଖୋଲା ଭାବେ ଅଧର୍ମୀ ନୁହେଁ। ସମୀର ଦାଶ ନିଜକୁ ଅବହେଳିତ ଯୋଦ୍ଧା ଭାବେ ଦେଖୁଛନ୍ତି; ପ୍ରଭାତୀ ପରିଡ଼ା ନିଜକୁ ନୂଆ ଦାୟିତ୍ୱରେ ପରୀକ୍ଷାରତ ନେତୃ। ମହାଭାରତରେ ଯେପରି ଧର୍ମ ଓ ରାଜନୀତି ମିଶିଯାଏ, ଏଠି ମଧ୍ୟ ସେଇ ଚିତ୍ର।
ଏହା କି ଏକ ଜିଲ୍ଲା ଖବର?
ନିମାପଡ଼ାର ଏହି ମହାଭାରତ କେବଳ ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର ଖବର ନୁହେଁ। ଏହା ଓଡ଼ିଶାର ନୂଆ ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ପାଇଁ ଏକ ପରୀକ୍ଷା—ଶକ୍ତି ମିଳିଲେ ଆପଣ କିପରି ସହଯୋଗୀଙ୍କୁ ସାଙ୍ଗରେ ରଖିବେ? ଭୋଟ ଦେଇଥିବା ଶକ୍ତିକୁ କିପରି ସମ୍ମାନ ଦେବେ? ଯଦି ଏହି ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ମିଳିନାହିଁ, ତେବେ ନିମାପଡ଼ାର ମହାଭାରତ ଆସନ୍ତା ଦିନରେ ଓଡ଼ିଶାର ଅନ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯିବ।
also read https://purvapaksa.com/shani-bakri-2026/
Shani Bakri 2026 ।। ଶନିଙ୍କ ବିରଳ ଗ୍ରାସ, ଏହି ୪ ରାଶି ଜାଣିନେବା ଉଚିତ୍ କଣ ଘଟିବ ?
