ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିରେ ଯେତେବେଳେ କୌଣସି ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଇସ୍ତଫା ପାଇଁ ବିରୋଧୀଙ୍କ ଦାବି ଜୋରଦାର ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ସାରା ଦେଶର ନଜର ରହେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀଙ୍କ ପଦକ୍ଷେପ ଉପରେ। ବିରୋଧୀ ଦଳ, ଛାତ୍ର ସଂଗଠନ ଏବଂ ରାସ୍ତାରେ ପ୍ରତିବାଦ କରୁଥିବା ଆନ୍ଦୋଳନକାରୀମାନେ ଗୋଟିଏ ସ୍ୱରରେ କହୁଛନ୍ତି— “ଶିକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରୀ ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ ଇସ୍ତଫା ଦିଅନ୍ତୁ!”
ପରୀକ୍ଷା ପରିଚାଳନାରେ ବିଭ୍ରାଟ, NEET-UG ଏବଂ CBSE Evaluation କୁ ନେଇ ଦେଶସାରା ଅସନ୍ତୋଷ, ଏବଂ ଦିଲ୍ଲୀ ଜନ୍ତର-ମନ୍ତରରୁ ନେଇ ସଂସଦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହଙ୍ଗାମା। ଏ ସବୁ ଭିତରେ ଗଣମାଧ୍ୟମ ଓ ରାଜନୈତିକ ଗଳିସନ୍ଦିରେ ଗୋଟିଏ ପ୍ରଶ୍ନ ଗୁଞ୍ଜରିତ ହେଉଥିଲା— “କ’ଣ ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନଙ୍କ ଚେୟାର ସୁରକ୍ଷିତ?” “ମୋଦୀ ୩.୦ କ୍ୟାବିନେଟ୍ ଅଦଳବଦଳରେ କ’ଣ ବଦଳିଯିବେ ଶିକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରୀ?”
କିନ୍ତୁ ଗୋଟିଏ ଟ୍ୱିଟ୍… ଗୋଟିଏ ଶୁଭେଚ୍ଛା ବାର୍ତ୍ତା… ଏବଂ ବିରୋଧୀଙ୍କ ସବୁ ଆଶା-ଆଶଙ୍କା ଉପରେ ଢାଳିହୋଇଗଲା ଥଣ୍ଡା ପାଣି! ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନଙ୍କ ଜନ୍ମଦିନରେ ଯେଉଁ ବାର୍ତ୍ତା ଦେଲେ, ତାହା କେବଳ ଶୁଭେଚ୍ଛା ନଥିଲା, ତାହା ଥିଲା ଏକ ସ୍ପଷ୍ଟ ରାଜନୈତିକ ସଙ୍କେତ।
ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦୀଙ୍କ ଏହି ଗୋଟିଏ ନିଷ୍ପତ୍ତି ପଛରେ କ’ଣ ରହିଛି ଗୁପ୍ତ ରଣନୀତି? କାହିଁକି ମୋଦୀ ସବୁବେଳେ ବିବାଦ ଭିତରେ ଥିବା ନିଜ ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ପଛରେ ପାହାଡ଼ ଭଳି ଛିଡ଼ା ହୁଅନ୍ତି? ଏବଂ ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନଙ୍କୁ ମିଳିଥିବା ଏହି ଅଭୟଦାନର ଓଡ଼ିଶା ଓ ଜାତୀୟ ରାଜନୀତି ଉପରେ କ’ଣ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିବ?
ବିବାଦର ମୂଳ କାରଣ ଓ ବିରୋଧୀଙ୍କ ଆକ୍ରମଣ
ଘଟଣାଟିକୁ ଭଲଭାବେ ବୁଝିବାକୁ ହେଲେ ଆମକୁ କିଛି ଦିନ ପଛକୁ ଯିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ଦେଶର ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ଓ ସେମାନଙ୍କ ଅଭିଭାବକଙ୍କ ଭବିଷ୍ୟତ ସହ ଜଡ଼ିତ ଶିକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଗତ କିଛି ମାସ ହେବ କ୍ରମାଗତ ବିବାଦର ସାମ୍ନା କରୁଛି।
ପ୍ରଥମ ବିବାଦ— NEET-UG ପରୀକ୍ଷା ପ୍ରଶ୍ନପତ୍ର ପ୍ରକାଶ ଓ ପରିଚାଳନାରେ ଅନିୟମିତତା। ଦ୍ୱିତୀୟ ବିବାଦ— CBSE ର ନୂଆ On-Screen Marking (OSM) ପ୍ରଣାଳୀରେ ଦେଖାଦେଇଥିବା ବୈଷୟିକ ତ୍ରୁଟି। ଏବଂ ତୃତୀୟ— CUET ପରୀକ୍ଷାରେ ବିଳମ୍ବ।
ଏହିସବୁ ଘଟଣା ଦେଶର ଯୁବବର୍ଗଙ୍କୁ ଆନ୍ଦୋଳିତ କରିଥିଲା। କଂଗ୍ରେସ ସଭାପତି ମଲ୍ଲିକାର୍ଜୁନ ଖଡ୍ଗେ, ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି କଂଗ୍ରେସ ଜେନେରାଲ ସେକ୍ରେଟାରୀ କେ.ସି. ଭେଣୁଗୋପାଳ ଏବଂ ଜୟରାମ ରମେଶ— ସମସ୍ତେ ସରକାରଙ୍କୁ ଘେରିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ।
କଂଗ୍ରେସ ସିଧାସଳଖ ଅଭିଯୋଗ କଲା ଯେ, ସରକାରୀ ସ୍ତରରେ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ କେବଳ ଦୋଷ ଲୁଚାଇବାର ପ୍ରଚେଷ୍ଟା। ମୁଖ୍ୟ ଅପରାଧୀ ଓ ଦାୟିତ୍ୱରେ ଥିବା ନେତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଛୋଟ ଅଫିସରଙ୍କ ଉପରେ ଦୋଷ ଲଦିଦିଆଯାଉଛି। ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧୀ ସିଧାସଳଖ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ— “ଦେଶର ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଭବିଷ୍ୟତ ସହ ଖେଳ ଚାଲିଥିବା ବେଳେ ଶିକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ କାହିଁକି ବରଖାସ୍ତ କରାଯାଉନାହିଁ?”
ଶେଷରେ ବିବାଦ ଦିଲ୍ଲୀ ଜନ୍ତର-ମନ୍ତରରେ ପହଞ୍ଚିଲା। ‘Cockroach Janta Party’ (CJP) ଭଳି ଯୁବ ଓ ସାଟିରିକାଲ ସଂଗଠନ, NSUI ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ଛାତ୍ର ଗ୍ରୁପ୍ ରାସ୍ତାକୁ ଓହ୍ଲାଇଲେ। “Dharmendra Pradhan Must Resign” ନାରାରେ କମ୍ପିଲା ଦିଲ୍ଲୀ। ଛାତ୍ର, ଓକିଲ, ଆକ୍ଟିଭିଷ୍ଟ ସମସ୍ତେ ଏକାଠି ହୋଇ ଶିକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଇସ୍ତଫା ଦାବି କଲେ।
ଯଦିଓ ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ ନିଜେ ସମ୍ମୁଖକୁ ଆସି କହିଥିଲେ ଯେ— “ପରୀକ୍ଷା ସିଷ୍ଟମରେ ଯେଉଁ ତ୍ରୁଟି ଦେଖାଦେଇଛି, ସେଥିପାଇଁ ମୁଁ ନୈତିକ ଦାୟିତ୍ୱ ଗ୍ରହଣ କରୁଛି ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ଦୋଷୀ ସେମାନଙ୍କ ବିରୋଧରେ କଠୋର କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କରାଯିବ”, ତଥାପି ବିରୋଧୀଙ୍କ କ୍ରୋଧ ଶାନ୍ତ ହୋଇନଥିଲା। ସମସ୍ତଙ୍କ ନଜର ଥିଲା କ୍ୟାବିନେଟ୍ ଉପରେ।
ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ମାଷ୍ଟରଷ୍ଟ୍ରୋକ୍ ଓ ଜନ୍ମଦିନର ବାର୍ତ୍ତା
ରାଜନୈତିକ ସମୀକ୍ଷକମାନେ ଅନୁମାନ କରୁଥିଲେ ଯେ ମୋଦୀ ୩.୦ ସରକାରର ଦୁଇ ବର୍ଷ ପୂର୍ତ୍ତି ଅବସରରେ ଯେଉଁ କ୍ୟାବିନେଟ୍ ଅଦଳବଦଳ ହେବାକୁ ଯାଉଛି, ସେଥିରେ ବଳି ପଡ଼ିପାରନ୍ତି ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ। ତାଙ୍କୁ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟରୁ ହଟାଇ ଦଳୀୟ ସଂଗଠନକୁ ପଠାଯାଇପାରେ।
କିନ୍ତୁ, ଜୁନ୍ ୨୬ ତାରିଖରେ ସବୁକିଛି ବଦଳିଗଲା!
ଜୁନ୍ ୨୬ ତାରିଖରେ ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନଙ୍କର ୫୭ତମ ଜନ୍ମଦିନ ଥିଲା। ଏହି ଅବସରରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆରେ ଯେଉଁ ଶୁଭେଚ୍ଛା ବାର୍ତ୍ତା ପୋଷ୍ଟ କଲେ, ତାହା କେବଳ ଜଣେ ସହଯୋଗୀଙ୍କୁ ଶୁଭେଚ୍ଛା ନଥିଲା, ତାହା ଥିଲା ବିରୋଧୀଙ୍କ ମୁହଁରେ ବଡ଼ ଚାପୁଡ଼ା!
ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଲେଖିଥିଲେ:
“କେନ୍ଦ୍ର ମନ୍ତ୍ରୀ ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନଜୀଙ୍କୁ ଜନ୍ମଦିନର ହାର୍ଦ୍ଦିକ ଶୁଭେଚ୍ଛା। ଜାତୀୟ ଶିକ୍ଷା ନୀତି (NEP) କୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବା ଏବଂ ଭାରତକୁ ଜ୍ଞାନ, ଶିକ୍ଷା ଓ ନବସୃଜନର ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ କେନ୍ଦ୍ରରେ ପରିଣତ କରିବା ପାଇଁ ତାଙ୍କର ପ୍ରଶଂସନୀୟ ଉଦ୍ୟମ ନିରନ୍ତର ଜାରି ରହିଛି। ମୁଁ ତାଙ୍କର ଦୀର୍ଘ ଓ ନିରାମୟ ଜୀବନ କାମନା କରୁଛି।”
ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକୁ ଧ୍ୟାନର ସହ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରନ୍ତୁ— “Commendable efforts” ଅର୍ଥାତ୍ “ପ୍ରଶଂସନୀୟ ଉଦ୍ୟମ”।
ଯେଉଁ ସମୟରେ ବିରୋଧୀମାନେ ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନଙ୍କୁ ‘ଅଯୋଗ୍ୟ’ ଏବଂ ‘ଭ୍ରଷ୍ଟ’ ବୋଲି ଆଖ୍ୟା ଦେଇ ତାଙ୍କ ଇସ୍ତଫା ଦାବି କରୁଥିଲେ, ସେତିକି ବେଳେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ସାଧାରଣରେ ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟର ପ୍ରଶଂସା କଲେ। ଏହାର ସିଧାସଳଖ ଅର୍ଥ— ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ନିଜ ଶିକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ପଛରେ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ଛିଡ଼ା ହୋଇଛନ୍ତି।
ମୋଦୀଙ୍କ ପୁରୁଣା ରଣନୀତି: ଇସ୍ତଫା ନୁହେଁ, ପଛରେ ଛିଡ଼ା ହେବା
ଯଦି ଆପଣ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀଙ୍କ ରାଜନୈତିକ ଶୈଳୀକୁ ଅନୁଧ୍ୟାନ କରିବେ, ତେବେ ଏହା କୌଣସି ନୂଆ କଥା ନୁହେଁ। ମୋଦୀଙ୍କର ଗୋଟିଏ ସ୍ପଷ୍ଟ ନୀତି ରହିଛି— “ବିରୋଧୀଙ୍କ ଚାପରେ ପଡ଼ି କୌଣସି ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ବଳି ପକାଅ ନାହିଁ।”
ଆସନ୍ତୁ କିଛି ଅତୀତର ଉଦାହରଣ ଦେଖିବା:
୧. ଲୋକସଭା ବାଚସ୍ପତି ଓମ୍ ବିର୍ଲା: ଯେତେବେଳେ ବିରୋଧୀମାନେ ବାଚସ୍ପତି ଓମ୍ ବିର୍ଲାଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଅନାସ୍ଥା ପ୍ରସ୍ତାବ ଆଣିବାକୁ ଧମକ ଦେଉଥିଲେ ଏବଂ ଅଭିଯୋଗର ପାହାଡ଼ ଛିଡ଼ା କରିଥିଲେ, ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦୀ ତାଙ୍କୁ ବାଂଲାଦେଶର ଶପଥ ଗ୍ରହଣ ଉତ୍ସବକୁ ନିଜର ପ୍ରତିନିଧି ଭାବେ ପଠାଇଥିଲେ। ଏହା ଥିଲା ବିର୍ଲାଙ୍କ ପ୍ରତି ସ୍ପଷ୍ଟ ସମର୍ଥନ।
୨. ହରଦୀପ ସିଂହ ପୁରୀ: କୋର୍ଟ ନଥିପତ୍ରରେ ଜେଫ୍ରି ଏପଷ୍ଟାଇନ୍ଙ୍କ ସହ ସମ୍ପର୍କକୁ ନେଇ ଯେତେବେଳେ କେନ୍ଦ୍ରମନ୍ତ୍ରୀ ହରଦୀପ ସିଂହ ପୁରୀ ଘେରି ହୋଇପଡ଼ିଥିଲେ, ସେତେବେଳେ ବି ମୋଦୀ ତାଙ୍କ ଜନ୍ମଦିନରେ ସମାନ ଭାବେ ତାଙ୍କ ପେଟ୍ରୋଲିୟମ୍ କ୍ଷେତ୍ରର କାର୍ଯ୍ୟକୁ ନେଇ ଉଚ୍ଛସିତ ପ୍ରଶଂସା କରିଥିଲେ।
ବିଶିଷ୍ଟ ସାମ୍ବାଦିକ ଓ ରାଜନୈତିକ ବିଶ୍ଲେଷକମାନଙ୍କ ମତରେ— ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦୀ କେବେବି ବିରୋଧୀଙ୍କ ଆକ୍ରମଣ ଆଗରେ ଆଣ୍ଠୁ ମାଡ଼ନ୍ତି ନାହିଁ। ଯଦି ସେ ବିରୋଧୀଙ୍କ ଦାବି ମାନି ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନଙ୍କୁ ବରଖାସ୍ତ କରିଦିଅନ୍ତି, ତେବେ ଏହା ସ୍ୱୀକାର କରିବା ସହ ସମାନ ହେବ ଯେ ସରକାର ଓ ଶିକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଫେଲ୍ ମାରିଛି। ବିରୋଧୀଙ୍କୁ ଏକ ବଡ଼ ରାଜନୈତିକ ବିଜୟର ସୁଯୋଗ ମୋଦୀ କଦାପି ଦେବାକୁ ଚାହାଁନ୍ତି ନାହିଁ।
ନିଷ୍କର୍ଷ ଓ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତି ଉପରେ ପ୍ରଭାବ
ତେବେ ଏହି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଘଟଣାବଳୀରୁ ଦୁଇଟି ବଡ଼ ନିଷ୍କର୍ଷ ବାହାରୁଛି।
ପ୍ରଥମତଃ, ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନଙ୍କ ସ୍ଥିତି ସୁରକ୍ଷିତ: ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଏହି ବାର୍ତ୍ତା ପରେ ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଛି ଯେ, ଶିକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବେ ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ ନିଜ ପଦବୀରେ ବଜାୟ ରହିବେ। ଜାତୀୟ ଶିକ୍ଷା ନୀତି (NEP) ର କାର୍ଯ୍ୟକାରିତା ଏବଂ ପରୀକ୍ଷା ସୁଧାର ପ୍ରକ୍ରିୟାର ଦାୟିତ୍ୱ ତାଙ୍କରି ହାତରେ ରହିବ।
ଦ୍ୱିତୀୟତଃ, ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତି: ଓଡ଼ିଶାରେ ବିଜେପି ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ନିଜ ବଳରେ ସରକାର ଗଠନ କରିଛି। ଏହି ସମୟରେ ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ ହେଉଛନ୍ତି କେନ୍ଦ୍ରରେ ଓଡ଼ିଶାର ସବୁଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଚେହେରା। ତାଙ୍କୁ ପଦରୁ ହଟାଇଲେ ଓଡ଼ିଶାରେ ଦଳର ମନୋବଳ ଭାଙ୍ଗିବାର ବିପଦ ଥିଲା। ମୋଦୀଙ୍କ ଏହି ଆଶ୍ୱାସନା ଓଡ଼ିଶା ବିଜେପି ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଏକ ବଡ଼ ସଞ୍ଜୀବନୀ ସଦୃଶ।
କିନ୍ତୁ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି— ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ସମର୍ଥନ ତ ମିଳିଗଲା, କିନ୍ତୁ ଦେଶର ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ବିଶ୍ୱାସ ଜିତିବାରେ ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ କେତେ ସଫଳ ହେବେ?
ପରୀକ୍ଷା ପ୍ରଣାଳୀକୁ ସ୍ୱଚ୍ଛ ଓ ତ୍ରୁଟିମୁକ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ସେ ଯେଉଁ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଇଛନ୍ତି, ତାହା କେବେ ପୂରଣ ହେବ?
ଆପଣଙ୍କର ଏହି ବିଷୟରେ କ’ଣ ମତ? ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦୀଙ୍କର ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି କ’ଣ ସଠିକ୍ ଥିଲା? ନା ଶିକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ସୁଧାର ପାଇଁ ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନର ଆବଶ୍ୟକତା ଥିଲା?
