ଫଳମାନଙ୍କର ରାଜା ହେଉଛି ଆମ୍ବ। ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁ ଆସିଲେ ପ୍ରତିଟି ଓଡ଼ିଆର ପାଟିରୁ ଲାଳ ବହେ ଏହି ରସାଳ ଫଳ ପାଇଁ। ଓଡ଼ିଶାର ମାଟି, ଓଡ଼ିଶାର ପାଣିପାଗ ଏହି ମଧୁର ଫଳ ପାଇଁ ବରଦାନ ସଦୃଶ। କିନ୍ତୁ ଆଜି ଆମେ ଏମିତି ଏକ ସତ୍ୟ ଉପରୁ ପରଦା ହଟାଇବାକୁ ଯାଉଛୁ, ଯାହା ଶୁଣିଲେ ଆପଣ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେବେ, ଏବଂ ହୁଏତ ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ହିସାବରେ ଆପଣଙ୍କ ମନରେ ପ୍ରଶ୍ନବାଚୀ ସୃଷ୍ଟି ହେବ।
ଆମ ରାଜ୍ୟ ଓଡ଼ିଶାରେ ବିପୁଳ ସମ୍ଭାବନା ଥାଇ ମଧ୍ୟ ଆମେ ଆମ୍ବ ଉତ୍ପାଦନରେ ପଛରେ ପଡ଼ିଛୁ କାହିଁକି? ଆମ ପଡ଼ୋଶୀ ରାଜ୍ୟ ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ ଯେଉଁଠି ଆମ୍ବ ଚାଷରେ ନୂଆ ରେକର୍ଡ ଗଢୁଛି, ସେଠି ଓଡ଼ିଶାର ଚାଷୀ କେଉଁଠି ଅଟକି ଯାଇଛି? ଆଜି ଆମେ କୌଣସି ରାଜନୈତିକ କାଦୁଅ ଫିଙ୍ଗାଫିଙ୍ଗିର କଥା କହିବୁ ନାହିଁ, ବରଂ ତଥ୍ୟ ଆଧାରରେ ଓଡ଼ିଶାର “ଆମ୍ବ ଚାଲେଞ୍ଜ” ବିଷୟରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପୋଷ୍ଟମର୍ଟମ କରିବୁ।
ସଂଖ୍ୟା କେବେ ମିଛ କହେନାହିଁ। ଆସନ୍ତୁ ନଜର ପକାଇବା ଓଡ଼ିଶାର ଆମ୍ବ ଚାଷର ଭୂଗୋଳ ଉପରେ। ଆମ ରାଜ୍ୟରେ ପ୍ରାୟ ୨ ଲକ୍ଷ ୩୦ ହଜାର ହେକ୍ଟର ଜମିରେ ଆମ୍ବ ଚାଷ କରାଯାଉଛି। ଶୁଣିବାକୁ ଏହି ସଂଖ୍ୟାଟି ବହୁତ ବଡ଼ ଲାଗୁଛି, ହେଲେ ଏହାର ପରିଣାମ କଣ?
ଯଦି ଆମେ ଜାତୀୟ ସ୍ତରର ଉତ୍ପାଦକତା (National Productivity) ଦେଖିବା, ତେବେ ଭାରତରେ ହେକ୍ଟର ପିଛା ହାରାହାରି ୯.୩୫ ମେଟ୍ରିକ ଟନ୍ ଆମ୍ବ ଉତ୍ପାଦନ ହେଉଛି। କିନ୍ତୁ ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟର କଥା, ଓଡ଼ିଶାରେ ଏହି ଉତ୍ପାଦକତା ମାତ୍ର ୪.୩ ମେଟ୍ରିକ ଟନ୍। ଅର୍ଥାତ୍ ଜାତୀୟ ହାରର ଅଧାରୁ ମଧ୍ୟ କମ୍! ଅପରପକ୍ଷରେ, ଆମ ପଡ଼ୋଶୀ ରାଜ୍ୟ ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶକୁ ଦେଖନ୍ତୁ, ସେଠାରେ ହେକ୍ଟର ପିଛା ଉତ୍ପାଦନ ହେଉଛି ୧୨ ମେଟ୍ରିକ ଟନ୍।
ଭାଗ ୧: କେଉଁଠି ରହିଯାଉଛି ତ୍ରୁଟି?
ରାଜ୍ୟ/ସ୍ତର ହେକ୍ଟର ପିଛା ଉତ୍ପାଦନ (MT)
ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ ୧୨.୦୦ MT
ଜାତୀୟ ହାର ୯.୩୫ MT
ଓଡ଼ିଶା ୪.୩୦ MT
ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି, ଜମି ଅଛି, ଚାଷୀ ଅଛନ୍ତି, ପାଣିପାଗ ମଧ୍ୟ ଅନୁକୂଳ ଅଛି, ତେବେ ଓଡ଼ିଶାର ଉତ୍ପାଦନ ଏତେ କମ୍ କାହିଁକି? କାହିଁକି ଆମ ଚାଷୀ ଭାଇମାନେ ଜମିରେ ଝାଳ ବୁହାଇ ମଧ୍ୟ ଉପଯୁକ୍ତ ଲାଭ ପାଇପାରୁ ନାହାନ୍ତି?
ଏହାର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ କାରଣ ହେଉଛି— ଉଚ୍ଚ ଅମଳକ୍ଷମ କିସମ (High Yielding Varieties)ର ଅଭାବ ଏବଂ ପାରମ୍ପରିକ ଉଦ୍ୟାନ କୃଷି ପଦ୍ଧତି। ଆଜି ମଧ୍ୟ ଆମର ଅନେକ ଚାଷୀ ସେହି ପୁରୁଣା ପଦ୍ଧତିରେ ଚାଷ କରୁଛନ୍ତି, ଯେଉଁଠି ବୈଜ୍ଞାନିକ ଜ୍ଞାନକୌଶଳର ବ୍ୟବହାର ନାହିଁ କହିଲେ ଚଳେ। ଆମ ପାଇଁ ବଡ଼ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ହେଉଛି ଆମ ଉତ୍ପାଦନକୁ ଦ୍ୱିଗୁଣିତ କରି ଅତିକମରେ ୮ ମେଟ୍ରିକ ଟନ୍ରୁ ଅଧିକ କରିବା। ଯଦି ଆମେ ଏହା ନ କରିପାରିବା, ତେବେ ଓଡ଼ିଶାର ଆମ୍ବ ଚାଷୀ କେବେ ବି ଆତ୍ମନିର୍ଭରଶୀଳ ହୋଇପାରିବେ ନାହିଁ।
ଓଡ଼ିଶାର ପାଣିପାଗ ଓ ଆମ୍ବର ବିଭିନ୍ନତା
ପ୍ରକୃତି ଓଡ଼ିଶାକୁ ଦୁଇ ହାତ ଢାଳି ଦେଇଛି। ଆମ ରାଜ୍ୟର କୃଷି-ଜଳବାୟୁ ପରିସ୍ଥିତି (Agro-climatic conditions) ଏତେ ଚମତ୍କାର ଯେ ଏଠାରେ ଉଭୟ ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତୀୟ ଏବଂ ଉତ୍ତର ଭାରତୀୟ କିସମର ଆମ୍ବ ବହୁତ ସହଜରେ ବଢ଼ିପାରେ। ଆପଣ ଜାଣିଲେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେବେ, ଓଡ଼ିଶାରେ ୩୦ରୁ ଅଧିକ ବାଣିଜ୍ୟିକ କିସମ (Commercial Varieties) ର ଆମ୍ବ ଚାଷ କରାଯାଏ।
ଆମ୍ରପାଲି ଏବଂ ଦଶେରୀ ଭଳି ପ୍ରସିଦ୍ଧ କିସମ ଓଡ଼ିଶାର ମାଟିରେ ବ୍ୟାପକ ଭାବରେ ଚାଷ କରାଯାଉଛି ଏବଂ ଏହାର ଚାହିଦା ମଧ୍ୟ ବଜାରରେ ପ୍ରଚୁର ରହିଛି।
କେବଳ ବାହାର କିସମ ନୁହେଁ, ଓଡ଼ିଶାର ନିଜସ୍ୱ ଚିହ୍ନଟ ବା ଅଭିଜାତ ସ୍ଥାନୀୟ ପ୍ରଜାତି (Elite Local Varieties) ମଧ୍ୟ ରହିଛି। ଯେମିତି କି— କାଲିମୁଣ୍ଡି, କାଳିଆ ଗଜ, ଏବଂ ଲଙ୍ଗଳକାଣ୍ଟି। ଏହି ଆମ୍ବଗୁଡ଼ିକର ସ୍ୱାଦ ଏବଂ ବାସ୍ନା ଏତେ ଅପୂର୍ବ ଯେ ଯିଏ ଥରେ ଚାଖିବ, ସେ ଜୀବନସାରା ଭୁଲିବ ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ଦୁଃଖର ବିଷୟ ହେଉଛି, ଏହି ସ୍ଥାନୀୟ ପ୍ରଜାତିଗୁଡ଼ିକର ଚାଷ ଆଜି ସୀମିତ ପରିମାଣରେ ସଙ୍କୁଚିତ ହୋଇ ରହିଯାଇଛି। ଆମେ ଆମର ସାମ୍ରାଜ୍ୟକୁ ବଢ଼ାଇ ପାରିନାହୁଁ, ଆମର ଏହି ଅମୂଲ୍ୟ ସମ୍ପଦକୁ ବିଶ୍ୱ ଦରବାରରେ ପହଞ୍ଚାଇ ପାରିନାହୁଁ।
ସମାଧାନର ସୂତ୍ର—ଉତ୍ପାଦନକୁ ଦ୍ୱିଗୁଣିତ କରିବାର ରୋଡ୍ ମ୍ୟାପ୍
ତେବେ ବର୍ତ୍ତମାନ ଆମ ଆଗରେ ଥିବା ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ କଣ? ଏବଂ ଏହାର ସମାଧାନ କଣ? ବୈଜ୍ଞାନିକମାନଙ୍କ ମତରେ, ଯଦି ଆମେ ଉଦ୍ୟାନ କୃଷି ପଦ୍ଧତିରେ କିଛି ସଂସ୍କାର ଆଣିପାରିବା, ତେବେ ଓଡ଼ିଶାର ଆମ୍ବ ଉତ୍ପାଦନ ଚଟାପଟ୍ ଦ୍ୱିଗୁଣିତ ହୋଇ ହେକ୍ଟର ପିଛା ୮ ଟନ୍ରୁ ଅଧିକ ହୋଇପାରିବ। ଏଥିପାଇଁ ଆମକୁ ୪ଟି ମୁଖ୍ୟ ଦିଗ ପ୍ରତି ଧ୍ୟାନ ଦେବାକୁ ହେବ:
୧. ଉପଯୁକ୍ତ ପୁଷ୍ଟିସାର ପରିଚାଳନା (Nutrient Management)
ଅନେକ ସମୟରେ ଚାଷୀମାନେ ଗଛ ଲଗାଇଦେଇ ଭାବନ୍ତି କାମ ସରିଗଲା। କିନ୍ତୁ ମନେରଖନ୍ତୁ, ମଣିଷ ଶରୀର ଭଳି ଗଛକୁ ମଧ୍ୟ ସନ୍ତୁଳିତ ଆହାର ଦରକାର। ମାଟିର ପରୀକ୍ଷା କରି ସେଥିରେ ଉପଯୁକ୍ତ ଜୈବିକ ଓ ରାସାୟନିକ ସାରର ସଠିକ୍ ପ୍ରୟୋଗ କରିବାକୁ ହେବ।
୨. କାଟଛାଣ୍ଟ ପରିଚାଳନା (Canopy Management)
ଆମ୍ବ ଗଛର ଡାଳପତ୍ର ଯଦି ବେହିସାବ ଭାବେ ବଢ଼ିଯାଏ, ତେବେ ଗଛ ଭିତରକୁ ସୂର୍ଯ୍ୟକିରଣ ପଶିପାରେ ନାହିଁ। ଫଳରେ ରୋଗପୋକ ବଢ଼ନ୍ତି ଏବଂ ଫଳ କମ୍ ହୁଏ। ଗଛର ନିୟମିତ କାଟଛାଣ୍ଟ ବା କ୍ୟାନୋପି ମ୍ୟାନେଜମେଣ୍ଟ କରିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଟି ଡାଳ ସୂର୍ଯ୍ୟାଲୋକ ପାଇବ ଏବଂ ସୁସ୍ଥ ଫଳ ଦେବ।
୩. ଉଦ୍ଭିଦ ସୁରକ୍ଷା ପଦକ୍ଷେପ (Plant Protection)
ଆମ୍ବ ବଉଳ ଆସିବା ସମୟରେ ଏବଂ ଫଳ ହେବା ସମୟରେ ପୋକ (ରସଶୋଷକ ପୋକ) ଏବଂ କାଳିଆ ରୋଗର ଆକ୍ରମଣ ଅଧିକ ହୁଏ। ଏଥିପାଇଁ ଚାଷୀଙ୍କୁ ଆଗୁଆ ସତର୍କ ହୋଇ ପରିବେଶ ଅନୁକୂଳ କୀଟନାଶକ ଓ ଗଛ ସୁରକ୍ଷା ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ହେବ।
୪. ଅମଳ ପୂର୍ବ ଏବଂ ପରବର୍ତ୍ତୀ ପରିଚାଳନା (Pre & Post-Harvest Management)
ଆମ୍ବକୁ ଗଛରୁ କିପରି ତୋଳାଯିବ, କେଉଁ ସମୟରେ ତୋଳାଯିବ, ତାହା ବହୁତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ଅଧିକାଂଶ ସମୟରେ ପରିବହନ ବେଳେ ବହୁତ ଆମ୍ବ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ। ଏହାର ସଠିକ୍ ପରିଚାଳନା ହିଁ ଚାଷୀଙ୍କୁ ପ୍ରକୃତ ଲାଭ ଦେବ।
ଓଡ଼ିଶାର ଶକ୍ତି—କଲମ ଉତ୍ପାଦନ ଏବଂ ଭିତ୍ତିଭୂମିର ଆବଶ୍ୟକତା
ଏମିତି ନୁହେଁ ଯେ ଓଡ଼ିଶାରେ ସବୁକିଛି ନକାରାତ୍ମକ। ଓଡ଼ିଶା ପାଖରେ ଏକ ବିରାଟ ଶକ୍ତି ଅଛି। ଆମ ରାଜ୍ୟରେ ଉନ୍ନତମାନର ନର୍ସରୀ ଉପଲବ୍ଧ ଥିବାରୁ ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରତିବର୍ଷ ପ୍ରାୟ ୫୦ ଲକ୍ଷ ଆମ୍ବ କଲମ (Mango Grafts) ଉତ୍ପାଦନ କରିବାକୁ ସକ୍ଷମ! ଏହା ଏକ ବିଶାଳ ସଫଳତା। ଆମ ପାଖରେ ଗଛ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବାର ସାମର୍ଥ୍ୟ ଅଛି, କିନ୍ତୁ ଅଭାବ ଅଛି ତେବେ କେଉଁଠି? ଅଭାବ ଅଛି ପରବର୍ତ୍ତୀ ଭିତ୍ତିଭୂମି ବା ଇନଫ୍ରାଷ୍ଟ୍ରକ୍ଚରର।
ଚାଷୀ ଗଛ ଲଗାଇଲା, ଆମ୍ବ ମଧ୍ୟ ଫଳିଲା। କିନ୍ତୁ ବଜାରକୁ ଯିବା ପୂର୍ବରୁ ଯଦି ଆମ୍ବ ପଚିଗଲା କିମ୍ବା ଖରାପ ଗ୍ରେଡିଂ ଯୋଗୁଁ ସେ ଶସ୍ତା ଦରରେ ବିକ୍ରି କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହେଲା, ତେବେ ଲାଭ କଣ ହେଲା?
ଆଜି ଆମେ ସରକାର ଏବଂ ପ୍ରଶାସନ ପାଖରେ ଦାବି କରୁଛୁ ଏବଂ ଏକ ବଡ଼ ପରାମର୍ଶ ଦେଉଛୁ— ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜିଲ୍ଲାରେ ଆମ୍ବ ପାଇଁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର:
• ଗ୍ରେଡିଂ (Grading) ୟୁନିଟ୍
• ସଜାଡ଼ିବା (Sorting) ୟୁନିଟ୍
• ଧୋଇବା (Washing) ୟୁନିଟ୍
• ଏବଂ ପ୍ୟାକେଜିଂ (Packaging) ୟୁନିଟ୍ ବିକଶିତ କରାଯିବା ଉଚିତ।
ଯଦି ଆମେ ଆମ ଆମ୍ବକୁ ସଠିକ୍ ଭାବେ ଗ୍ରେଡିଂ କରି, ସୁନ୍ଦର ଭାବେ ଧୋଇ, ଆକର୍ଷଣୀୟ ପ୍ୟାକେଜିଂ ସହ ଦେଶ-ବିଦେଶର ସୁପରମାର୍କେଟକୁ ପଠାଇପାରିବା, ତେବେ ଯେଉଁ ଆମ୍ବ ଆଜି କେଜି ପ୍ରତି ୩୦ ଟଙ୍କାରେ ବିକ୍ରି ହେଉଛି, ତାହା ୧୦୦ ଟଙ୍କାରୁ ଅଧିକ ଦରରେ ବିକ୍ରି ହୋଇପାରିବ।
ଯୁବ ଉଦ୍ୟୋଗୀ ଓ ଆଗାମୀ ଭବିଷ୍ୟତ
ଚାଷ କହିଲେ କେବଳ କାଦୁଅରେ ପଶିବା ନୁହେଁ, ଚାଷ ଏବେ ଏକ ବଡ଼ ବ୍ୟବସାୟ ବା ଏଗ୍ରି-ବିଜନେସ୍ (Agri-Business)। ଓଡ଼ିଶାର ଶିକ୍ଷିତ ଯୁବପିଢ଼ି ଯେଉଁମାନେ ଚାକିରି ପଛରେ ଗୋଡ଼ାଉଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଆମ୍ବ ଚାଷ ଏକ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ସୁଯୋଗ।
ଆମର ଯୁବ ଉଦ୍ୟୋଗୀ (Young Entrepreneurs)ମାନଙ୍କୁ ଆମ୍ବ ଚାଷ, ଏହାର ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ (Processing) ଏବଂ ମାର୍କେଟିଂ ପାଇଁ ବ୍ୟାପକ ତାଲିମ ଏବଂ ଅଭିମୁଖୀକରଣ (Training and Orientation) ଦିଆଯିବା ଉଚିତ। ଆମ୍ବରୁ କେବଳ ଫଳ ନୁହେଁ, ବରଂ ଆମ୍ବ ପଲ୍ପ, ଆଚାର, ଜୁସ୍, ଏବଂ ଆମପାପଡ଼ ଭଳି ମୂଲ୍ୟଯୁକ୍ତ ଉତ୍ପାଦ (Value Added Products) ତିଆରି କରି ଯୁବପିଢ଼ି ନିଜେ ସ୍ୱାବଲମ୍ବୀ ହେବା ସହ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ରୋଜଗାର ଦେଇପାରିବେ।
ପରିବର୍ତ୍ତନର ଆହ୍ୱାନ
ସମୟ ଆସିଯାଇଛି ଆମ ମାନସିକତାକୁ ବଦଳାଇବାର। ଓଡ଼ିଶାର ମାଟିରେ ସେହି ଶକ୍ତି ଅଛି ଯାହା ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ କିମ୍ବା ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ହାପୁସକୁ ମଧ୍ୟ ଟକ୍କର ଦେଇପାରିବ। ଚାଲେଞ୍ଜ ବଡ଼ ନୁହେଁ, ବଡ଼ ହେଉଛି ଆମର ଇଚ୍ଛାଶକ୍ତି। ଯଦି ଆମର ଚାଷୀ ଭାଇମାନେ ଆଧୁନିକ ପଦ୍ଧତି ଆପଣାଇବେ, ଯଦି ଆମର ଯୁବପିଢ଼ି ଏହାକୁ ଏକ ବ୍ୟବସାୟ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରିବେ, ଏବଂ ଯଦି ପ୍ରଶାସନ ପ୍ରତି ଜିଲ୍ଲାରେ ପ୍ୟାକେଜିଂ ଓ ଗ୍ରେଡିଂର ସୁବିଧା ଯୋଗାଇଦେବ— ତେବେ ଓଡ଼ିଶାର ଆମ୍ବ ଚାଷୀଙ୍କ ଭାଗ୍ୟ ବଦଳିବାକୁ କେହି ରୋକିପାରିବେ ନାହିଁ।
AlsoRead; https://purvapaksa.com/modi-has-been-a-victim-of-the-media-since-2002/
୨୦୦୨ରୁ ଗଣମାଧ୍ୟମର ଶିକାର ମୋଦୀ || Modi has been a victim of the media since 2002
