ନ୍ୟାୟରେ ବିଳମ୍ବ ମାନେ ନ୍ୟାୟର ଅସ୍ୱୀକାର। ଏହି ପ୍ରସିଦ୍ଧ କଥାବାର୍ତ୍ତା ଭାରତୀୟ ନ୍ୟାୟ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ବାରମ୍ବାର ଉଚ୍ଚାରିତ ହୋଇଥାଏ। କିନ୍ତୁ ଯେତେବେଳେ ଦେଢ଼ ଦଶନ୍ଧି ଧରି ଏକ ମାମଲା ବିଚାରାଧୀନ ରହେ, ତଦନ୍ତରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଚାର୍ଜଫ୍ରେମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦୀର୍ଘ ବିଳମ୍ବ ହୁଏ, ଏବଂ ଶେଷରେ ମାମଲାକୁ ରଦ୍ଦ କରାଯାଏ—ସେତେବେଳେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିଥାଏ, ଏହା ନ୍ୟାୟର ଜୟ କି ପ୍ରଣାଳୀର ବିଫଳତା?
ବିଜେପି ନେତା ଗୋଲକ ପ୍ରସାଦ ମହାପାତ୍ରଙ୍କ ବିରୋଧରେ ୨୦୧୦ ମସିହାରେ ରୁଜୁ ହୋଇଥିବା କୋଇଲା ବଣ୍ଟନ ଅନିୟମିତତା ସମ୍ପର୍କିତ ଭିଜିଲାନ୍ସ ମାମଲାକୁ ହାଇକୋର୍ଟ ରଦ୍ଦ କରିଛନ୍ତି। ଏହି ରାୟ କେବଳ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ପାଇଁ ନୁହେଁ- ଏହା ରାଜନୀତି, ପ୍ରଶାସନ ଓ ନ୍ୟାୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପରେ ଏକ ବଡ଼ ଚର୍ଚ୍ଚାର ଦ୍ୱାର ଖୋଲିଦେଇଛି।
୨୦୦୮-୦୯ ଓ ୨୦୦୯-୧୦ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷରେ ଓସିସିଏଫ (OCCF) ପକ୍ଷରୁ କୋଇଲା ବଣ୍ଟନରେ ବ୍ୟାପକ ଅନିୟମିତତା ଅଭିଯୋଗ ହୋଇଥିଲା।
ଏମଏସଏମଇ (MSME) ଖାତାରେ ଆବଣ୍ଟିତ କୋଇଲା ବଣ୍ଟନ ସମୟରେ ଅର୍ଥ ଅନିୟମିତତା ଓ ଦୁର୍ବ୍ୟବହାର ଘଟିଥିବା ଅଭିଯୋଗ ଉଠିଥିଲା।
ଏହା ଆଧାରରେ ୨୦୧୦ ମସିହାରେ ଭୁବନେଶ୍ୱର ଭିଜିଲାନ୍ସ ଏକ ମାମଲା ରୁଜୁ କରିଥିଲା। ଓସିସିଏଫ ସଭାପତି, ଏମଡି, ନିଯୁକ୍ତ ଏଜେଣ୍ଟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟଙ୍କ ବିରୋଧରେ ତଦନ୍ତ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା। ସେତେବେଳେ ଓସିସିଏଫ ସଭାପତି ଥିବା ଗୋଲକ ପ୍ରସାଦ ମହାପାତ୍ରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଅଭିଯୁକ୍ତ ଭାବେ ଜଡ଼ିତ କରାଯାଇଥିଲା।
ଅଭିଯୋଗର ମୂଳ କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁ ଥିଲା—
• ଆବଣ୍ଟନ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ପାରଦର୍ଶିତାର ଅଭାବ
• ନିୟମବିରୋଧୀ ବିକ୍ରି
• ଏମଏସଏମଇ ୟୁନିଟ୍ମାନଙ୍କୁ କ୍ଷତି
ଏତଲା ପଞ୍ଜୀକରଣ ପରେ ତିନିବର୍ଷ ପରେ ଭିଜିଲାନ୍ସ ଚାର୍ଜସିଟ ଦାଖଲ କରିଥିଲା। କିନ୍ତୁ ଏଠାରେ ମଧ୍ୟ ରହିଲା ଆଉ ଏକ ବଡ଼ ବିଳମ୍ବ। ଚାର୍ଜଫ୍ରେମ ହେବାକୁ ଲାଗିଲା ପ୍ରାୟ ୯ ବର୍ଷ। ଅର୍ଥାତ୍, ଦୀର୍ଘ ୧୦ବର୍ଷ ପରେ ମାମଲା ଆଇନ ଅନୁସାରେ ମୁଖ୍ୟ ଶୁଣାଣି ପର୍ଯ୍ୟାୟକୁ ପହଞ୍ଚିଲା।
ଏହି ସମୟସୀମାକୁ ନେଇ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିଲା—
• ତଦନ୍ତ କାହିଁକି ଏତେ ବିଳମ୍ବିତ ହେଲା?
• ଚାର୍ଜଫ୍ରେମ ପାଇଁ ୧୦ ବର୍ଷ ଲାଗିଲା କାହିଁକି?
• ଟ୍ରାଏଲ ଆରମ୍ଭ ପୂର୍ବରୁ ୧୫ବର୍ଷ କାହିଁକି ବିତିଗଲା?
ନ୍ୟାୟପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଏପରି ବିଳମ୍ବ ଅଭିଯୁକ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ମାନସିକ ଓ ସାମାଜିକ ଚାପ ସୃଷ୍ଟି କରେ। ଏହାକୁ ଆଧାର କରି ହାଇକୋର୍ଟରେ ରଦ୍ଦ ପାଇଁ ଆବେଦନ କରାଯାଇଥିଲା।
ଜଷ୍ଟିସ ଆଦିତ୍ୟ କୁମାର ମହାପାତ୍ରଙ୍କୁ ନେଇ ଗଠିତ ଖଣ୍ଡପୀଠ ଗୋଲକ ପ୍ରସାଦ ମହାପାତ୍ରଙ୍କ ଆବେଦନର ଶୁଣାଣି କରିଥିଲେ। ରାୟରେ ତଦନ୍ତ ଓ ଟ୍ରାଏଲରେ ହୋଇଥିବା ବିଳମ୍ବକୁ ମୂଳ ଆଧାର ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରାଗଲା।
ମୁଖ୍ୟ ବିଚାର ଥିଲା—
• ମାମଲା ୧୫ବର୍ଷ ଧରି ବିଚାରାଧୀନ ରହିଛି
• ତଦନ୍ତ ଓ ଚାର୍ଜଫ୍ରେମରେ ଅସମ୍ଭବ ବିଳମ୍ବ
• ନ୍ୟାୟର ସମୟୋପଯୋଗୀ ପ୍ରଦାନ ନ ହେବା
ଏହାକୁ ଆଧାର କରି ଭୁବନେଶ୍ୱର ତୃତୀୟ ଦୌରା ଜଜଙ୍କ ଅଦାଲତରେ ବିଚାରାଧୀନ ଭିଜିଲାନ୍ସ ମାମଲାକୁ ରଦ୍ଦ କରାଗଲା।
ଶ୍ରୀ ମହାପାତ୍ର ପକ୍ଷରୁ ଆରମ୍ଭରୁ ଏହି ଅଭିଯୋଗ ହୋଇଆସୁଥିଲା ଯେ, ରାଜନୀତିକ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଏହି ମାମଲା ରୁଜୁ କରାଯାଇଥିଲା। ସେତେବେଳର ରାଜନୀତିକ ପରିସ୍ଥିତି, ଶକ୍ତି ପରିବର୍ତ୍ତନ ଓ ଦଳୀୟ ସଂଘର୍ଷ ଏହି ଅଭିଯୋଗକୁ ଆଉ ତୀବ୍ର କରିଥିଲା।
ରାଜନୀତିରେ ଦୁର୍ନୀତି ମାମଲା ସର୍ବଦା ଆଇନ ଓ ରାଜନୀତିର ସୀମାକୁ ଧୁସର କରିଦେଇଥାଏ। ଏକ ପକ୍ଷ କହେ—ଏହା ଦୁର୍ନୀତି ବିରୋଧୀ ଅଭିଯାନ। ଅନ୍ୟ ପକ୍ଷ କହେ—ଏହା ପ୍ରତିଶୋଧ।
ଏହି ରାୟ ଭିଜିଲାନ୍ସ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଶ୍ନର ସମ୍ମୁଖୀନ କରିଛି।
• ତଦନ୍ତ ପ୍ରକ୍ରିୟା କି ଦ୍ରୁତ ହେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ?
• ୧୫ବର୍ଷ ଧରି ମାମଲା ଅଟକି ରହିବା କି ନ୍ୟାୟ ସଂଗତ?
• ଅଭିଯୁକ୍ତ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ହେଲେ ଏତେ ବର୍ଷର ମାନସିକ ଚାପର ଦାୟିତ୍ୱ କାହାର?
ଏହି ପ୍ରଶ୍ନମାନେ ଏକ ସଂସ୍ଥାଗତ ସଂଶୋଧନର ଆବଶ୍ୟକତା ଦେଖାଇ ଦେଉଛନ୍ତି।
ଦୁର୍ନୀତି ବିରୋଧୀ ଲଢ଼େଇ ଦୃଢ଼ ହେବା ଦରକାର, କିନ୍ତୁ ସମୟୋପଯୋଗୀ ଓ ପ୍ରମାଣଭିତ୍ତିକ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ। ବିଳମ୍ବିତ ତଦନ୍ତ ଓ ଦୀର୍ଘ ମାମଲା ପ୍ରକ୍ରିୟା ଦୁଇ ପକ୍ଷକୁ କ୍ଷତି କରେ—
• ଯଦି ଅଭିଯୋଗ ସତ୍ୟ, ତେବେ ଦଣ୍ଡ ବିଳମ୍ବିତ
• ଯଦି ଅଭିଯୋଗ ଭୁଲ, ତେବେ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷଙ୍କ ଜୀବନ ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟଗ୍ରସ୍ତ
ଗୋଲକ ପ୍ରସାଦ ମହାପାତ୍ରଙ୍କ ମାମଲା ଆମକୁ ଦୁଇଟି ମୁଖ୍ୟ ପାଠ ଦେଇଥାଏ—
1. ନ୍ୟାୟରେ ବିଳମ୍ବ ନ୍ୟାୟକୁ ଅସାର କରେ।
2. ଦୁର୍ନୀତି ବିରୋଧୀ ଲଢ଼େଇ ସଠିକ୍ ଓ ସମୟୋପଯୋଗୀ ହେବା ଦରକାର।
ହାଇକୋର୍ଟର ଏହି ରାୟ ଏକ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ପାଇଁ ରାହତ ହୋଇପାରେ, କିନ୍ତୁ ଏହା ସହିତ ଆମର ପ୍ରଣାଳୀକୁ ଆଇନା ଦେଖାଇଦେଇଛି। ଦେଢ ଦଶନ୍ଧିର ମାମଲା ଶେଷ ହେଲା, କିନ୍ତୁ ପ୍ରଶ୍ନ ରହିଗଲା—
ଏହା ନ୍ୟାୟର ଜୟ କି ପ୍ରଣାଳୀର ବିଫଳତା?
AlsoRead; https://purvapaksa.com/why-did-dharmendra-express-sadness/
କାହିଁକି ଦୁଃଖ ପ୍ରକାଶ କଲେ ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର? || Why did Dharmendra express sadness?
