ଭାରତୀୟ ମହାକାଶ ଗବେଷଣା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଆଜି ସୃଷ୍ଟି ହେବାକୁ ଯାଉଛି ଏକ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣିମ ଇତିହାସ। ଦେଶର ସର୍ବପ୍ରଥମ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବେସରକାରୀ ରକେଟ୍ ‘ବିକ୍ରମ-୧’ ଆଜି ମହାକାଶ ଅଭିମୁଖେ ଉଡ଼ାଣ ଭରିବ। ହାଇଦ୍ରାବାଦର ସ୍ପେସ୍ ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ କମ୍ପାନୀ ‘ସ୍କାଏରୁଟ୍ ଏରୋସ୍ପେସ୍’ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ଏହି ମଲ୍ଟି-ଷ୍ଟେଜ୍ ରକେଟ୍ ଶ୍ରୀହରିକୋଟାର ସତୀଶ ଧୱନ ମହାକାଶ କେନ୍ଦ୍ରରୁ ଲଞ୍ଚ୍ କରାଯିବ। ଭାରତର ଏହି ଐତିହାସିକ ସଫଳତା ପାଇଁ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ଦେଶର ଯୁବ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଓ ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ଗୁଡ଼ିକୁ ହାର୍ଦ୍ଦିକ ଶୁଭେଚ୍ଛା ଜଣାଇଛନ୍ତି। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଏହା କେବଳ ଏକ ରକେଟ୍ ଉତ୍କ୍ଷେପଣ ନୁହେଁ, ବରଂ ଭାରତୀୟ ମହାକାଶ ଯାତ୍ରା ଇତିହାସରେ ଏକ ନୂତନ ଏବଂ ଗୌରବମୟ ଅଧ୍ୟାୟର ଆରମ୍ଭ।
କିଭଳି ଅଟେ ଏହି ଘରୋଇ ରକେଟ୍ ‘ବିକ୍ରମ-୧’ ?
ଭାରତୀୟ ମହାକାଶ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମର ଜନକ ଡକ୍ଟର ବିକ୍ରମ ସାରାଭାଇଙ୍କ ସମ୍ମାନରେ ଏହି ରକେଟ୍ର ନାମକରଣ ‘ବିକ୍ରମ-୧’ ରଖାଯାଇଛି। ଏହା ଏକ ଅତ୍ୟାଧୁନିକ, ବହୁମୁଖୀ ଏବଂ କାର୍ବନ-ଫାଇବର ବଡି ଥାଇ ନିର୍ମିତ ରକେଟ୍। ଏହି ପୁରା ରକେଟ୍ର ଗଠନରେ ତ୍ରିମାତ୍ରିକ ବା ଥ୍ରୀ-ଡି ପ୍ରିଣ୍ଟେଡ୍ କ୍ରାୟୋଜେନିକ୍ ଇଞ୍ଜିନର ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଛି, ଯାହା ବିଶ୍ୱର ଅତି କମ୍ ଦେଶ ପାଖରେ ଉପଲବ୍ଧ ଅଛି।
‘ବିକ୍ରମ-୧’ ମୁଖ୍ୟତଃ ଛୋଟ ଏବଂ ମାଇକ୍ରୋ ସାଟେଲାଇଟ୍ ବା ଉପଗ୍ରହଗୁଡ଼ିକୁ ପୃଥିବୀର ନିମ୍ନ କକ୍ଷପଥରେ ସ୍ଥାପନ କରିବା ପାଇଁ ଡିଜାଇନ୍ କରାଯାଇଛି। ଏହାର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ବିଶେଷତ୍ୱ ହେଉଛି, ଏହାକୁ ମାତ୍ର ୨୪ ଘଣ୍ଟା ମଧ୍ୟରେ ଯେକୌଣସି ସ୍ଥାନରୁ ମୋବାଇଲ୍ ଲଞ୍ଚର ସାହାଯ୍ୟରେ ମହାକାଶକୁ ପ୍ରେରଣ କରାଯାଇପାରିବ। ଏହି ମିଶନର ସଫଳତା ପରେ ଭାରତ ବିଶ୍ୱର ବେସରକାରୀ ମହାକାଶ ବଜାରରେ ଏକ ବଡ଼ ଶକ୍ତି ଭାବେ ଉଭା ହେବ।
ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ବାର୍ତ୍ତା: ମହାକାଶରେ ମେଡ୍ ଇନ୍ ଇଣ୍ଡିଆର ଜୟଯାତ୍ରା
ଆଜିର ଏହି ବିଶେଷ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ଏକ୍ସ (ପୂର୍ବରୁ ଟ୍ୱିଟର) ମାଧ୍ୟମରେ ନିଜର ବାର୍ତ୍ତା ଦେଇ କହିଛନ୍ତି, “ବିକ୍ରମ-୧ ର ଉତ୍କ୍ଷେପଣ ଦେଶର କୋଟି କୋଟି ଯୁବକଙ୍କ ସ୍ୱପ୍ନ ଓ ସାମର୍ଥ୍ୟର ପ୍ରତୀକ ଅଟେ। ଆମେ ଯେତେବେଳେ ମହାକାଶ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଘରୋଇ ସଂସ୍ଥା ପାଇଁ ଉନ୍ମୁକ୍ତ କରିଥିଲୁ, ସେତେବେଳେ ଭାରତୀୟ ମେଧାର ଉପରେ ଆମର ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଶ୍ୱାସ ଥିଲା। ଆଜି ‘ସ୍କାଏରୁଟ୍ ଏରୋସ୍ପେସ୍’ ସେହି ବିଶ୍ୱାସକୁ ପ୍ରମାଣିତ କରି ଦେଖାଇଛି। ଭାରତୀୟ ମହାକାଶ ବିଜ୍ଞାନରେ ଏହା ଏକ ବୈପ୍ଳବିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିବ।”
କେନ୍ଦ୍ର ମହାକାଶ ବିଭାଗ ଓ ଭାରତୀୟ ମହାକାଶ ଗବେଷଣା ସଂଗଠନ ଏହି ମିଶନକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବୈଷୟିକ ଏବଂ ଭିତ୍ତିଭୂମି ଗତ ସହାୟତା ଯୋଗାଇ ଦେଇଛନ୍ତି। ଇସ୍ରୋ ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ମଧ୍ୟ ଏହି ମିଶନକୁ ନେଇ ବେଶ୍ ଉତ୍ସାହିତ ଥିବା ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି।
ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ ବଢ଼ିବ ଭାରତର ଖାତିରି
ବର୍ତ୍ତମାନ ସାରା ବିଶ୍ୱରେ ଛୋଟ ଉପଗ୍ରହ ଉତକ୍ଷେପଣର ଚାହିଦା ଖୁବ୍ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବଢ଼ିବାରେ ଲାଗିଛି। ଆମେରିକାର ସ୍ପେସ୍-ଏକ୍ସ ଭଳି କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ଏହି ବଜାରକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରୁଥିବା ବେଳେ ଭାରତର ‘ବିକ୍ରମ-୧’ ସେମାନଙ୍କୁ ଖୁବ୍ ଶସ୍ତା ଏବଂ ଭରସାଯୋଗ୍ୟ ବିକଳ୍ପ ପ୍ରଦାନ କରିବ।
ଏହି ବେସରକାରୀ ପ୍ରକଳ୍ପ ଦ୍ୱାରା ଇସ୍ରୋ ଉପରୁ ସାଧାରଣ ବ୍ୟବସାୟିକ ଉତ୍କ୍ଷେପଣର ବୋଝ କମିବ ଏବଂ ଭାରତୀୟ ମହାକାଶ ସଂସ୍ଥା ନିଜର ସମସ୍ତ ଗବେଷଣା ଚନ୍ଦ୍ରଯାନ, ମଙ୍ଗଳଯାନ ଏବଂ ଗଗନଯାନ ଭଳି ବୃହତ ଜାତୀୟ ମିଶନ ଉପରେ କେନ୍ଦ୍ରୀଭୂତ କରିପାରିବ। ମୋଟ ଉପରେ କହିବାକୁ ଗଲେ, ଆଜିର ଏହି ଐତିହାସିକ ପଦକ୍ଷେପ ଆତ୍ମନିର୍ଭର ଭାରତ ଗଠନ ଏବଂ ଉଚ୍ଚ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା କ୍ଷେତ୍ରରେ ବିଶ୍ୱ ଗୁରୁ ହେବା ଦିଗରେ ଦେଶର ଏକ ବଡ଼ ସଫଳ ଡେଇଁ ଅଟେ, ଯାହା ଦେଶର ପ୍ରତ୍ୟେକ ନାଗରିକଙ୍କ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗର୍ବ ଓ ଗୌରବର ବିଷୟ।
