ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ଭାରତ ର ଆଞ୍ଚଳିକ ବିକାଶ, ବାଣିଜ୍ୟିକ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ଏବଂ ସାମରିକ ସୁରକ୍ଷାକୁ ଅଧିକ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ପାଇଁ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ବାଂଲାଦେଶ ସହିତ ସୀମାପାର ରେଳ ଓ ସଡ଼କ ସଂଯୋଗୀକରଣ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମକୁ ନିରନ୍ତର ଜାରି ରଖିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଛନ୍ତି। ବାଂଲାଦେଶରେ ସାମ୍ପ୍ରତିକ ରାଜନୈତିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଓ ଅସ୍ଥିରତା ସତ୍ତ୍ୱେ, ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ଭିତ୍ତିଭୂମି ବିକାଶ ଏବଂ ଯୋଗାଯୋଗ ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକୁ ଆଗକୁ ନେବା ପାଇଁ ଭାରତ ବାଂଲାଦେଶ ସରକାରଙ୍କ ସହ ନିୟମିତ ଆଲୋଚନା ଓ କୂଟନୈତିକ ସମ୍ପର୍କ ବଜାୟ ରଖିଛି ବୋଲି ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ପକ୍ଷରୁ ସୂଚନା ଦିଆଯାଇଛି।
ପୂର୍ବୋତ୍ତର ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ବାଂଲାଦେଶର ଗୁରୁତ୍ୱ
ଭାରତର ପୂର୍ବୋତ୍ତର ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକ (ଯେପରିକି ଆସାମ, ମେଘାଳୟ, ତ୍ରିପୁରା, ମିଜୋରାମ ଆଦି) ଭୌଗୋଳିକ ଭାବେ ମୁଖ୍ୟ ଭୂଖଣ୍ଡରୁ ଦୂରରେ ରହିଛନ୍ତି। ସିଲିଗୁଡ଼ି କରିଡର ଦେଇ ଏହି ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ସାମଗ୍ରୀ ପରିବହନ କରିବାରେ ଅଧିକ ସମୟ ଓ ଖର୍ଚ୍ଚ ହୋଇଥାଏ।
- ଦୂରତା ଓ ସମୟ ହ୍ରାସ : ବାଂଲାଦେଶ ମଧ୍ୟଦେଇ ରେଳ ଓ ସଡ଼କ ମାର୍ଗ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଦ୍ୱାରା କୋଲକାତାରୁ ଆଗରତାଲା କିମ୍ବା ଗୌହାଟୀ ମଧ୍ୟରେ ଯାତାୟାତ ଦୂରତା ପ୍ରାୟ ୬୦% ରୁ ଅଧିକ ହ୍ରାସ ପାଇଥାଏ।
- ବନ୍ଦର ବ୍ୟବହାର : ବାଂଲାଦେଶର ଚାଟୋଗ୍ରାମ ଏବଂ ମୋଙ୍ଗଲା ବନ୍ଦରର ବ୍ୟବହାର ଫଳରେ ଭାରତୀୟ ପଣ୍ୟଦ୍ରବ୍ୟ ଅତି ସହଜରେ ପୂର୍ବୋତ୍ତର ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକରେ ପହଞ୍ଚିପାରୁଛି।
ମୁଖ୍ୟ ସୀମାପାର ରେଳ ଓ ସଡ଼କ ପ୍ରକଳ୍ପ
ଗତ କିଛି ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଭାରତ ଓ ବାଂଲାଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଏକାଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସଂଯୋଗୀକରଣ ପ୍ରକଳ୍ପ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇଛି:
1. ଆଗରତାଲା-ଆଖୌରା ରେଳ ସଂଯୋଗ : ତ୍ରିପୁରାର ଆଗରତାଲା ଏବଂ ବାଂଲାଦେଶର ଆଖୌରା ମଧ୍ୟରେ ନିର୍ମିତ ଏହି ରେଳପଥ ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ବୋତ୍ତର ଭାରତ ସହ ବାଂଲାଦେଶର ସିଧାସଳଖ ରେଳ ଯୋଗାଯୋଗ ସମ୍ଭବ ହୋଇଛି।
2. ହଳଦୀବାଡ଼ୀ-ଚିଲାହାଟି ମାର୍ଗ : ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ ଏବଂ ବାଂଲାଦେଶକୁ ଯୋଡ଼ୁଥିବା ଏହି ପୁରୁଣା ରେଳ ମାର୍ଗକୁ ପୁନରୁଦ୍ଧାର କରାଯାଇ ମାଲବାହୀ ଓ ଯାତ୍ରୀବାହୀ ଟ୍ରେନ୍ ଚଳାଚଳ ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଛି।
3. ମୈତ୍ରୀ ସେତୁ : ସବ୍ରୁମ୍ (ତ୍ରିପୁରା) ଠାରେ ଫେନୀ ନଦୀ ଉପରେ ନିର୍ମିତ ‘ମୈତ୍ରୀ ସେତୁ’ ଦ୍ୱାରା ଭାରତୀୟ ସାମଗ୍ରୀ ସହଜରେ ଚାଟୋଗ୍ରାମ ବନ୍ଦର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯାଇପାରୁଛି।
କୂଟନୈତିକ ଓ ଅର୍ଥନୈତିକ ଆଭିମୁଖ୍ୟ
ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଅନୁଯାୟୀ, ଆଞ୍ଚଳିକ ସଂଯୋଗୀକରଣ କେବଳ ଦୁଇ ଦେଶର ବାଣିଜ୍ୟ ନୁହେଁ, ବରଂ ସାଧାରଣ ନାଗରିକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କକୁ ଅଧିକ ମଜବୁତ୍ କରିଥାଏ। ଭାରତର ‘ପଡ଼ୋଶୀ ପ୍ରଥମ’ ଏବଂ ‘ଆକ୍ଟ ଇଷ୍ଟ’ ନୀତି ଅଧୀନରେ ବାଂଲାଦେଶ ସହ ନିର୍ମାଣଧୀନ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସଡ଼କ ଓ ରେଳ ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକୁ ଶୀଘ୍ର ଶେଷ କରିବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖାଯାଇଛି।
ଭବିଷ୍ୟତର ସମ୍ଭାବନା
ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ଯୋଗାଯୋଗ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବା ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ଭାରତରେ ଶିଳ୍ପାୟନ, ପର୍ଯ୍ୟଟନ ଏବଂ ରୋଜଗାରର ନୂତନ ସୁଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଛି। ସ୍ଥାନୀୟ ବ୍ୟବସାୟୀମାନେ ଅତି କମ୍ ଖର୍ଚ୍ଚରେ ନିଜର ସାମଗ୍ରୀ ବାହାର ରାଜ୍ୟ ଓ ଦେଶକୁ ପଠାଇପାରୁଛନ୍ତି। ବାଂଲାଦେଶର ସରକାରୀ ସ୍ତରରେ ଯେକୌଣସି ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆସିଲେ ମଧ୍ୟ, ଦୁଇ ଦେଶର ମିଳିତ ଅର୍ଥନୈତିକ ସ୍ୱାର୍ଥ ଓ ବିକାଶ ପାଇଁ ଏହି ସଂଯୋଗୀକରଣ ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ। ଭାରତୀୟ କୂଟନୀତିଜ୍ଞମାନେ ଏହି ଦିଗରେ ନିରନ୍ତର କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଦକ୍ଷିଣ ଏସିଆରେ ସ୍ଥିରତା ଓ ସମୃଦ୍ଧି ବଜାୟ ରହିପାରିବ।
