ପାକିସ୍ତାନ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଶେହବାଜ୍ ସରିଫଙ୍କ ବେଜିଂ ଗସ୍ତ ଶେଷ କରିବା ପରେ ତୁରନ୍ତ ଭାରତ ଏବଂ ଚୀନ୍ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ବୈଠକ ହୋଇଥିଲା । ବେଜିଂରେ ଏହି ବୈଠକ ସମୟରେ, ପୂର୍ବ ଲଦାଖରେ ପ୍ରକୃତ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ରେଖା (LAC) ସହିତ ପରିସ୍ଥିତି ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତ ସମ୍ଭାବନା ସମ୍ପର୍କରେ ଗଠନମୂଳକ ଆଲୋଚନା ହୋଇଥିଲା । ଉଭୟ ପକ୍ଷ ସ୍ୱୀକାର କରିଛନ୍ତି ଯେ ସୀମାରେ ଶାନ୍ତି ଏବଂ ସ୍ଥିରତା ବଜାୟ ରଖିବା ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ସମ୍ପର୍କ ସ୍ୱାଭାବିକ କରିବା ଦିଗରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଗ୍ରଗତି କରିପାରିଛି ।
ଭାରତୀୟ ବୈଦେଶିକ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ (MEA) କହିଛି ଯେ ବୁଧବାର ବେଜିଂରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ WMCCର ୩୫ତମ ବୈଠକରେ ସୀମାପାର ନଦୀ ଏବଂ ସୀମା ପରିସ୍ଥିତି ସହିତ ଜଡିତ ପ୍ରମୁଖ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଉପରେ ଆଲୋଚନା କରାଯାଇଥିଲା।
MEA ଆଲୋଚନାର ବିବରଣୀ
ଆଲୋଚନାର ଗୋଟିଏ ଦିନ ପରେ, ବୈଦେଶିକ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ କହିଛି ଯେ , ଆଲୋଚନା ଗଠନମୂଳକ ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତମୁଖୀ ଥିଲା । ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛି ଯେ , ଉଭୟ ପକ୍ଷ ଭାରତ-ଚୀନ୍ ସୀମାବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳର ପରିସ୍ଥିତି ସମୀକ୍ଷା କରିଛନ୍ତି । ସେମାନେ ସୀମାବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ଶାନ୍ତି ଏବଂ ସ୍ଥିରତା ବଜାୟ ରଖିବାରେ ହାସଲ ହୋଇଥିବା ଅଗ୍ରଗତିରେ ସନ୍ତୋଷ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି, ଯାହା ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ସମ୍ପର୍କର ଧୀରେ ଧୀରେ ସ୍ୱାଭାବିକ କରିବା ଦିଗରେ ଅଗ୍ରଗତିକୁ ସହଜ କରିଛି ।
ପୂର୍ବ ଲଦାଖରେ LAC ଉପରେ ଆଲୋଚନା
ଉଭୟ ପକ୍ଷ ଚୀନ୍ରେ ହେବାକୁ ଥିବା ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପ୍ରତିନିଧିଙ୍କ ପରବର୍ତ୍ତୀ ବୈଠକ ପାଇଁ ଦୃଢ଼ ପ୍ରସ୍ତୁତି ପାଇଁ ଏକାଠି କାମ କରିବାକୁ ମଧ୍ୟ ସହମତ ହୋଇଥିଲେ । ଭାରତ-ଚୀନ୍ ସୀମା ବ୍ୟାପାର ଉପରେ ପରାମର୍ଶ ଏବଂ ସମନ୍ୱୟ ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରଣାଳୀ (WMCC) ର ୩୫ତମ ବୈଠକ ମେ ୨୭ ତାରିଖରେ ବେଜିଂରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା । MEA କହିଛି ଯେ ଭାରତୀୟ ପ୍ରତିନିଧିମଣ୍ଡଳର ନେତୃତ୍ୱ ଯୁଗ୍ମ ସଚିବ (ପୂର୍ବ ଏସିଆ) ସୁଜିତ ଘୋଷ ନେଇଥିଲେ, ଯେତେବେଳେ ଚୀନ୍ ପ୍ରତିନିଧିମଣ୍ଡଳର ନେତୃତ୍ୱ ଚୀନ୍ ବୈଦେଶିକ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ସୀମା ଏବଂ ମହାସାଗର ବ୍ୟାପାର ବିଭାଗର ମହାନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ହୌ ୟାନକି କରିଥିଲେ । ବୈଠକ ସମୟରେ ଏହି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପ୍ରସଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକ ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କରାଯାଇଥିଲା।
ଶାନ୍ତି ଏବଂ ସ୍ଥିରତା ଉପରେ ଆଲୋଚନା
- MEA କହିଛି ଯେ ,’ବେଜିଂରେ ବୈଠକଗୁଡ଼ିକ ଗଠନମୂଳକ ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତମୁଖୀ ଥିଲା । ଉଭୟ ପକ୍ଷ ଭାରତ-ଚୀନ୍ ସୀମାବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳର ପରିସ୍ଥିତି ସମୀକ୍ଷା କରିଥିଲେ । ସେମାନେ ସୀମାବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ଶାନ୍ତି ଏବଂ ଶାନ୍ତି ବଜାୟ ରଖିବାରେ ହାସଲ ହୋଇଥିବା ଅଗ୍ରଗତିରେ ସନ୍ତୋଷ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ, ଯାହା ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ସମ୍ପର୍କକୁ ଧୀରେ ଧୀରେ ସ୍ୱାଭାବିକ କରିବା ଦିଗରେ ଅଗ୍ରଗତିକୁ ସକ୍ଷମ କରିଛି।’
- ଉଭୟ ପକ୍ଷ ସୀମା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ, ସୀମା ପରିଚାଳନା, ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ ନିର୍ମାଣ ଏବଂ ସୀମାପାର ସହଯୋଗ ସମ୍ପର୍କିତ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଉପରେ ଆଲୋଚନା କରିଥିଲେ । ଭାରତୀୟ ପକ୍ଷ ସୀମାପାର ନଦୀ ଉପରେ ପରବର୍ତ୍ତୀ ବିଶେଷଜ୍ଞ-ସ୍ତରୀୟ ଯନ୍ତ୍ରପାତିର ଶୀଘ୍ର ବୈଠକ ଆୟୋଜନ କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେ ।
- ଉଭୟ ପକ୍ଷ କୂଟନୈତିକ ଏବଂ ସାମରିକ ସ୍ତରରେ ନିୟମିତ ଆଦାନପ୍ରଦାନ ଏବଂ ଯୋଗାଯୋଗ ବଜାୟ ରଖିବାକୁ ସହମତ ହୋଇଥିଲେ । ଏଥିରେ ୨୪ତମ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପ୍ରତିନିଧିଙ୍କ ଆଲୋଚନାର ଫଳାଫଳର ଅଂଶ ଭାବରେ ସହମତ ହୋଇଥିବା ଯନ୍ତ୍ରପାତି ମାଧ୍ୟମରେ ସମ୍ପର୍କ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ।
- ଚୀନରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେବାକୁ ଥିବା ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପ୍ରତିନିଧିଙ୍କ ପରବର୍ତ୍ତୀ ବୈଠକ ପାଇଁ କଠିନ ପ୍ରସ୍ତୁତି ପାଇଁ ଉଭୟ ପକ୍ଷ ଏକାଠି କାମ କରିବାକୁ ସହମତ ହୋଇଥିଲେ ।
- ଏହି ଗସ୍ତ ସମୟରେ, ଭାରତୀୟ ପ୍ରତିନିଧିମଣ୍ଡଳର ମୁଖ୍ୟ ଚୀନ୍ ବୈଦେଶିକ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ଏସୀୟ ବ୍ୟାପାର ବିଭାଗର ମହାନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଶ୍ରୀ ଲିଉ ଜିନସୋଙ୍ଗଙ୍କୁ ଭେଟିଥିଲେ ଏବଂ ଚୀନ୍ ର ସହାୟକ ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ ମହାମହିମ ହଙ୍ଗ୍ ଲିଙ୍କୁ ସୌଜନ୍ୟମୂଳକ ସାକ୍ଷାତ କରିଥିଲେ ।
ପାକିସ୍ତାନୀ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ବେଜିଂ ଗସ୍ତ ସମାପ୍ତ ହେବା ପରେ ତୁରନ୍ତ ଭାରତ ଏବଂ ଚୀନ୍ ସାକ୍ଷାତ
ପାକିସ୍ତାନୀ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଗସ୍ତ ସମାପ୍ତ ହେବା ପରେ ବେଜିଂରେ ଭାରତ ଏବଂ ଚୀନ୍ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ବୈଠକ ହୋଇଥିଲା । ପାକିସ୍ତାନର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଶେହବାଜ ସରିଫ ମେ ୨୬ ତାରିଖ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚୀନ ଗସ୍ତରେ ଥିଲେ । ସେ ଚୀନ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ସି ଜିନପିଙ୍ଗଙ୍କ ସହ ମଧ୍ୟ ସାକ୍ଷାତ କରିଥିଲେ । ଏହା ପରେ, ଚୀନ ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନ ଦ୍ୱାରା ଜାରି ଏକ ମିଳିତ ବିବୃତ୍ତିରେ ଜମ୍ମୁ ଏବଂ କାଶ୍ମୀର ପ୍ରସଙ୍ଗ ଉଠାଇଥିଲା । ତଥାପି, କାଶ୍ମୀର ପ୍ରସଙ୍ଗ ସମ୍ପର୍କରେ ପାକିସ୍ତାନ ସହିତ ଏକ ବିବୃତ୍ତି ଜାରି କରିବା ପାଇଁ ଭାରତ ଚୀନକୁ ପାଲଟା ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲା । ଭାରତ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ କହିଛି ଯେ,”କାଶ୍ମୀର ପ୍ରସଙ୍ଗରେ କୌଣସି ହସ୍ତକ୍ଷେପକୁ ବରଦାସ୍ତ କରାଯିବ ନାହିଁ ।”
