ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିର ଗତିପଥ ୨ ମଇ ୨୦୨୬ରେ ଏକ ନୂଆ ମୋଡ଼ ନେଇଛି। ଯେଉଁ ମାଟିରେ ଭାରତୀୟ ଜନସଂଘର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ଡଃ ଶ୍ୟାମାପ୍ରସାଦ ମୁଖାର୍ଜୀ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ଏବଂ “ଏକ ଦେଶରେ ଦୁଇ ବିଧାନ, ଦୁଇ ପ୍ରଧାନ ଓ ଦୁଇ ନିଶାନ” ବିରୋଧରେ ସ୍ୱର ଉତ୍ତୋଳନ କରିଥିଲେ, ସେହି ବଙ୍ଗଳା ମାଟିରେ ଦୀର୍ଘ ୭୬ ବର୍ଷ ପରେ ଗୈରିକ ଦଳ ଶାସନ କ୍ଷମତାକୁ ଆସିଛି। ଏହା କେବଳ ଏକ ନିର୍ବାଚନ ଜୟ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏକ ଦୀର୍ଘ ବୈଚାରିକ ଯୁଦ୍ଧର ଶେଷ ଏବଂ ନୂତନ ଅଧ୍ୟାୟର ଆରମ୍ଭ। ଏହି ବିଜୟ ସହିତ ଦେଶର ୨୨ଟି ରାଜ୍ୟ ଓ ଦୁଇଟି କେନ୍ଦ୍ର ଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳରେ ବଜେପି ଶାସନକୁ ଆସିଛି।
ଆଜି ଆମେ ବିଶ୍ଳେଷଣ କରିବା ଯେ, ବଙ୍ଗଳାର ଜନତା କାହା ଉପରେ ଭରସା କରିଛନ୍ତି? ମମତା ବାନାର୍ଜୀଙ୍କ ‘ମା-ମାଟି-ମାନୁଷ’ ଜିତିଛି ନା ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦୀଙ୍କ ‘ଅସଲ ପରିବର୍ତ୍ତନ’ର ଭାଷଣ କାମ କରିଛି? କାହିଁକି ଏହି ନିର୍ବାଚନ ୨୦୨୧ଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ରୋମାଞ୍ଚକର ଥିଲା?
୧. ବଙ୍ଗଳା କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର: ବିଚାରଧାରାର ମହାସମର
୨୦୨୬ ନିର୍ବାଚନ ପୂର୍ବରୁ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ ଏକ ପ୍ରକାର ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ପରିଣତ ହୋଇଥିଲା। ଗୋଟିଏ ପଟେ ଥିଲା ମମତା ବାନାର୍ଜୀଙ୍କ ୧୫ ବର୍ଷର ଅଭେଦ୍ୟ ଦୁର୍ଗ ଏବଂ ଅନ୍ୟପଟେ ଥିଲା ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ଓ ଗୃହମନ୍ତ୍ରୀ ଅମିତ ଶାହାଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ବିଜେପିର ଦୁର୍ବାର ଆକ୍ରମଣ।
ମା-ମାଟି-ମାନୁଷ ବନାମ ଅସଲ ପରିବର୍ତ୍ତନ
ମମତା ବାନାର୍ଜୀ ନିଜର ପୁରୁଣା ‘ମା-ମାଟି-ମାନୁଷ’ ସ୍ଲୋଗାନ ଏବଂ ସ୍ଥାନୀୟ ଆବେଗକୁ ଆୟୁଧ କରିଥିବାବେଳେ, ବିଜେପି ‘ଅସଲ ପରିବର୍ତ୍ତନ’ ଏବଂ ‘ସୁଶାସନ’ର ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଇଥିଲା। ତେବେ ଏହି ନିର୍ବାଚନରେ କ’ଣ କାମ କଲା?
• ଭ୍ରଷ୍ଟାଚାର ବିରୋଧୀ ସ୍ୱର: ଟିଏମସିର ତୃଣମୂଳ ସ୍ତରରେ ଥିବା ନେତାଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଜନ ଅସନ୍ତୋଷ ବିଜେପି ପାଇଁ ବଡ଼ ସୁଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି କଲା।
• ସାଂସ୍କୃତିକ ଜାତୀୟତା: ଜୟ ଶ୍ରୀରାମ ସ୍ଳୋଗାନଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ରବୀନ୍ଦ୍ରନାଥ ଟାଗୋରଙ୍କ ଉତ୍ତରାଧିକାର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ରାଜନୀତି କେବଳ ଭୋଟ୍ରେ ସୀମିତ ନ ରହି ସଂସ୍କୃତିକୁ ସ୍ପର୍ଶ କଲା।
• ମୁସଲିମ ବନାମ ହିନ୍ଦୁତ୍ୱ: ମମତା ବାନାର୍ଜୀ ତାଙ୍କ ଶାସନ କାଳରେ ବାଲାଂଦେଶୀ ଅନୁପ୍ରବେଶକାରୀଙ୍କୁ ଭାରତରେ ବସାଇ ନିଜର ଭୋଟ ବ୍ୟାଙ୍କ ସୁଦୃଢ଼ କରିଥିଲେ। ଏହି ଭୋଟବ୍ୟାଙ୍କ କାଳକ୍ରମେ ଏପରି ଉତ୍ପାତ କଲେ ଯେ ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକମାନେ ତ୍ରାହି ତ୍ରାହି ଡାକିଲେ। ଆଉ ଏହି ସମସ୍ୟାକୁ ବିଜେପି ଓ ସଂଘର କର୍ମୀମାନେ ଜନତାଙ୍କ ମନରେ ପୂରାଇ ସେମାନଙ୍କୁ ଟିଏମସି ବିରୋଧୀ କରିବାରେ ସଫଳ ହୋଇଛନ୍ତି। ଯାହାର ପରିଣାମ ଚଳିତ ନିର୍ବାଚନରେ ମମତାଙ୍କ ଦଳ ଭୋଗିଛି।
୨. ଆସାମର ହ୍ୟାଟ୍ରିକ୍: ବିଶ୍ୱାସର ନୂଆ ପରିଚୟ
କେବଳ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ ନୁହେଁ, ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ଭାରତର ଦ୍ୱାର କୁହାଯାଉଥିବା ଆସାମରେ ବିଜେପି ନିଜର ଦବଦବା ଜାରି ରଖିଛି। ଦୀର୍ଘ ୩ୟ ଥର ପାଇଁ କ୍ଷମତାକୁ ଫେରିବା ଏକ ଐତିହାସିକ ସଫଳତା।
• ହିମନ୍ତ ବିଶ୍ୱ ଶର୍ମା ଫ୍ୟାକ୍ଟର: ଆସାମର ବିକାଶ ଏବଂ ସାମ୍ପ୍ରଦାୟିକ ସୁରକ୍ଷାକୁ ନେଇ ହିମନ୍ତ ବିଶ୍ୱ ଶର୍ମାଙ୍କ ଦୃଢ଼ ନେତୃତ୍ୱ ଉପରେ ଜନତା ପୁଣି ମୋହର ମାରିଛନ୍ତି।
• ଶରଣାର୍ଥୀ ଓ ସୁରକ୍ଷା: NRC ଏବଂ CAA ପରି ଜଟିଳ ପ୍ରସଙ୍ଗ ସତ୍ତ୍ୱେ ବିକାଶର ନାରା ଆଗରେ ବିରୋଧୀଙ୍କ ରଣନୀତି ଫେଲ୍ ମାରିଛି।
୩. ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତରେ ଗୈରିକ ପଦଚିହ୍ନ: କେରଳରୁ ପୁଡୁଚେରୀ
କେରଳରେ ଖାତା ଖୋଲିଲା ବିଜେପି
ବାମପନ୍ଥୀଙ୍କ ଗଡ଼ କୁହାଯାଉଥିବା କେରଳରେ ବିଜେପିର ପ୍ରବେଶ ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତି ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ସଙ୍କେତ। ଯଦିଓ ସେଠାରେ ଦଳ ସଂଖ୍ୟାଗରିଷ୍ଠତା ପାଇନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ବିଜେପିର ଭୋଟ୍ ପ୍ରତିଶତ ବୃଦ୍ଧି ଏବଂ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଉପସ୍ଥିତି ବାମ ଦଳଙ୍କ ପାଇଁ ଚିନ୍ତାର ବିଷୟ ସାଜିଛି।
ପୁଡୁଚେରୀରେ ଏନଡିଏର ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ
ପୁଡୁଚେରୀରେ ଏନଡିଏ ମେଣ୍ଟ ପୁଣି କ୍ଷମତାକୁ ଆସିବା ପ୍ରମାଣ କରୁଛି ଯେ, ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତର କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳରେ ମଧ୍ୟ ମୋଦୀଙ୍କ ଗ୍ରହଣୀୟତା ବଢ଼ିଚାଲିଛି।
ତାମିଲନାଡୁରେ ସଂଘର୍ଷ
ତାମିଲନାଡୁରେ ବିଜେପି ଆଶାନୁରୁପ ସଫଳତା ପାଇନାହିଁ। ଦ୍ରାବିଡ଼ ରାଜନୀତିର ଗଭୀର ମୂଳକୁ ଭେଦ କରିବା ପାଇଁ ବିଜେପିକୁ ଆହୁରି ପରିଶ୍ରମ କରିବାକୁ ହେବ ବୋଲି ଫଳାଫଳ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି।
୪. ନିର୍ବାଚନ ୨୦୨୧ ବନାମ ୨୦୨୬: କାହିଁକି ରୋମାଞ୍ଚକର ଥିଲା ଏହି ଲଢ଼େଇ?
୨୦୨୧ରେ ମମତା ବାନାର୍ଜୀଙ୍କ ହୁଇଲ୍ ଚେୟାର୍ ପଲିଟିକ୍ସ ଏବଂ ସହାନୁଭୂତିର ଲଢ଼େଇ ତାଙ୍କୁ ଜିତାଇଥିଲା। କିନ୍ତୁ ୨୦୨୬ରେ ପରିସ୍ଥିତି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭିନ୍ନ ଥିଲା।
• ଶାସନ ବିରୋଧୀ ହାୱା (Anti-Incumbency): ୧୫ ବର୍ଷର ଶାସନ ପରେ ଜନତା ନୂଆ ବିକଳ୍ପ ଚାହୁଁଥିଲେ।
• ବିରୋଧୀଙ୍କ ଏକଜୁଟତା: ବିରୋଧୀ ଦଳଗୁଡ଼ିକ ବିଖଣ୍ଡିତ ହେବା ବିଜେପି ପାଇଁ ବରଦାନ ସଦୃଶ ହେଲା।
• ବୈଚାରିକ ସ୍ପଷ୍ଟତା: ବିଜେପିର ରଣନୀତିରେ ଏଥର ଅଧିକ ସ୍ପଷ୍ଟତା ଥିଲା। କେବଳ ଧର୍ମ ନୁହେଁ, ବରଂ ରୋଜଗାର ଏବଂ ଶିଳ୍ପାୟନକୁ ଦଳ ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରସଙ୍ଗ କରିଥିଲା।
୫. ବୁଥ୍ ସ୍ତରର ଅସଲ କାହାଣୀ
ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗର ଜଙ୍ଗଲମହଲଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଉତ୍ତର ବଙ୍ଗଳା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିଜେପିର ପଲ୍ଲା ଭାରି ରହିଥିଲା।
• ମହିଳା ଭୋଟରଙ୍କ ନିଷ୍ପତ୍ତି: ମହିଳା ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଟିଏମସିର ବ୍ୟର୍ଥତା ମହିଳା ଭୋଟରଙ୍କୁ ବିଜେପି ଆଡକୁ ମୁହାଁଇଥିଲା।
• ଯୁବ ପିଢ଼ିର ଆଶା: ରୋଜଗାର ଅଭାବରୁ ବାହାର ରାଜ୍ୟକୁ ପଳାୟନ କରୁଥିବା ବଙ୍ଗାଳୀ ଯୁବକମାନେ ଏଥର ପରିବର୍ତ୍ତନ ପାଇଁ ଭୋଟ୍ ଦେଇଥିଲେ।
୬. କଂଗ୍ରେସ ଓ ବାମଦଳର ଅସ୍ତିତ୍ୱ ସଙ୍କଟ
ଏହି ନିର୍ବାଚନରେ କଂଗ୍ରେସ ଏବଂ ବାମଦଳ ଏକ ପ୍ରକାର ନିର୍ବାଚନ ମ୍ୟାପ୍ରୁ ଉଭାନ ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି। ବଙ୍ଗଳା ଏବେ ଦ୍ୱି-ମେରୁ ବିଶିଷ୍ଟ ରାଜନୀତି (Bi-polar Politics) କୁ ଗ୍ରହଣ କରିଛି। ଏହା ଭାରତୀୟ ଗଣତନ୍ତ୍ରରେ ଏକ ନୂଆ ପର୍ଯ୍ୟାୟର ସଙ୍କେତ ଦେଉଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଆଞ୍ଚଳିକ ଦଳ ବନାମ ବିଜେପିର ସିଧାସଳଖ ଲଢ଼େଇ ହେବ।
ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାରତର ସଙ୍କଳ୍ପ
ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗରେ ବିଜେପିର ବିଜୟ କେବଳ ଏକ ରାଜ୍ୟ ଦଖଲ ନୁହେଁ, ବରଂ ଶ୍ୟାମାପ୍ରସାଦ ମୁଖାର୍ଜୀଙ୍କ ସ୍ୱପ୍ନର ବଙ୍ଗଳା ଗଠନର ଏକ ସୁଯୋଗ। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦୀଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ‘ସବକା ସାଥ୍, ସବକା ବିକାଶ’ର ମନ୍ତ୍ର ଯଦି ସଠିକ ଭାବେ ବଙ୍ଗଳାରେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୁଏ, ତେବେ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଏହା ଭାରତର ଅର୍ଥନୀତିକୁ ଶୀର୍ଷକୁ ନେଇଯିବ।
ବଙ୍ଗଳାର ଏହି ଫଳାଫଳ ପ୍ରମାଣ କରିଛି ଯେ, ଗଣତନ୍ତ୍ରରେ ଜନତା ହିଁ ଶେଷ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଅନ୍ତି। ଅଭେଦ୍ୟ ଦୁର୍ଗ ବି ଭୁଶୁଡ଼ିପାରେ ଯଦି ଜନତାଙ୍କ ଆଶା ଓ ଆକାଂକ୍ଷାକୁ ଅଣଦେଖା କରାଯାଏ। ୨୦୨୬ ନିର୍ବାଚନ ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିର ସେହି କ୍ରାନ୍ତିକାରୀ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଭାବେ ଲିପିବଦ୍ଧ ହେବ, ଯେଉଁଠାରୁ ‘ସୁବର୍ଣ୍ଣ ବଙ୍ଗଳା’ (Sonar Bangla)ର ଯାତ୍ରା ପୁଣି ଥରେ ଆରମ୍ଭ ହେଲା।
AlsoRead; https://purvapaksa.com/is-the-maharaja-of-bengal-now-in-the-political-arena/
ବଙ୍ଗଳାର ‘ମହାରାଜା’ ଏବେ ରାଜନୀତି ମଇଦାନରେ? || Is the ‘Maharaja’ of Bengal now in the political arena?
