ଆଜି ଆମେ ବିଶ୍ୱ ରାଜନୀତିର ଏକ ଅତି ରୋମାଞ୍ଚକର ଏବଂ ବିପଜ୍ଜନକ ଖବର ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କରିବା। ଆପଣମାନେ ଜାଣିଥିବେ ଯେ ହୋର୍ମୁଜ୍ ଷ୍ଟ୍ରେଟ୍ (Strait of Hormuz) ହେଉଛି ବିଶ୍ୱ ଅର୍ଥନୀତିର ଲାଇଫ୍ଲାଇନ୍। ଆମେରିକା ଏହି ରାସ୍ତା ଦେଇ ଇରାନର ତେଲ ରପ୍ତାନି ଉପରେ କଡ଼ା କଟକଣା ଲଗାଇଛି। ଏପରିକି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ମଧ୍ୟ ଚୀନକୁ ଚେତାବନୀ ଦେଇଥିଲେ ଯେ ଇରାନ ଠାରୁ ତେଲ କିଣିବା ମହଙ୍ଗା ପଡ଼ିବ। କିନ୍ତୁ ଏହି ସବୁ ଚେତାବନୀକୁ ବେଖାତିର କରି ଚୀନ ସହ ଜଡ଼ିତ ଏକ ବିଶାଳ ତୈଳ ଟାଙ୍କର ‘ରିଚ୍ ଷ୍ଟାରୀ’ ସଫଳତାର ସହ ଏହି ରାସ୍ତା ଅତିକ୍ରମ କରିଛି । କିପରି ଚୀନ ଆମେରିକାର ନାକ ତଳେ ଏହି ଅପରେସନ ଶେଷ କଲା ଏବଂ ଏହା ଫଳରେ ବିଶ୍ୱ ଯୁଦ୍ଧର ଆଶଙ୍କା ବଢ଼ୁଛି କି?”
ହୋର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀରେ ଚୀନର ବାହୁବଳ
ବିଶ୍ୱର ପ୍ରାୟ ୨୦ ପ୍ରତିଶତ ତେଲ ଏହି ହୋର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ଯାଇଥାଏ। ଆମେରିକା ସବୁବେଳେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ନିଜର ଦବଦବା ରଖିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରେ। କିନ୍ତୁ ଚୀନ ଏବେ ଏହି ରାସ୍ତାକୁ ନିଜର ବୋଲି ଭାବିବା ଆରମ୍ଭ କଲାଣି। ‘ରିଚ୍ ଷ୍ଟାରୀ’ ଟାଙ୍କରଟି ଇରାନରୁ ବିପୁଳ ପରିମାଣର ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଧରି ଚୀନ ଅଭିମୁଖେ ଯାଉଛି। ଏହା କେବଳ ଏକ ବ୍ୟବସାୟ ନୁହେଁ, ବରଂ ଆମେରିକାର ସାମ୍ରାଜ୍ୟବାଦ ପ୍ରତି ଏକ ଖୋଲା ଆହ୍ୱାନ।
ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଚେତାବନୀ ଓ ଚୀନର ରଣନୀତି
ନୀତି ଜାରି ରହିବ। ସେ ଚୀନକୁ ସତର୍କ କରାଇ ଦେଇଥିଲେ ଯେ ଇରାନ ସହ କାରବାର କଲେ ଆମେରିକା କଡ଼ା ପଦକ୍ଷେପ ନେବ। କିନ୍ତୁ ଚୀନ ଏହି ସବୁ ଧମକକୁ ଖାତିର କରେ ନାହିଁ। ଚୀନ ଏବେ ଇରାନର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ତେଲ ଗ୍ରାହକ। ସେମାନେ ନିଜର ଶକ୍ତି ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଆମେରିକାର ନିୟମକୁ ଭାଙ୍ଗିବାକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ।
‘ରିଚ୍ ଷ୍ଟାରୀ’ର ଯାତ୍ରା ଓ ଆଇନଗତ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ
ଏହି ତୈଳ ଟାଙ୍କରଟି ନିଜର ଟ୍ରାନ୍ସପୋଣ୍ଡର (Transponder) କୁ ଅନେକ ସମୟରେ ବନ୍ଦ ରଖିଥିଲା, ଯେମିତିକି ଆମେରିକୀୟ ସାଟେଲାଇଟ୍ ଏହାକୁ ଟ୍ରାକ୍ କରିପାରିବେ ନାହିଁ। ଏହାକୁ ଏକ ପ୍ରକାରର “ଡାର୍କ ଶିପିଂ” (Dark Shipping) କୁହାଯାଏ। ଚୀନ ଏବେ ଏହିଭଳି ରହସ୍ୟମୟ ଜାହାଜ ବ୍ୟବହାର କରି ଇରାନ ଓ ରୁଷ ଠାରୁ ତେଲ ଆମଦାନି କରୁଛି। ଯଦି ଆମେରିକାର ନୌସେନା ଏହି ଜାହାଜକୁ ଅଟକାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରେ, ତେବେ ଏହା ଏକ ସାମରିକ ସଂଘର୍ଷର ରୂପ ନେଇପାରେ।
ଭାରତ ଉପରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ
ଭାରତ ପାଇଁ ଏହା ଏକ ଜଟିଳ ସ୍ଥିତି। ଭାରତ ଆମେରିକାର ବନ୍ଧୁ, କିନ୍ତୁ ଶକ୍ତି ପାଇଁ ଇରାନର ସହଯୋଗ ମଧ୍ୟ ଦରକାର । ଯଦି ଚୀନ ଏହିଭଳି ଭାବେ କଟକଣା ଭାଙ୍ଗି ତେଲ ଆଣୁଛି, ତେବେ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଭାରତ ମଧ୍ୟ ନିଜର ସ୍ୱାର୍ଥ ରକ୍ଷା ପାଇଁ କଡ଼ା ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇପାରେ। ବିଶ୍ୱ ବଜାରରେ ତେଲ ଦର ସ୍ଥିର ରଖିବା ପାଇଁ ହୋର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀରେ ଶାନ୍ତି ରହିବା ଜରୁରୀ।
ଚୀନ ଏବଂ ଆମେରିକାର ଏହି ଲଢ଼େଇ ଏବେ ସମୁଦ୍ର ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଭୟଙ୍କର ରୂପ ନେଉଛି। ଟ୍ରମ୍ପ କ’ଣ ସତରେ ଚୀନକୁ ଦଣ୍ଡିତ କରିବେ? ନା ଚୀନ ନିଜର ଆର୍ଥିକ ଶକ୍ତି ବଳରେ ଆମେରିକାକୁ ଚୁପ୍ କରିଦେବ? ଏହା ସମୟ କହିବ। ଆପଣଙ୍କୁ କ’ଣ ଲାଗୁଛି? ଚୀନର ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ଠିକ୍ କି?
also read : https://purvapaksa.com/betrayed-by-pakistan-the-uae-has-found-a-secure-haven-in-indias-embrace/
