ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନରେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ହେଉଛନ୍ତି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସାମ୍ବିଧାନିକ ମୁଖ୍ୟ ଏବଂ ପ୍ରଥମ ନାଗରିକ। ଦେଶର ଯେକୌଣସି ପ୍ରାନ୍ତକୁ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଗସ୍ତ କଲେ, ତାଙ୍କର ସମ୍ମାନ ଓ ପ୍ରୋଟୋକଲ ରକ୍ଷା କରିବା ସମ୍ପୃକ୍ତ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରାଥମିକ ଦାୟିତ୍ୱ। କିନ୍ତୁ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗରେ ମମତା ବାନାର୍ଜୀଙ୍କ ସରକାର ଏହି ମର୍ଯ୍ୟାଦାକୁ ପାଦରେ ଦଳି ଦେଇଥିବା ଅଭିଯୋଗ ହେଉଛି। ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଦ୍ରୌପଦୀ ମୁର୍ମୁଙ୍କ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ ଗସ୍ତ ସମୟରେ ଯେଉଁଭଳି ବ୍ୟବହାର କରାଗଲା, ତାହା କେବଳ ତାଙ୍କୁ ନୁହେଁ ବରଂ ସମଗ୍ର ସାମ୍ବିଧାନିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଏବଂ ଆଦିବାସୀ ସମ୍ପ୍ରଦାୟକୁ ଅପମାନିତ କରିଛି। ଏବେ ଏହି ଘଟଣାରେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଭବନ ପକ୍ଷରୁ କଡ଼ା ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥିବା ବେଳେ ‘ଯେସାକୁ ତେସା’ ନୀତିରେ ମମତାଙ୍କ ସାଂସଦମାନଙ୍କୁ ଭେଟିବାକୁ ମନା କରିଦେଇଛନ୍ତି ମହାମହିମ।
ଘଟଣାର ପୃଷ୍ଠଭୂମି: ସୌଜନ୍ୟତା ଭୁଲିଲା ବଙ୍ଗଳା ସରକାର
ଗତ ୮ ତାରିଖରେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଦ୍ରୌପଦୀ ମୁର୍ମୁ ଏକ ସାନ୍ଥାଳ ଆଦିବାସୀ ସମ୍ମଳନରେ ଯୋଗ ଦେବା ପାଇଁ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ ଗସ୍ତ କରିଥିଲେ। ଜଣେ ଆଦିବାସୀ ମହିଳା ତଥା ଦେଶର ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କୁ ସ୍ୱାଗତ କରିବା ପାଇଁ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ କିମ୍ବା କୌଣସି ବରିଷ୍ଠ ମନ୍ତ୍ରୀ ବିମାନବନ୍ଦରରେ ଉପସ୍ଥିତ ରହିବା ଏକ ସାଧାରଣ ସୌଜନ୍ୟତା ତଥା ପ୍ରୋଟୋକଲ୍। କିନ୍ତୁ ମମତା ବାନାର୍ଜୀ କିମ୍ବା ତାଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରିମଣ୍ଡଳର କୌଣସି ସଦସ୍ୟ ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କୁ ସ୍ୱାଗତ କରିବାକୁ ଯାଇନଥିଲେ।
ଏହାଠାରୁ ଅଧିକ ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟଜନକ ବିଷୟ ହେଲା, ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ସଭାସ୍ଥଳକୁ ଶେଷ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ବଦଳାଇ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ପ୍ରୋଟୋକଲ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ପୂର୍ବରୁ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ହୋଇଥାଏ, କିନ୍ତୁ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ଏଭଳି ଅପରିପକ୍ୱ ନିଷ୍ପତ୍ତି ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କୁ କ୍ଷୁବ୍ଧ କରିଥିଲା।
ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ କଠୋର ଆଭିମୁଖ୍ୟ: କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଅନୁଦାନର ହେରଫେର ପ୍ରସଙ୍ଗ
ନିଜର ଅପମାନକୁ ନେଇ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଦ୍ରୌପଦୀ ମୁର୍ମୁ କେବଳ କ୍ଷୋଭ ପ୍ରକାଶ କରିନାହାନ୍ତି, ବରଂ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ଦୁର୍ନୀତି ଉପରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଛନ୍ତି। ସଭାସ୍ଥଳରେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଅଭିଯୋଗ କରିଥିଲେ ଯେ, କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଆଦିବାସୀଙ୍କ ବିକାଶ ପାଇଁ ପଠାଉଥିବା କୋଟି କୋଟି ଟଙ୍କାର ଅନୁଦାନକୁ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ ସରକାର ସଠିକ୍ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରୁନାହାନ୍ତି। ଏହି ଟଙ୍କାକୁ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଖର୍ଚ୍ଚ କରାଯାଉଥିବାରୁ ଆଦିବାସୀମାନେ ନିଜର ମୌଳିକ ଅଧିକାରରୁ ବଞ୍ଚିତ ହେଉଛନ୍ତି। ଜଣେ ଆଦିବାସୀ ନେତ୍ରୀ ଭାବେ ନୁହେଁ, ବରଂ ଦେଶର ଅଭିଭାବିକା ଭାବେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ଏହି ମନ୍ତବ୍ୟ ମମତା ସରକାରଙ୍କୁ କାଠଗଡ଼ାରେ ଛିଡ଼ା କରିଛି।
‘ଯେସାକୁ ତେସା’ – ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଭବନର ଦ୍ୱାର ବନ୍ଦ
ଏହି ଘଟଣାକୁ ନେଇ ସମଗ୍ର ଦେଶରେ ତୀବ୍ର ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ପ୍ରକାଶ ପାଇବା ପରେ ମମତା ବାନାର୍ଜୀଙ୍କ ତୃଣମୂଳ କଂଗ୍ରେସ ଏବେ ବ୍ୟାକଫୁଟ୍କୁ ଚାଲିଆସିଛି। ବିବାଦକୁ ପ୍ରଶମିତ କରିବା ପାଇଁ ଟିଏମସି ସାଂସଦମାନେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କୁ ଭେଟିବାକୁ ସମୟ ମାଗିଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ମିଳିଥିବା ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ଏହି ଅନୁରୋଧକୁ ରୋକଠୋକ୍ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରିଦେଇଛି।
ସାମ୍ବିଧାନିକ ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ଏହାକୁ ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ‘ଯେସାକୁ ତେସା’ ନୀତି ବୋଲି କହୁଛନ୍ତି। ଯେଉଁ ଦଳ ଓ ସରକାର ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଗସ୍ତ ସମୟରେ ସର୍ବନିମ୍ନ ସୌଜନ୍ୟତା ଦେଖାଇଲେ ନାହିଁ, ସେହି ଦଳର ନେତାଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନା କରିବାକୁ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଭବନ ଆଗ୍ରହ ପ୍ରକାଶ କରିନାହିଁ। ଏହା ମମତାଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ଶକ୍ତ ରାଜନୈତିକ ଏବଂ ସାମ୍ବିଧାନିକ ଚପେଟାଘାତ।
ଆଦିବାସୀ କାର୍ଡ ଓ ୨୦୨୬ ନିର୍ବାଚନ
ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗରେ ଆଗକୁ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନ ଥିବାବେଳେ ମମତା ବାନାର୍ଜୀ କୌଣସି ପରିସ୍ଥିତିରେ ଆଦିବାସୀ ଭୋଟ୍ ହରାଇବାକୁ ଚାହୁଁନାହାନ୍ତି। ଦ୍ରୌପଦୀ ମୁର୍ମୁଙ୍କୁ କରାଯାଇଥିବା ଅସମ୍ମାନ ଯୋଗୁଁ ସାନ୍ଥାଳ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ମଧ୍ୟରେ ତୀବ୍ର ଅସନ୍ତୋଷ ଦେଖାଦେଇଛି। ବିଜେପି ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗକୁ ନେଇ ଗାଁ ଗାଁରେ ମମତା ସରକାରଙ୍କ ବିରୋଧରେ ପ୍ରଚାର ଆରମ୍ଭ କରିଦେଇଛି। ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କୁ ‘ବାରମ୍ବାର ଅପମାନିତ’ କରାଯାଉଥିବା ନେଇ ବିଜେପି ଯେଉଁ ଅଭିଯୋଗ ଆଣୁଛି, ତାହା ମମତାଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ମୁଣ୍ଡବିନ୍ଧାର କାରଣ ସାଜିଛି।
ରାଜନୈତିକ ମତଭେଦ ରହିପାରେ, କିନ୍ତୁ ସାମ୍ବିଧାନିକ ପଦବୀକୁ ଅସମ୍ମାନ କରିବା ଗଣତନ୍ତ୍ରର ଲକ୍ଷଣ ନୁହେଁ। ମମତା ବାନାର୍ଜୀଙ୍କ ସରକାର ଯଦି ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ପ୍ରୋଟୋକଲ ରକ୍ଷା କରିବାରେ ବିଫଳ ହୋଇଛନ୍ତି, ତେବେ ଏହା ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରଶାସନିକ ଏବଂ ନୈତିକ ପରାଜୟ। ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଦ୍ରୌପଦୀ ମୁର୍ମୁଙ୍କ କଠୋର ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଏବେ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଦେଇଛି ଯେ, ଶାସନରେ ଥାଇ ମଧ୍ୟ କେହି ସମ୍ବିଧାନଠାରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱରେ ନୁହନ୍ତି।
AlsoRead; https://purvapaksa.com/mamatas-political-drama-or-crisis/
ମମତାଙ୍କ ରାଜନୈତିକ ଡ୍ରାମା ନା ସଙ୍କଟ? || Mamata’s political drama or crisis?
