ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନସଭାର ୧୪୭ଟି ଆସନ ମଧ୍ୟରେ ସଂଖ୍ୟାବହୁଳତା ସବୁବେଳେ ଗୁରୁତ୍ୱ ରଖିଥାଏ। କିନ୍ତୁ ବର୍ତ୍ତମାନର ସ୍ଥିତି କୌଣସି ନିର୍ବାଚନୀ ଫଳାଫଳ ଯୋଗୁଁ ନୁହେଁ, ବରଂ ଦଳୀୟ ଅନ୍ତଃକନ୍ଦଳ ଏବଂ ‘କ୍ରସ୍ ଭୋଟିଂ’ର ପରିଣାମସ୍ୱରୂପ ବଦଳିଛି। ରାଜ୍ୟସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ବିଜେପି ସମର୍ଥିତ ପ୍ରାର୍ଥୀଙ୍କୁ ସମର୍ଥନ କରି ବିଜେଡିରୁ ୬ ଜଣ ଏବଂ କଂଗ୍ରେସରୁ ୩ ଜଣ ବିଧାୟକ ନିଲମ୍ବିତ ହେବା ପରେ, ସେମାନଙ୍କ ସହ ପୂର୍ବରୁ ନିଲମ୍ବିତ ହୋଇଥିବା ବିଜେଡିର ୨ ବିଧାୟକ ମିଶି ଏକ ୧୧ ଜଣିଆ ‘ବିଦ୍ରୋହୀ ଗୋଷ୍ଠୀ’ ଗଠନ କରିଛନ୍ତି। ଏମାନଙ୍କ ସହିତ ବିଧାନସଭାରେ ବସିବେ ୩ଜଣ ସ୍ୱାଧୀନ ବିଧାୟକ। ଏମାନଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ୧୪ ହେଉଥିବାରୁ ଏମାନେ ଏବେ କଂଗ୍ରେସକୁ ପଛରେ ପକାଇ ୩ୟ ସର୍ବାଧିକ ବିଧାୟକ ଗୋଷ୍ଠୀ।ଏହି ଗୋଷ୍ଠୀ ଏବେ ବିଧାନସଭାରେ ଏକ ‘ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ବ୍ଲକ’ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବେ, ଯାହା ବିରୋଧୀ ଦଳର ଶକ୍ତିକୁ କେବଳ ଦୁର୍ବଳ କରିବ ନାହିଁ, ବରଂ ସେମାନଙ୍କ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ପ୍ରତି ପ୍ରଶ୍ନବାଚୀ ସୃଷ୍ଟି କରିବ।
ବିଜେଡି ଓ କଂଗ୍ରେସ: କାୟା ପରିବର୍ତ୍ତନର କରାଳ ରୂପ
ବିଜେଡି ପାଇଁ ଏହା ଏକ ଶକ୍ତ ଧକ୍କା। ୬୧ ଜଣ ବିଧାୟକଙ୍କୁ ନେଇ ଗର୍ବ କରୁଥିବା ଦଳ ଏବେ ୪୨ରେ ସୀମିତ ହୋଇଯାଇଛି। ନିଲମ୍ବିତ ବିଧାୟକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅରବିନ୍ଦ ମହାପାତ୍ର, ସନାତନ ମହାକୁଡ଼, ଦେବୀରଞ୍ଜନ ତ୍ରିପାଠୀ, ସୁବାସିନୀ ଜେନା ଏବଂ ସୌଭିକ ବିଶ୍ୱାଳଙ୍କ ଭଳି ଚେହେରା ଅଛନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ନିଜ ନିଜ ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରେ ବେଶ୍ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ। ବିଜେଡି ପାଇଁ ଚିନ୍ତାର ବିଷୟ ହେଉଛି, ଏହି ବିଧାୟକମାନେ ଏବେ ଦଳୀୟ ‘ହ୍ୱିପ୍’ରୁ ମୁକ୍ତ। ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି, ଗୃହରେ କୌଣସି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଲୋଚନା କିମ୍ବା ଭୋଟିଂ ସମୟରେ ସେମାନେ ନିଜର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ମତ ରଖିପାରିବେ, ଯାହା ପ୍ରତିପକ୍ଷ ବିଜେଡି ବା କଂଗ୍ରେସ ପାଇଁ ଅକଳ୍ପନୀୟ ପରିସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି କରିବ। ବଜେଟ୍ ବା କୌଣସି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଲ୍ ପାସ୍ ସମୟରେ ଏମାନଙ୍କ ଭୂମିକା ଶାସକ ଦଳ ପାଇଁ ଅମ୍ଳଜାନ ଭଳି କାମ କରିବ।
ସେହିପରି କଂଗ୍ରେସର ସ୍ଥିତି ଆହୁରି ଶୋଚନୀୟ। ମାତ୍ର ୧୪ଜଣ ବିଧାୟକଙ୍କୁ ନେଇ ବିରୋଧୀ ଆସନରେ ବସିଥିବା କଂଗ୍ରେସରୁ ରମେଶ ଜେନା, ସୋଫିଆ ଫିରଦୌସ ଏବଂ ଦାଶରଥି ଗମାଙ୍ଗଙ୍କ ଭଳି ନେତା ବାହାରିଯିବା ପରେ ଦଳର ସଂଖ୍ୟା ୧୧କୁ କମିଯାଇଛି। ସ୍ୱାଧୀନ ଓ ନିଲମ୍ବିତ ବିଧାୟକଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ୧୪ରେ ପହଞ୍ଚିଥିବାରୁ ସେମାନେ ଏବେ କଂଗ୍ରେସକୁ ପଛରେ ପକାଇ ତୃତୀୟ ସର୍ବାଧିକ ଗୋଷ୍ଠୀ। କଂଗ୍ରେସ ଏବେ ତାର ସ୍ୱାଭିମାନ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ସଂଘର୍ଷ କରୁଛି।
ନିଲମ୍ବିତ ୧୧: ଶାସକ ବିଜେପିର ଅଘୋଷିତ ସହଯୋଗୀ
ବିଜେପି ବିଧାୟକ ସନ୍ତୋଷ ଖଟୁଆଙ୍କ ବୟାନ ଏହି ସ୍ଥିତିକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଏହି ୧୧ ଜଣ ବିଧାୟକ ଏବେ “ବିଜେପିର ବିଧାୟକ”। ଯଦିଓ ସାମ୍ବିଧାନିକ ଭାବେ ସେମାନେ ବିଜେପିରେ ସାମିଲ ହୋଇନାହାନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ସେମାନଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଏବଂ ଭୋଟିଂ ପଦ୍ଧତି ଶାସକ ଦଳକୁ ସୁହାଇଲା ଭଳି ରହିବ। ରାଜ୍ୟସଭାରେ ବିଜେପି ପ୍ରାର୍ଥୀଙ୍କୁ ସମର୍ଥନ କରି ସେମାନେ ନିଜର ଆଭିମୁଖ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିସାରିଛନ୍ତି।
ଏହି ଗୋଷ୍ଠୀରେ ସାମିଲ ଥିବା ପ୍ରମୁଖ ବିଧାୟକ
• ବିଜେଡିରୁ: ଅରବିନ୍ଦ ମହାପାତ୍ର, ସନାତନ ମହାକୁଡ, ଦେବୀରଞ୍ଜନ ତ୍ରିପାଠୀ, ସୁବାସିନୀ ଜେନା, ସୌଭିକ ବିଶ୍ୱାଳ, ଚକ୍ରମଣି କହଁର, ନବ କିଶୋର ମଲ୍ଲିକ, ରମାକାନ୍ତ ଭୋଇ।
• କଂଗ୍ରେସରୁ: ରମେଶ ଜେନା, ସୋଫିଆ ଫିଘୋଶ, ଦାଶରଥି ଗମାଙ୍ଗ।
ସାମ୍ବିଧାନିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଓ ବାଚସ୍ପତିଙ୍କ ଭୂମିକା
କଂଗ୍ରେସ ଏବଂ ବିଜେଡି ନିଜ ନିଜର ନିଲମ୍ବିତ ବିଧାୟକଙ୍କ ପାଇଁ ପୃଥକ୍ ଆସନ ଦେବାକୁ ବାଚସ୍ପତିଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରିସାରିଛନ୍ତି। ବିଧାନସଭା ଗୃହ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ୧୧ ଜଣ ବିଧାୟକ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ବ୍ଲକରେ ବସିବେ। ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ କଥା ହେଉଛି, ଦୈନନ୍ଦିନ କାର୍ଯ୍ୟଧାରାରେ ସେମାନଙ୍କ ଉପରେ ଦଳର କୌଣସି ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ରହିବ ନାହିଁ। ସେମାନେ ମୁକ୍ତ ଭାବେ ନିଜର ମତ ରଖିପାରିବେ, ଯାହା ଅନେକ ସମୟରେ ବିଜେଡି ବା କଂଗ୍ରେସର ଆଭିମୁଖ୍ୟ ବିରୋଧରେ ନିଶ୍ଚିତ ଯିବ ବୋଲି କୁହାଯାଇପାରେ।
ନୈତିକତା ବନାମ ରାଜନୀତି
ଏଠାରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି, ଯେଉଁ ଜନସାଧାରଣ ଶଙ୍ଖ ବା ହାତ ଚିହ୍ନକୁ ଦେଖି ଏହି ପ୍ରତିନିଧିମାନଙ୍କୁ ନିର୍ବାଚିତ କରିଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କ ବିଶ୍ୱାସର ମୂଲ୍ୟ କଣ? ଯଦିଓ ଏହି ବିଧାୟକମାନେ ଏବେ ବିଧାନସଭାରେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର, କିନ୍ତୁ ସେମାନଙ୍କର ରାଜନୈତିକ ଆନୁଗତ୍ୟ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଏକ ‘ସଂସ୍କାରହୀନ ରାଜନୀତି’ର ଚିତ୍ର ପ୍ରଦାନ କରୁଛି। ଦଳ ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ଅମାନ୍ୟ କରିବା କେବଳ ଏକ ଶୃଙ୍ଖଳାଗତ ତ୍ରୁଟି ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ଏକ ଗଭୀର ଆଦର୍ଶଗତ ସଙ୍କଟର ପରିଚାୟକ। ଏହି ୧୧ ଜଣିଆ ଗୋଷ୍ଠୀ ନିଜକୁ କେତେଦୂର ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ସ୍ୱାର୍ଥ ସହ ଯୋଡ଼ି ରଖିବେ କିମ୍ବା କେବଳ ଶାସକ ଦଳର ‘ବି-ଟିମ୍’ (B-Team) ଭାବେ କାମ କରିବେ, ତାହା ସମୟ କହିବ। ଅନ୍ୟପଟେ, ଶାସକ ବିଜେପି ଏହି ‘ଅସନ୍ତୋଷ’ର ଫାଇଦା ଉଠାଇ ନିଜର ସ୍ଥିତିକୁ ଅଧିକ ସୁଦୃଢ଼ କରିଛି।
ଆଗକୁ କଣ?
ଆଗାମୀ ଦିନରେ ବିଧାନସଭାରେ ଏହି ୧୧ ଜଣିଆ ଗୋଷ୍ଠୀ ବିରୋଧୀ ଦଳ ପାଇଁ “କାଳ” ସାଜିବା ନିଶ୍ଚିତ। ସେମାନେ କେବଳ ବିଜେପିର ହାତ ମୁଠାକୁ ଟାଣ କରିବେ ନାହିଁ, ବରଂ ବିରୋଧୀ ବେଞ୍ଚରେ ଥାଇ ମଧ୍ୟ ବିଜେଡି ଓ କଂଗ୍ରେସର ରଣନୀତିକୁ ପଣ୍ଡ କରିବାର କ୍ଷମତା ରଖିବେ। ଏହି ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଗୋଷ୍ଠୀର ସୃଷ୍ଟି ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ “ଦଳବଦଳ ବିରୋଧୀ ଆଇନ” ଏବଂ “ନୈତିକ ରାଜନୀତି” ଉପରେ ପୁଣିଥରେ ଚର୍ଚ୍ଚା ଆରମ୍ଭ କରିଦେଇଛି।
ବିଧାନସଭାରେ ବିରୋଧୀ ଦଳର ମୁଖ୍ୟ କାମ ହେଉଛି ସରକାରଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନବାଣରେ ଘେରିବା। କିନ୍ତୁ ଯେତେବେଳେ ବିରୋଧୀ ବେଞ୍ଚରୁ ୧୧ ଜଣ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ସଦସ୍ୟ ଶାସକ ଦଳର ନିକଟତର ହୋଇଯାନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ବିରୋଧୀଙ୍କ ସ୍ୱର ଦୁର୍ବଳ ହୋଇଯାଏ। ଏହି ଗୋଷ୍ଠୀ ଏବେ ବିଧାନସଭାରେ ନିଜସ୍ୱ ସମୟ ପାଇବେ, ନିଜର ଯୁକ୍ତି ରଖିବେ। ଏହା ଦ୍ୱାରା ମୂଳ ବିଜେଡି ଓ କଂଗ୍ରେସର ରଣନୀତି ବାରମ୍ବାର ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହେବ।
ବର୍ତ୍ତମାନ ପରିସ୍ଥିତିରେ ବିଜେଡି ଓ କଂଗ୍ରେସ ପାଇଁ ଆତ୍ମସମୀକ୍ଷାର ସମୟ ଆସିଛି। ଯଦି ସେମାନେ ନିଜ ନିଜ ଦଳ ଭିତରେ ଥିବା ଏହି ଅସନ୍ତୋଷର ନିଆଁକୁ ପ୍ରଶମିତ କରିପାରିବେ ନାହିଁ, ତେବେ ୨୦୨୪ର ଏହି ‘ରାଜନୈତିକ କମ୍ପନ’ ଭବିଷ୍ୟତରେ ସେମାନଙ୍କ ଅସ୍ତିତ୍ୱକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ବିପନ୍ନ କରିଦେଇପାରେ।
ବିଧାନସଭାରେ ଏହି ‘ଅଜବ ସ୍ଥିତି’ ଏବେ ସମଗ୍ର ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ ଏକ ଚର୍ଚ୍ଚାର ବିଷୟ। ଜଣେ ଜାଗ୍ରତ ନାଗରିକ ଓ ବିଶ୍ଳେଷକ ଭାବେ ଆମକୁ ଦେଖିବାକୁ ହେବ, ଏହି ‘ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଗୋଷ୍ଠୀ’ ଗଣତନ୍ତ୍ରକୁ କେତେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କରୁଛନ୍ତି ନା କେବଳ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସ୍ୱାର୍ଥ ରକ୍ଷାରେ ନିମଜ୍ଜିତ ରହୁଛନ୍ତି।
AlsoRead; https://purvapaksa.com/be-careful-driver-vehicle-inspection-campaign-is-being-intensified/
