ଆମେରିକୀୟ ରିପୋର୍ଟରେ ଚିନ୍ତା: ୨୦୨୬ରେ କି ବଢ଼ିପାରେ ଭାରତ–ପାକିସ୍ତାନ ସଂଘର୍ଷ?
ଦକ୍ଷିଣ ଏସିଆର ସୁରକ୍ଷା ପରିସ୍ଥିତିକୁ ନେଇ ଆମେରିକାର କିଛି ରକ୍ଷା ବିଶେଷଜ୍ଞ ଓ ଥିଙ୍କ-ଟ୍ୟାଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ନୂଆ ଆଶଙ୍କା ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି। କିଛି ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସୁରକ୍ଷା ବିଶ୍ଳେଷଣରେ ସତର୍କ କରାଯାଇଛି ଯେ ଆସନ୍ତା କିଛି ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଭାରତ ଓ ପାକିସ୍ତାନ ମଧ୍ୟରେ ତଣାତଣି ଆହୁରି ବଢ଼ିପାରେ, ଏବଂ ୨୦୨୬ ସୁଦ୍ଧା ପରିସ୍ଥିତି ଗୁରୁତର ଆକାର ନେଇପାରେ।
ବିଶେଷଜ୍ଞମାନଙ୍କ ମତରେ, ଏହା କେବଳ ପାରମ୍ପରିକ ସୀମା ସଂଘର୍ଷରେ ସୀମିତ ରହିବ ନାହିଁ; ବରଂ ସାଇବର ଆକ୍ରମଣ, ଡ୍ରୋନ୍ ଯୁଦ୍ଧ, ସାଟେଲାଇଟ୍ ବିଘାତ ଓ ମିସାଇଲ୍ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ଏହି ସଂଘର୍ଷକୁ ନୂଆ ଦିଗକୁ ନେଇଯାଇପାରେ।
ଐତିହାସିକ ତଣାତଣିରୁ ଆଧୁନିକ ସଂଘର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ
ଭାରତ ଓ ପାକିସ୍ତାନ ମଧ୍ୟରେ ୧୯୪୭ର ବିଭାଜନ ପରଠାରୁ କାଶ୍ମୀର, ସୀମା ବିବାଦ ଓ ଆତଙ୍କବାଦକୁ ନେଇ ଲଗାତାର ତଣାତଣି ଚାଲିଆସିଛି।
୧୯୪୮, ୧୯୬୫, ୧୯୭୧ ଏବଂ ୧୯୯୯ର କାର୍ଗିଲ୍ ଯୁଦ୍ଧ ଦୁଇ ଦେଶର ସମ୍ପର୍କକୁ ଗଭୀର ଭାବରେ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥିଲା। କିନ୍ତୁ ସୁରକ୍ଷା ବିଶେଷଜ୍ଞମାନଙ୍କ ମତରେ ଆଗାମୀ ସଂଘର୍ଷ ପୂର୍ବବର୍ତ୍ତୀ ଯୁଦ୍ଧଠାରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭିନ୍ନ ହୋଇପାରେ।
ତାଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ଆଗାମୀ ଯୁଦ୍ଧରେ ସାଇବର ଆକ୍ରମଣ, ବ୍ୟାଙ୍କିଂ ସିଷ୍ଟମ୍କୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରି ହ୍ୟାକିଂ, ଡ୍ରୋନ୍ ସ୍ୱାର୍ମ ଆକ୍ରମଣ ଓ ସୂଚନା ଯୁଦ୍ଧ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଂଶ ହୋଇପାରେ।
ଆମେରିକୀୟ ଥିଙ୍କ-ଟ୍ୟାଙ୍କର ଚିନ୍ତା
RAND Corporation, Hudson Institute ଭଳି କିଛି ଆମେରିକୀୟ ଥିଙ୍କ-ଟ୍ୟାଙ୍କ ଭାରତର ସୁରକ୍ଷା ନୀତିରେ ଆସିଥିବା ପରିବର୍ତ୍ତନକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ସହ ଦେଖୁଛନ୍ତି।
ବିଶ୍ଳେଷକମାନଙ୍କ ମତରେ, ପୂର୍ବରୁ ଭାରତ “Strategic Restraint” ନୀତି ଅନୁସରଣ କରୁଥିଲା। କିନ୍ତୁ ଉରି ଆକ୍ରମଣ ପରେ ସର୍ଜିକାଲ୍ ଷ୍ଟ୍ରାଇକ୍ ଏବଂ ପୁଲୱାମା ଆକ୍ରମଣ ପରେ ବାଲାକୋଟ୍ ଏୟାର ଷ୍ଟ୍ରାଇକ୍ ଭାରତର ନୂଆ ସୁରକ୍ଷା ଆଭିମୁଖ୍ୟକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଥିଲା।
ସେମାନଙ୍କ ମତରେ, ଭବିଷ୍ୟତରେ ବଡ଼ ଆତଙ୍କବାଦୀ ଆକ୍ରମଣ ହେଲେ ଭାରତ ତୁରନ୍ତ ଓ ଆକ୍ରମଣାତ୍ମକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦେଇପାରେ।
“ଅପରେସନ ସିନ୍ଦୂର” ପରେ ବଢ଼ିଥିବା ସତର୍କତା
କିଛି ସୁରକ୍ଷା ବିଶ୍ଳେଷଣରେ “Operation Sindoor” ପରବର୍ତ୍ତୀ ସାମରିକ ପରିସ୍ଥିତିକୁ ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି।
ବିଶେଷଜ୍ଞମାନଙ୍କ ମତରେ, ଏହି ପର୍ଯ୍ୟାୟ ପରେ ଭାରତ ନିଜର ସୁରକ୍ଷା ଆଭିମୁଖ୍ୟକୁ ଆହୁରି କଠୋର କରିଛି। ଅନ୍ୟପଟେ ପାକିସ୍ତାନ ମଧ୍ୟ ଚୀନର ସହଯୋଗରେ ନୂଆ ଡ୍ରୋନ୍, ମିସାଇଲ୍ ସିଷ୍ଟମ୍ ଓ fighter jet କ୍ଷମତା ବଢ଼ାଇଥିବା ଚର୍ଚ୍ଚା ହେଉଛି।
ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ବୟାନ ନେଇ ଚର୍ଚ୍ଚା
୨୦୨୫ରେ ଭାରତ-ପାକିସ୍ତାନ ତଣାତଣି ସମୟରେ ଆମେରିକାର ପୂର୍ବତନ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି Donald Trump ମଧ୍ୟସ୍ଥତା କରି ପରିସ୍ଥିତିକୁ ଶାନ୍ତ କରାଯାଇଥିବା ଦାବି କରିଥିଲେ।
ତଥାପି ଭାରତ ସେହି ଦାବିକୁ ସ୍ୱୀକାର କରିନଥିଲା ଏବଂ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଥିଲା ଯେ ଭାରତ ନିଜର ସାମରିକ ଓ କୂଟନୀତିକ ନିଷ୍ପତ୍ତି ସ୍ୱାଧୀନ ଭାବରେ ନେଇଥିଲା।
ବିଶ୍ଳେଷକମାନଙ୍କ ମତରେ, ଏହା ଆମେରିକାକୁ ଏକ ସଙ୍କେତ ଦେଇଥିଲା ଯେ ଭବିଷ୍ୟତରେ ସଂଘର୍ଷ ବଢ଼ିଲେ ଭାରତ ବାହ୍ୟ ଚାପକୁ ସହଜରେ ମାନିବାକୁ ରାଜି ହେବ ନାହିଁ।
ଚୀନର ଭୂମିକା ଉପରେ ବଢ଼ୁଥିବା ଚିନ୍ତା
ଦକ୍ଷିଣ ଏସିଆର ସୁରକ୍ଷା ଚର୍ଚ୍ଚାରେ ଚୀନର ଭୂମିକାକୁ ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଘଟକ ଭାବେ ଦେଖାଯାଉଛି।
ବିଶେଷଜ୍ଞମାନଙ୍କ ମତରେ, ପାକିସ୍ତାନ ଚୀନର ଏକ କୌଶଳଗତ ସହଭାଗୀ। ପାକିସ୍ତାନର ସାମରିକ ଉପକରଣର ବଡ଼ ଅଂଶ ଚୀନରୁ ଆସୁଥିବା କୁହାଯାଉଛି।
HQ-9 Air Defense System, Wing Loong Drone, JF-17 Fighter Jet ଓ ସମ୍ଭାବ୍ୟ J-35 Stealth Fighter Jet ନେଇ ମଧ୍ୟ ଚର୍ଚ୍ଚା ଚାଲିଛି।
J-35 Stealth Fighter Jet କାହିଁକି ଚିନ୍ତାର କାରଣ?
ସୁରକ୍ଷା ବିଶ୍ଳେଷକମାନଙ୍କ ଅନୁସାରେ, J-35 କୁ ପଞ୍ଚମ ପିଢ଼ିର stealth fighter jet ଭାବେ ଦେଖାଯାଉଛି।
ଏହାର ବିଶେଷତା ହେଉଛି, ଏହା ରାଡାରରୁ ଲୁଚି ଚାଲିପାରେ। ଯଦି ଏପରି ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ପାକିସ୍ତାନକୁ ମିଳେ, ତେବେ ଦକ୍ଷିଣ ଏସିଆର ସାମରିକ ସନ୍ତୁଳନ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିପାରେ ବୋଲି କିଛି ବିଶେଷଜ୍ଞ ଆଶଙ୍କା କରୁଛନ୍ତି।
ଭବିଷ୍ୟତର ଯୁଦ୍ଧ କିପରି ହୋଇପାରେ?
ସୁରକ୍ଷା ବିଶେଷଜ୍ଞମାନଙ୍କ ମତରେ, ଭବିଷ୍ୟତର ଯୁଦ୍ଧ କେବଳ ସୀମାରେ ଗୁଳିବର୍ଷାରେ ସୀମିତ ରହିବ ନାହିଁ।
ବିଦ୍ୟୁତ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥା, ସାଟେଲାଇଟ୍ କମ୍ୟୁନିକେସନ୍, ବ୍ୟାଙ୍କିଂ ନେଟୱର୍କ ଓ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ମଧ୍ୟ ଏହି ଯୁଦ୍ଧର ଅଂଶ ହୋଇପାରେ। ଏହାର ପ୍ରଭାବ ସାଧାରଣ ନାଗରିକଙ୍କ ଜୀବନ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ପଡ଼ିପାରେ।
ପରମାଣୁ ଯୁଦ୍ଧର ଆଶଙ୍କା
ଭାରତ ଓ ପାକିସ୍ତାନ ଉଭୟ ଦେଶ ପରମାଣୁ ଶକ୍ତିସମ୍ପନ୍ନ ହେବାରୁ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମହଳର ଚିନ୍ତା ଆହୁରି ବଢ଼ିଛି।
କିଛି ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଅଧ୍ୟୟନ ଅନୁସାରେ, ଯଦି ଭାରତ-ପାକିସ୍ତାନ ମଧ୍ୟରେ ପରମାଣୁ ସଂଘର୍ଷ ହୁଏ, ତେବେ ତାହାର ପ୍ରଭାବ କେବଳ ଦକ୍ଷିଣ ଏସିଆରେ ସୀମିତ ରହିବ ନାହିଁ। ବିଶ୍ୱ ଆବହାଓା, ଖାଦ୍ୟ ସୁରକ୍ଷା ଓ ବିଶ୍ୱ ଅର୍ଥନୀତି ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇପାରେ।
ଯୁଦ୍ଧ ନିଶ୍ଚିତ କି?
ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ସ୍ପଷ୍ଟ କରୁଛନ୍ତି ଯେ ଏହି ସବୁ ରିପୋର୍ଟ ଓ ବିଶ୍ଳେଷଣ ପୂର୍ବାନୁମାନ ମାତ୍ର, ଯୁଦ୍ଧ ନିଶ୍ଚିତ ହେବ ବୋଲି କୌଣସି ଆଧିକାରିକ ଘୋଷଣା ନୁହେଁ।
ତଥାପି ଦକ୍ଷିଣ ଏସିଆର ବର୍ତ୍ତମାନର ପରିସ୍ଥିତିକୁ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ବୋଲି ଦେଖାଯାଉଛି। ବିଶେଷଜ୍ଞମାନଙ୍କ ମତରେ, ଏକ ବଡ଼ ଆତଙ୍କବାଦୀ ଆକ୍ରମଣ କିମ୍ବା ସୀମା ସଂଘର୍ଷ ପରିସ୍ଥିତିକୁ ହଠାତ୍ ଗୁରୁତର କରିପାରେ।
ଭାରତର ସାମରିକ ଆଧୁନିକୀକରଣ ଉପରେ ଜୋର
ଦୁଇଟି ମୋର୍ଚ୍ଚା — ପାକିସ୍ତାନ ଓ ଚୀନ — କୁ ଧ୍ୟାନରେ ରଖି ଭାରତ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ନିଜ ସାମରିକ କ୍ଷମତା ବଢ଼ାଉଛି।
Rafale fighter jet, S-400 air defense system, BrahMos missile ଓ Made-in-India drone technology ଉପରେ ଭାରତ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଉଛି।
ସୁରକ୍ଷା ବିଶେଷଜ୍ଞମାନଙ୍କ ମତରେ, ଭାରତ ଏବେ କେବଳ ରକ୍ଷାତ୍ମକ ନୁହେଁ, ଆକ୍ରମଣାତ୍ମକ କ୍ଷମତା ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଜୋର ଦେଉଛି।
ବିଶ୍ୱ ପରିସ୍ଥିତି ମଧ୍ୟରେ ବଢ଼ୁଥିବା ଚିନ୍ତା
ୟୁକ୍ରେନ୍ ଯୁଦ୍ଧ, ତାଇୱାନ୍ ତଣାତଣି ଓ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟ ସଂଘର୍ଷ ପରେ ଏବେ ଦକ୍ଷିଣ ଏସିଆକୁ ନେଇ ମଧ୍ୟ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଚିନ୍ତା ବଢ଼ିଛି।
ବିଶ୍ଳେଷକମାନଙ୍କ ମତରେ, ଆଗାମୀ କିଛି ବର୍ଷ ଦକ୍ଷିଣ ଏସିଆ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବ ଏବଂ ଭାରତ-ପାକିସ୍ତାନ ସମ୍ପର୍କ ବିଶ୍ୱ ରାଜନୀତିର ଏକ ବଡ଼ କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁ ହୋଇରହିପାରେ।
AlsoRead; https://purvapaksa.com/is-bjps-next-target-punjab/
ବିଜେପିର ପରବର୍ତ୍ତୀ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପଞ୍ଜାବ? || Is BJP’s next target Punjab?
