ଆମେ ସମସ୍ତେ ଜୀବନରେ କେବେ ନା କେବେ ଏପରି ପରିସ୍ଥିତିର ସାମ୍ନା କରିଥାଉ। ଯେଉଁ ସହରରେ ଆମେ ଜନ୍ମ ହୋଇଥାଉ, ବଢ଼ିଥାଉ, ପଢ଼ାଶୁଣା କରିଥାଉ, ଦୀର୍ଘ ଦିନ ପରେ ଯେତେବେଳେ ସେହି ସହରକୁ ଫେରିଥାଉ, ସେତେବେଳେ ଆମକୁ ସବୁକିଛି ବଦଳିଯାଇଥିବା ପରି ଲାଗେ। ସହରର ଭୌଗୋଳିକ ସ୍ଥିତି ସମାନ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଆମେ ଯେଉଁ ଅବସ୍ଥାରେ ଏହାକୁ ଛାଡ଼ିଯାଇଥିଲୁ ଏବଂ ଏବେ ଯାହା ଦେଖୁଛୁ, ତାହା ଭିତରେ ଆକାଶ ପାତାଳ ଫରକ ଆସିଯାଇଥାଏ।
ସମୟ ବଦଳିବା ସହିତ ବ୍ୟବସ୍ଥା, ଲୋକଙ୍କ ଚିନ୍ତାଧାରା ଏବଂ ରାଜନୈତିକ ସମୀକରଣ ମଧ୍ୟ ବଦଳିଯାଏ। କିନ୍ତୁ କିଛି ଲୋକ ଏପରି ଥାଆନ୍ତି, ଯେଉଁମାନଙ୍କୁ ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନର ଆଭାସ ଠିକ୍ ସମୟରେ ମିଳେ ନାହିଁ। ଆଜି ଆମେ ଏପରି ହିଁ ଜଣେ ଚର୍ଚ୍ଚିତ ରାଜନୈତିକ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱଙ୍କ କଥା କହୁଛୁ—ମହମ୍ମଦ ଆଜମ ଖାନ।

ସମୟ ଥିଲା, ଯେତେବେଳେ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶରେ ଅଖିଳେଶ ଯାଦବ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଥିଲେ, ସେତେବେଳେ ରାଜନୈତିକ ମହଲରେ ଚର୍ଚ୍ଚା ହେଉଥିଲା ଯେ ଦେଶରେ ଚାରିଜଣ ନେତା ଅଛନ୍ତି, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଚେହେରା ହେଉଛନ୍ତି ଆଜମ ଖାନ। ମୁଲାୟମ ସିଂହ ଯାଦବଙ୍କ ସମୟରୁ ହିଁ ସେ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଭାବ ରଖିଆସିଥିଲେ, ଏବଂ ଅଖିଳେଶ ଯାଦବଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ସର୍ବଦା ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଶକ୍ତି ହୋଇ ରହିଥିଲେ।
କିନ୍ତୁ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶରେ ମୁସଲିମ ଭୋଟରଙ୍କ ବଡ଼ ଅଂଶ ସାଧାରଣତଃ ସମାଜବାଦୀ ପାର୍ଟି ସହ ରହିଆସିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ୨୦୧୭ ନିର୍ବାଚନ କଥା ଟିକିଏ ମନେ ପକାନ୍ତୁ। ସେତେବେଳେ ଆଜମ ଖାନଙ୍କ ପ୍ରଭାବ ଶୀର୍ଷରେ ଥିଲା, ଏବଂ ସପା ସରକାର କ୍ଷମତାରେ ଥିଲା। ତଥାପି ନିର୍ବାଚନ ଫଳାଫଳ କ’ଣ ହେଲା? ସମାଜବାଦୀ ପାର୍ଟି ୨୨୪ରୁ ଖସି ୪୭ ଆସନରେ ସୀମିତ ରହିଗଲା। ତେଣୁ କେବଳ ଆଜମ ଖାନଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତି ଦ୍ୱାରା ଦଳ ଏକ ଅପରାଜେୟ ଶକ୍ତି ହୋଇଯିବ, ଏପରି ଧାରଣା ସବୁବେଳେ ସତ ହୁଏ ନାହିଁ।
ଜେଲରୁ ବାହାରିବା ପରେ ଆଜମ ଖାନ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଆଗାମୀ ନିର୍ବାଚନରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏକ ‘ତୋଫାନ’ ଆସିବ। ରାଜନୈତିକ ବିଶ୍ଳେଷକମାନଙ୍କ ମତରେ, ଏପରି କଥା ସେହି ବ୍ୟକ୍ତି ହିଁ କହିପାରନ୍ତି, ଯିଏ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ବାହାରର ବାସ୍ତବ ପରିସ୍ଥିତିଠାରୁ ଦୂରରେ ରହିଛନ୍ତି।
ବିଶେଷ କରି ଗତ ଦଶ ବର୍ଷରେ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର ରାଜନୀତିରେ ଅନେକ ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆସିଛି। ପୂର୍ବରୁ ଯେଉଁଠି କୌଣସି ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବର୍ଗର ଭୋଟରଙ୍କ ‘ଭିଟୋ ପାୱାର’ ବା ନିର୍ଣ୍ଣାୟକ ଭୂମିକାର ଧାରଣା ଥିଲା, ଆଜି ଅନ୍ୟ ବର୍ଗର ଭୋଟରମାନେ ଏକଜୁଟ ହୋଇ ସେହି ଧାରଣାକୁ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ କରିଛନ୍ତି। କେବଳ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ ନୁହେଁ, ଆସମ କିମ୍ବା ପଶ୍ଚିମ ବଙ୍ଗ ଭଳି ରାଜ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ରାଜନୈତିକ ସମୀକରଣରେ ନୂଆ ମୋଡ଼ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି। ୨୦୧୪ ଓ ୨୦୧୭ ପରେ ବିଜେପି ଓ ଯୋଗୀ ଆଦିତ୍ୟନାଥଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ପୁରୁଣା ଭୋଟ ଗଣିତ ବଦଳିଯାଇଛି।
ରାଜନୈତିକ ସମୀକରଣ ସହିତ ଆଇନଶୃଙ୍ଖଳା ଏବଂ ସାମାଜିକ-ସାଂସ୍କୃତିକ ପରିବେଶରେ ମଧ୍ୟ ଏକ ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆସିଛି। ମୁଜାଫରନଗର ଦଙ୍ଗା ପରେ ବଡ଼ ଧରଣର ସାମ୍ପ୍ରଦାୟିକ ଦଙ୍ଗା ଦେଖାଯାଇନାହିଁ ବୋଲି କୁହାଯାଉଛି, ଏବଂ ଆଇନଶୃଙ୍ଖଳା ଉପରେ କଡ଼ା ନଜର ରଖାଯାଇଛି। ସମ୍ଭଲ ହେଉ କି ବହରାଇଚର ‘ନେଜା ମେଳା’ ପ୍ରସଙ୍ଗ—ପ୍ରଶାସନିକ ପଦକ୍ଷେପ ଓ ନୂଆ ବ୍ୟାଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକ ରାଜ୍ୟର ବଦଳୁଥିବା ପରିବେଶକୁ ସୂଚାଉଛି।
ଆଜିର ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ ରାଜନୀତିର କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁ ବଦଳିଯାଇଛି। ପ୍ରାୟ ସବୁ ଦଳ ହିନ୍ଦୁ ଭୋଟର ଏବଂ ଧାର୍ମିକ-ସାଂସ୍କୃତିକ ପ୍ରସଙ୍ଗକୁ ଅଣଦେଖା କରିପାରୁନାହାନ୍ତି। ଏପରିକି ସପା ନେତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଯୋଧ୍ୟା ଯିବା କଥା କହୁଛନ୍ତି କିମ୍ବା ଇଟାୱାରେ ମନ୍ଦିର ନିର୍ମାଣ ଭଳି ପଦକ୍ଷେପ ନେଉଛନ୍ତି। ତା’ସହିତ ଏକ୍ସପ୍ରେସୱେ, ବିମାନବନ୍ଦର, ମେଡିକାଲ କଲେଜ, ସବୁ ଜିଲ୍ଲାକୁ ବିଦ୍ୟୁତ ଯୋଗାଣ, ଏବଂ ମାଫିଆ ବିରୋଧୀ ଅଭିଯାନ ଭଳି ପ୍ରସଙ୍ଗ ମଧ୍ୟ ଆଜିର ରାଜନୀତିକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରୁଛି। ଜୌହର ୟୁନିଭର୍ସିଟି ଜମି ବିବାଦ ଭଳି ମାମଲାରେ ଆଇନଗତ ଓ ପ୍ରଶାସନିକ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଆଜମ ଖାନଙ୍କ ପ୍ରଭାବକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଛି।
ତେଣୁ ଆଜମ ଖାନ ଯେତେବେଳେ ‘ତୋଫାନ’ ଆଣିବାର କଥା କହୁଛନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି—ଏହା ଦ୍ୱାରା କାହାର ଲାଭ ହେବ? ତାଙ୍କ ଆକ୍ରମଣାତ୍ମକ ଭାଷା ଗୋଟିଏ ବର୍ଗକୁ ଉତ୍ସାହିତ କଲେ ବି ଅନ୍ୟ ବର୍ଗକୁ ଅଧିକ ଏକଜୁଟ କରିବାର ଆଶଙ୍କା ରହିଛି। ଫଳରେ ଏହାର ‘ତୋଫାନ’ ସମାଜବାଦୀ ପାର୍ଟି ପାଇଁ ହିଁ ବଡ଼ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ହୋଇପାରେ, ଏବଂ ୨୦୨୭ ନିର୍ବାଚନରେ ସପା ଏକ କଠିନ ପରୀକ୍ଷାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇପାରେ।
ଅନ୍ୟପଟେ, ବିଭିନ୍ନ ମାମଲାରେ ଦୋଷୀ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହେବା ଓ ଆଇନଗତ କଟକଣା ଯୋଗୁଁ ସେ ନିଜେ ନିର୍ବାଚନ ଲଢ଼ିପାରିବେ କି ନାହିଁ, ତାହା ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନ। ପରିବାର ସଦସ୍ୟଙ୍କ ବିରୋଧରେ ମଧ୍ୟ ମାମଲା ରହିଛି। ପୂର୍ବ ଭଳି ‘ଭାରତ ମାତା’ କିମ୍ବା ଜାତୀୟ ପ୍ରତୀକକୁ ନେଇ ବିବାଦୀୟ ବୟାନ ଦେବା ଆଜିର ମାହୋଲରେ ସହଜ ନୁହେଁ। ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଜେଲରେ ରହିବା ପରେ ବାସ୍ତବତାକୁ ବୁଝିବାରେ ସମୟ ଲାଗିଲେ, ନିର୍ବାଚନର ସମୟ ହାତରୁ ଚାଲିଯାଇପାରେ।
ଅଖିଳେଶ ଯାଦବଙ୍କ ପାଇଁ ଏଠି ଏକ ଅଜବ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି। ସେ ଆଜମ ଖାନଙ୍କୁ ଖୋଲାଖୋଲି ବିରୋଧ କରିପାରିବେ ନାହିଁ, ସ୍ୱାଗତ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ, କିନ୍ତୁ ଭିତରେ ଭିତରେ ଜାଣନ୍ତି ଯେ ଅତ୍ୟଧିକ ଆକ୍ରମଣାତ୍ମକ ଶୈଳୀ ଦଳକୁ କେତେ ଲାଭ ଦେବ ଓ କେତେ କ୍ଷତି ପହଞ୍ଚାଇବ। ୨୦୧୭ରେ ମୁଲାୟମ, ଅଖିଳେଶ ଓ ଆଜମ ଖାନ—ସମସ୍ତେ ଥାଇ ମଧ୍ୟ ଦଳ ହାରିଥିଲା; ୨୦୧୭ରୁ ୨୦୨୭ ମଧ୍ୟରେ ସମୟ ଓ ସମୀକରଣ ଆହୁରି ବଦଳିଛି।
also read
https://purvapaksa.com/civil-war-in-bangladesh-tarique-rahman-to-lose-power/


