ମହାପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ବିସ୍ତୃତ ସମ୍ପତ୍ତି ତଥା ଜମିଜମାର ସୁରକ୍ଷା, ପରିଚାଳନା ଏବଂ ସ୍ୱଚ୍ଛ ବନ୍ଦୋବସ୍ତ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ନେଇ ରାଜ୍ୟ ସରକାର ଏକ ଐତିହାସିକ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି। ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ମୋହନ ଚରଣ ମାଝୀଙ୍କ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ରାଜ୍ୟ କ୍ୟାବିନେଟ୍ ବୈଠକରେ ‘ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର ଜମି ପରିଚାଳନା ନିୟମାବଳୀ, ୨୦୨୬’ (Shree Jagannath Temple Land Management Rules, 2026) କୁ ଅନୁମୋଦନ ମିଳିଛି। ଏହି ନୂତନ ନିୟମ ପୂର୍ବର ୨୦୦୩ ମସିହାର ୟୁନିଫର୍ମ ପଲିସି ଏବଂ ୨୦୧୯ର ସଂଶୋଧିତ ନୀତିକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରି ତାର ସ୍ଥାନ ନେବ। ନୂଆ ନିୟମାବଳୀ ଅନୁଯାୟୀ, ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ଜମିର ବେଆଇନ ଜବରଦଖଲ ରୋକିବା ପାଇଁ ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ଜିଆଇଏସ୍ (GIS) ଡିଜିଟାଲ୍ ମ୍ୟାପିଂ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅନଲାଇନ୍ ଆବେଦନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଏବଂ ନୂତନ ମୂଲ୍ୟାୟନ ମାନଦଣ୍ଡ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରାଯିବ।
ଅନଲାଇନ୍ ପୋର୍ଟାଲ୍ ଓ ଜିଆଇଏସ୍ ମ୍ୟାପିଂ: କିପରି ହେବ ପରିଚାଳନା?
ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ଜମି ବନ୍ଦୋବସ୍ତକୁ ଦୁର୍ନୀତିମୁକ୍ତ ଏବଂ ସ୍ୱଚ୍ଛ କରିବାକୁ ସରକାର ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ଉପରେ ସର୍ବାଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇଛନ୍ତି:
ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅନଲାଇନ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥା : ଏଣିକି ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ଜମିର ବନ୍ଦୋବସ୍ତ ପାଇଁ କୌଣସି ମାନୁଆଲ୍ ଆବେଦନ ଗ୍ରହଣ କରାଯିବ ନାହିଁ। ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଅନଲାଇନ୍ ୱେବ୍ ପୋର୍ଟାଲ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ଆବେଦନ ଗ୍ରହଣ, କ୍ଷେତ୍ରସ୍ତରୀୟ ଯାଞ୍ଚ ଏବଂ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ଫଇସଲା କରାଯିବ।
ଭୂଲେଖ ଓ ଭୂନକ୍ସା ସହ ସଂଯୋଗ : ପ୍ରସ୍ତାବିତ ଡିଜିଟାଲ୍ ସିଷ୍ଟମ୍ ରାଜସ୍ୱ ବିଭାଗର ‘ଭୂଲେଖ’ ଏବଂ ‘ଭୂନକ୍ସା’ ସହ ସିଧାସଳଖ ସଂଯୋଗ ହେବ। ଏହାଦ୍ୱାରା ରିଅଲ୍-ଟାଇମ୍ ଜମି ରେକର୍ଡ ଅପଡେଟ୍ ହୋଇପାରିବ।
ଜିଆଇଏସ୍ (GIS) ଡିଜିଟାଲ୍ ମ୍ୟାପିଂ : ସମଗ୍ର ରାଜ୍ୟ ତଥା ରାଜ୍ୟ ବାହାରେ ଥିବା ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ସମସ୍ତ ଜମିର ସାଟେଲାଇଟ୍ ତଥା GIS ମ୍ୟାପିଂ କରାଯାଇ ଏକ ଡିଜିଟାଲ୍ ଡ୍ୟାସବୋର୍ଡରେ ସାର୍ବଜନୀନ ତଥ୍ୟ ଉପଲବ୍ଧ କରାଯିବ। ଏହାଦ୍ୱାରା କେଉଁଠି କେତେ ଜମି ଜବରଦଖଲ ହୋଇଛି କିମ୍ବା ମାମଲା ଚାଲିଛି, ତାହା ସ୍ପଷ୍ଟ ଜଣାପଡ଼ିବ।
ଜିଲ୍ଲାସ୍ତରୀୟ କମିଟି ଓ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ପରିଚାଳନା କମିଟିର ଭୂମିକା
ଜିଲ୍ଲାପାଳଙ୍କ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତାରେ କମିଟି : ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜିଲ୍ଲାରେ ଜିଲ୍ଲାପାଳଙ୍କ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତାରେ ଏକ ‘ଜିଲ୍ଲାସ୍ତରୀୟ ଜମି ଉପ-କମିଟି’ ଏବଂ ‘ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ମହାପ୍ରଭୁ ଭୂମି ସଞ୍ଚାଳନ କମିଟି’ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବ। ଏହି କମିଟି ଆବେଦନଗୁଡ଼ିକର କ୍ଷେତ୍ରସ୍ତରୀୟ ଯାଞ୍ଚ କରିବ।
ଏନ୍ଓସି (NOC) ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ : କ୍ଷେତ୍ର ଯାଞ୍ଚ ପରେ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର ପରିଚାଳନା କମିଟି (SJTMC) ର ନିରପେକ୍ଷ ଯାଞ୍ଚ ଏବଂ ଅନାପତ୍ତି ପ୍ରମାଣପତ୍ର (NOC) ମିଳିବା ପରେ ହିଁ ବନ୍ଦୋବସ୍ତ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଆଗକୁ ବଢ଼ିବ।
ଜମି ମୂଲ୍ୟାୟନ ପାଇଁ ନୂଆ ମାନଦଣ୍ଡ ଓ ନିୟମ
କ୍ୟାବିନେଟ୍ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଅନୁସାରେ ଜମି ମୂଲ୍ୟ ଧାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ନିୟମ ଲାଗୁ ହୋଇଛି:
1. ବେଞ୍ଚମାର୍କ ଭାଲ୍ୟୁ (BMV) ଓ ବିକ୍ରି ହାର : ସେବକ, ମଠ ଏବଂ ଅଣ-ସେବକ ହିତାଧିକାରୀଙ୍କ ପାଇଁ ଜମିର ମୂଲ୍ୟ ସରକାରୀ ବେଞ୍ଚମାର୍କ ଭାଲ୍ୟୁ (BMV) କିମ୍ବା ହାରାହାରି ଜମି ବିକ୍ରି ପରିସଂଖ୍ୟାନ (ALSS) ମଧ୍ୟରୁ ଯାହାର ମୂଲ୍ୟ ଅଧିକ ଥିବ, ତାହାକୁ ଆଧାର କରି ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରାଯିବ।
2. ବାଣିଜ୍ୟିକ ଜମି ଉପରେ ଚାରିଗୁଣ ଦର : ୦.୨୫୦ ଡେସିମିଲ୍ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବାଣିଜ୍ୟିକ ଜମି ବନ୍ଦୋବସ୍ତ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପ୍ରଚଳିତ BMV କିମ୍ବା ALSS ର ଚାରିଗୁଣା ମୂଲ୍ୟ ଆଦାୟ କରାଯିବ।
3. ମଠ ବିଜେସ୍ଥଳୀ ପାଇଁ ରିହାତି : ୩୦ ବର୍ଷରୁ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ସମୟ ଧରି ନିରବଚ୍ଛିନ୍ନ ଦଖଲରେ ଥିବା ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ସେବାପୂଜା ଚାଲୁ ରହିଥିବା ମଠଗୁଡ଼ିକର ‘ବିଜେସ୍ଥଳୀ’ ପାଇଁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ରିହାତି ବ୍ୟବସ୍ଥା ରଖାଯାଇଛି।
ଜାଲିଆତି ବିରୋଧରେ କଡ଼ା କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଓ ଆପିଲ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥା
- ଭୁଲ୍ ତଥ୍ୟ, ଜାଲ୍ କାଗଜପତ୍ର କିମ୍ବା ଠକେଇ ମାଧ୍ୟମରେ କରାଯାଇଥିବା ଯେକୌଣସି ଜମି ବନ୍ଦୋବସ୍ତକୁ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ପ୍ରଶାସନ ସିଧାସଳଖ ବାତିଲ୍ କରିବାର ଅଧିକାର ପାଇବ।
- ଦୋଷୀଙ୍କ ବିରୋଧରେ କଠୋର ଦେୱାନୀ (Civil) ଏବଂ ଫୌଜଦାରୀ (Criminal) ମାମଲା ରୁଜୁ ହେବ।
- ନିଷ୍ପତ୍ତି ବିରୋଧରେ ଅଭିଯୋଗ ଥିଲେ, ତାହାର ଶୁଣାଣି ପାଇଁ ଆଇନ ବିଭାଗର ପ୍ରମୁଖ ଶାସନ ସଚିବଙ୍କ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତାରେ ଏକ ଉଚ୍ଚସ୍ତରୀୟ ‘ଆପିଲେଟ୍ କମିଟି’ ଗଠନ କରାଯାଇଛି।
ଓଡ଼ିଶା ଗେଜେଟ୍ରେ ବିଜ୍ଞପ୍ତି ପ୍ରକାଶ ପାଇବା ଦିନଠାରୁ ଏହି ନିୟମ ଆଗାମୀ ଦୁଇ ବର୍ଷ ପାଇଁ ବଳବତ୍ତର ରହିବ। ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ଫଳରେ ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଧରି ନ୍ୟାଯ୍ୟ ଭାବେ ବସବାସ କରିଆସୁଥିବା ଲୋକେ ଆଇନଗତ ସମାଧାନ ପାଇବା ସହ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରର ବହୁମୂଲ୍ୟ ଜମି ସମ୍ପତ୍ତି ବେଆଇନ ଜବରଦଖଲରୁ ରକ୍ଷା ପାଇବ ବୋଲି ସାଧାରଣରେ ଆଶା ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି।
