ଓଡ଼ିଶାରେ ବିଜେପି ସରକାର ଗଠନ ହେବାର ମାତ୍ର କିଛି ମାସ ବିତିଛି। କିନ୍ତୁ ଏହି ଅଳ୍ପ ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ଶାସକ ଦଳ ଭିତରେ ଏପରି କିଛି ଘଟିବା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି, ଯାହାକୁ ନେଇ ସିଧାସଳଖ ଦିଲ୍ଲୀ ଦରବାରରୁ ଆସିଛି ଏକ ବଡ଼ ସତର୍କ ଘଣ୍ଟି।
ଗତ କିଛି ଦିନ ତଳେ କଟକର ଇନ୍ଡୋର ଷ୍ଟାଡିୟମ୍ରେ ଶେଷ ହୋଇଛି ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟିର ଦୁଇ ଦିନିଆ ରାଜ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟକାରିଣୀ ବୈଠକ। ସାଧାରଣତଃ ଏଭଳି ବୈଠକରେ ରାଜ୍ୟରେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ନିଜସ୍ୱ ବଳରେ ସରକାର ଗଠନ କରିଥିବା ଉତ୍ସାହ ଏବଂ ଉତ୍ସବର ମାହୋଲ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିବା କଥା। କିନ୍ତୁ ବାସ୍ତବତା ଥିଲା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓଲଟା। ସେହି ଇନ୍ଡୋର ଷ୍ଟାଡିୟମ୍ର ଚିନ୍ତନ-ମନ୍ଥନରୁ ଉତ୍ସାହ ଅପେକ୍ଷା ନିରାଶା ଏବଂ ଆଶଙ୍କାର କଳାବାଦଲ ଅଧିକ ଘୋଟି ଆସିଥିବାର ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି।
ଏହି ବୈଠକରେ କେବଳ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ମୋହନ ଚରଣ ମାଝୀ କିମ୍ବା ରାଜ୍ୟ ସଭାପତି ମନମୋହନ ସାମଲ କହିନାହାନ୍ତି, ବରଂ ଦଳର ଦୁଇ ଜଣ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ନେତା ଉପସ୍ଥିତ ରହି ଏପରି ଏକ ‘ଗୁରୁମନ୍ତ୍ର’ ଦେଇଛନ୍ତି ଯାହା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଚକିତ କରିଦେଇଛି। ପ୍ରଥମ ବ୍ୟକ୍ତି ହେଉଛନ୍ତି ବିଜେପିର ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସଂଗଠନ ମହାମନ୍ତ୍ରୀ ବି.ଏଲ୍. ସନ୍ତୋଷ— ଯିଏ ସାରା ଦେଶର ସଂଗଠନ ଉପରେ କଡ଼ା ନଜର ରଖନ୍ତି। ଏବଂ ଦ୍ୱିତୀୟ ବ୍ୟକ୍ତି ହେଉଛନ୍ତି ସୁନୀଲ ବଂଶଲ— ଯାହାଙ୍କୁ ଓଡ଼ିଶାରେ ବିଜେପି ସରକାର ଗଠନର ପ୍ରମୁଖ ସୂତ୍ରଧର ବୋଲି ଧରାଯାଏ।
ଏହି ଦୁଇ ନେତା ରାଜ୍ୟ ବିଜେପି ନେତା ଓ ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ କ’ଣ ଏଭଳି ଚେତାବନୀ ଦେଲେ? କାହିଁକି କୁହାଗଲା ଯେ ୨୦୨୪ ନିର୍ବାଚନ ପୂର୍ବରୁ ଲୋକଙ୍କର ଦଳ ପ୍ରତି ଯେଉଁ ବିଶ୍ୱାସ ଓ ଆସ୍ଥା ଥିଲା, ତାହା ଏବେ ଧୀରେ ଧୀରେ ବଦଳିବାକୁ ଲାଗିଛି? କ୍ଷମତାକୁ ଆସୁ ଆସୁ ନେତାମାନଙ୍କ ଚାଲିଚଳଣିରେ କ’ଣ ଏପରି ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆସିଲା ଯେ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ନେତୃତ୍ୱଙ୍କୁ ଆଲାର୍ମ ବଜାଇବାକୁ ପଡ଼ିଲା?
କଟକରେ ଆୟୋଜିତ ଏହି ଦୁଇ ଦିନିଆ ରାଜ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟକାରିଣୀ କେବଳ ଏକ ସାଧାରଣ ବୈଠକ ନଥିଲା। ରାଜନୈତିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଏହାର ଏକ ବଡ଼ ମହତ୍ତ୍ୱ ରହିଛି।
ଆପଣ ଜାଣିଥିବେ, ଆଉ କିଛି ମାସ ପରେ ପାର୍ବଣ ଋତୁ ସରିବ, ନୂଆ ବର୍ଷ ଆସିବ ଏବଂ ତା’ପରେ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଆସି ପହଞ୍ଚିଯିବ ଓଡ଼ିଶାର ପଞ୍ଚାୟତ ନିର୍ବାଚନ ଓ ପୌର ନିର୍ବାଚନ। ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଆସନ୍ତା ଏପ୍ରିଲ ପରଠାରୁ ରାଜ୍ୟରେ ନିର୍ବାଚନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଯିବ।
ଯେକୌଣସି ଶାସକ ଦଳ ପାଇଁ କ୍ଷମତାକୁ ଆସିବାର ପ୍ରଥମ ବର୍ଷ ଭିତରେ ସ୍ଥାନୀୟ ନିର୍ବାଚନର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେବା ଏକ ବଡ଼ ‘ଏସିଡ୍ ଟେଷ୍ଟ’ ବା ଅଗ୍ନିପରୀକ୍ଷା ସଦୃଶ। ବିଶେଷ କରି ଓଡ଼ିଶାରେ, ଯେଉଁଠି ଦୀର୍ଘ ୨୪ ବର୍ଷ ଧରି ବିଜେଡି ଶାସନ କରିଥିଲା ଏବଂ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ତାଙ୍କର ଏକ ବିଶାଳ ସଂଗଠନ ରହିଥିଲା, ସେଠାରେ ବିଜେପି ପାଇଁ ପଞ୍ଚାୟତ ଓ ପୌର ନିର୍ବାଚନ ଜିତିବା ଆଦୌ ସହଜ କଥା ନୁହେଁ।
କିନ୍ତୁ ଆଜି ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି— ଯେଉଁ ଆଶା ଓ ଉତ୍ସାହ ନେଇ ବିଜେପି ନିର୍ବାଚନକୁ ଯିବା କଥା, ଦଳ ଭିତରେ ତାହା ଦେଖାଯାଉଛି ତ? ଏହାର ଉତ୍ତର ହେଉଛି— ନା। ବରଂ ଦିଲ୍ଲୀରୁ ଆସିଥିବା ଶୀର୍ଷ ନେତାଙ୍କ ମନରେ ଏକ ଗଭୀର ଆଶଙ୍କା ଜନ୍ମ ନେଇଛି ଯେ, ଓଡ଼ିଶା ବିଜେପି ନେତୃତ୍ୱ ଏବଂ ନବନିର୍ବାଚିତ ପ୍ରତିନିଧିମାନେ ତୃଣମୂଳ ସ୍ତରର ବାସ୍ତବତାଠାରୁ ଦୂରେଇ ଯାଉଛନ୍ତି। ଆଉ ଏହି ଆଶଙ୍କାରୁ ହିଁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲା ବି.ଏଲ୍. ସନ୍ତୋଷଙ୍କର ସେହି କଡ଼ା ଚେତାବନୀ।
କାର୍ଯ୍ୟକାରିଣୀ ବୈଠକର ସବୁଠାରୁ ଚର୍ଚ୍ଚିତ ଏବଂ ଚାଞ୍ଚଲ୍ୟକର ଦିଗ ଥିଲା ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସଂଗଠନ ମହାମନ୍ତ୍ରୀ ବି.ଏଲ୍. ସନ୍ତୋଷଙ୍କ ଅଭିଭାଷଣ। ସେ ଯେଉଁ କଥା କହିଲେ, ତାହା ବିଜେପିର ବଡ଼ ବଡ଼ ନେତା ଓ ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ ବଜ୍ରପାତ ସଦୃଶ ଥିଲା।
ସନ୍ତୋଷ ସିଧାସଳଖ ଏକ ପ୍ରଶ୍ନବାଚୀ ସୃଷ୍ଟି କଲେ। ସେ କହିଲେ— “୨୦୨୪ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ପୂର୍ବରୁ ଏହି ଦଳ ପ୍ରତି ଲୋକଙ୍କର ଯେଉଁ ଭାବନା ଥିଲା, ସାଧାରଣ ଜନତା ଯେଉଁ ଆସ୍ଥା ଓ ଭରସା ପ୍ରକଟ କରିଥିଲେ, ଆଜି ସରକାର ଗଠନର ମାତ୍ର କିଛି ମାସ ପରେ ସେହି ଆସ୍ଥା ଅଛି ତ?”
ସେ ସତର୍କ କରାଇ ଦେଇ କହିଲେ ଯେ, ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ମନରେ ଦଳ ପ୍ରତି ଧାରଣା ବଦଳିବା ଆରମ୍ଭ କରିଛି। ଅଳ୍ପ ଦିନର କ୍ଷମତା ଭିତରେ ଲୋକଙ୍କୁ ଏକ ଉତ୍ତମ ଉଦାହରଣ ଦେବା ପରିବର୍ତ୍ତେ, ଆମେ ଏପରି କିଛି ବ୍ୟବହାର କରୁଛୁ ଯାହା ଲୋକଙ୍କୁ ବିକର୍ଷିତ କରୁଛି। ଅର୍ଥାତ୍ ଲୋକମାନେ ଦୂରେଇ ଯିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହେଉଛନ୍ତି।
ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଚାବୁକ୍ ପ୍ରହାର ଥିଲା ମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ନେତାମାନଙ୍କ ‘ଆଡ଼ମ୍ବର’ ଉପରେ। କ୍ଷମତାକୁ ଆସିବା ପରେ ରାସ୍ତାଘାଟରେ ବିଜେପି ନେତା ଓ ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କର ଯେଉଁ ବିଶାଳ ଗାଡ଼ିର କନ୍ଭୟ, ସାଇରନ୍ର ଗର୍ଜନ ଏବଂ କ୍ଷମତାର ପ୍ରଦର୍ଶନ ଚାଲିଛି, ତାହାକୁ ନେଇ କଡ଼ା ଭାଷାରେ ଭର୍ତ୍ସନା କରିଛନ୍ତି ବି.ଏଲ୍. ସନ୍ତୋଷ। ସେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, କ୍ଷମତା ପାଇବା ପରେ ଏହି ଆଡ଼ମ୍ବର ଦେଖାଇବା ଏବଂ ଲୋକଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ବଡ଼ପଣିଆ ଜାହିର କରିବା ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିପଜ୍ଜନକ ପ୍ରବୃତ୍ତି।
ସେ ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଛନ୍ତି:
- ଗୋଟିଏ ଗୋଟିଏ ବିଭାଗରେ ଦୁଇ ଦୁଇଟି ଗାଡ଼ି ବ୍ୟବହାର କରିବା ବନ୍ଦ କରନ୍ତୁ।
- ଖର୍ଚ୍ଚକାଟ କରନ୍ତୁ ଏବଂ ସାଧାରଣ ଜୀବନଶୈଳୀ ଆପଣାନ୍ତୁ।
- ବିନା କୌଣସି ଜରୁରୀ କାରଣରେ ଅଯଥା ବିଦେଶ ଗସ୍ତ ବା ଅଯଥା ଖର୍ଚ୍ଚରୁ ଦୂରେଇ ରୁହନ୍ତୁ।
- ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀଙ୍କ ଆଦର୍ଶ ଏବଂ ପୂର୍ବତନ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରୀ ତଥା ଗୋଆର ପୂର୍ବତନ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ସ୍ୱର୍ଗତ ମନୋହର ପାରିକରଙ୍କ ସରଳତାରୁ ଶିକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ।
ବି.ଏଲ୍. ସନ୍ତୋଷ ଯେତେବେଳେ ଆତ୍ମସମୀକ୍ଷାର ଆଇନା ଦେଖାଇଲେ, ଅନ୍ୟପଟେ ସୁନୀଲ ବଂଶଲ ତୃଣମୂଳ ସ୍ତରକୁ ଯିବା ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ରାଜନୈତିକ ରୋଡ୍ମ୍ୟାପ୍ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି ରଖିଛନ୍ତି।
ଆପଣ ଜାଣିଥିବେ, ସୁନୀଲ ବଂଶଲ ହେଉଛନ୍ତି ସେହି ରଣନୀତିକାର ଯିଏ ଉତ୍ତରପ୍ରଦେଶରେ ଯୋଗୀ ସରକାର ଆଣିବାରେ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ, ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗରେ ବିଜେପିକୁ ମୁଖ୍ୟ ବିରୋଧୀ ଦଳ ଭାବେ ଉଭା କରାଇଥିଲେ ଏବଂ ଓଡ଼ିଶାରେ ବିଜେପିର ଏହି ଐତିହାସିକ ବିଜୟ ପଛରେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ଯୋଗଦାନ ଅତୁଳନୀୟ ଥିଲା।
ସୁନୀଲ ବଂଶଲ କାର୍ଯ୍ୟକାରିଣୀରେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଆଗକୁ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀଙ୍କ ଜନ୍ମଦିନ ଆସୁଛି। ଏହି ଅବସରରେ ପ୍ରାୟ ଏକ ମାସ ବ୍ୟାପୀ ବିଭିନ୍ନ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେବ। ଏଥିରେ:
- ଜାତୀୟ ସ୍ତରର ତିନୋଟି ପ୍ରମୁଖ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ।
- ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଭାବେ ପ୍ରାୟ ଆଠଟି ବଡ଼ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ।
- ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜିଲ୍ଲା ଓ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବୁଥ୍ ସ୍ତରରେ କେନ୍ଦ୍ର ଓ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ବିଭିନ୍ନ ଯୋଜନାର ହିତାଧିକାରୀମାନଙ୍କ ପାଖରେ ପହଞ୍ଚିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି। ଘରେ ଘରେ ଦୀପ ଜଳାଇ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଦୀର୍ଘାୟୁ କାମନା କରିବା ସହ ଲୋକଙ୍କ ସହ ସିଧାସଳଖ ସମ୍ପର୍କ ଯୋଡ଼ିବାକୁ କୁହାଯାଇଛି।
କିନ୍ତୁ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି— କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ନେତାମାନେ ଏତେ ବଡ଼ ରୋଡ୍ମ୍ୟାପ୍ ତିଆରି କରିଦେଲେ ସତ, କିନ୍ତୁ ଆଜି ରାଜ୍ୟ ବିଜେପି କର୍ମୀ ଓ ନେତାମାନଙ୍କ ଭିତରେ ସେହି ‘ମୁଡ୍’ (Mood) ଅଛି ତ? ନିର୍ବାଚନ ପୂର୍ବରୁ କର୍ମୀମାନଙ୍କ ଭିତରେ ଯେଉଁ ତ୍ୟାଗ ଓ ସମର୍ପଣ ଥିଲା, ସରକାର ଗଠନ ପରେ ସେହି କର୍ମୀ ଆଜି ଅବହେଳିତ ଅନୁଭବ କରୁଛି କି? ମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ବିଧାୟକମାନେ କ’ଣ କେବଳ ଭୁବନେଶ୍ୱରର ଏୟାରକଣ୍ଡିସନ୍ ଅଫିସ୍ ଏବଂ ଗାଡ଼ି କନ୍ଭୟ ଭିତରେ ସୀମିତ ହୋଇ ରହିଯାଇଛନ୍ତି? ଏହି ପ୍ରଶ୍ନର ସ୍ପଷ୍ଟ ଉତ୍ତର ଆଜି କାହା ପାଖରେ ନାହିଁ।
ଏବେ ଆସିବା ସବୁଠାରୁ କଠୋର ବାସ୍ତବତାକୁ।
ରାଜନୀତିରେ ଗୋଟିଏ ପୁରୁଣା କଥା ଅଛି— ଯେଉଁମାନେ କ୍ଷମତାର ନିଶାରେ ଥାଆନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା ଏବଂ ଚାଟୁକାରିତା ବହୁତ ଭଲ ଲାଗେ। କିନ୍ତୁ ସତ କଥା ଏବଂ ନିରପେକ୍ଷ ସମାଲୋଚନା ସେମାନଙ୍କୁ ଖୁବ୍ କଷ୍ଟ ଦିଏ।
ବି.ଏଲ୍. ସନ୍ତୋଷ ଏବଂ ସୁନୀଲ ବଂଶଲ ଯେଉଁ ଚେତାବନୀ ଦେଇଛନ୍ତି, ତାହା କେବଳ କାର୍ଯ୍ୟକାରିଣୀ ବୈଠକର ହଲ୍ ଭିତରେ ରହିଯିବ ନା ନେତାମାନେ ଏଥିରୁ କିଛି ଶିକ୍ଷା ଲାଭ କରିବେ? ଏହା ଏକ ବଡ଼ ସନ୍ଦେହର ବିଷୟ। କାରଣ ଇତିହାସ କହେ, କ୍ଷମତା ପାଇବା ପରେ ଶାସକ ଦଳର ନେତାମାନେ ନିଜର ତ୍ରୁଟିକୁ ସହଜରେ ସ୍ୱୀକାର କରନ୍ତି ନାହିଁ। ସେମାନେ ଭାବନ୍ତି ଯେ ୫ ବର୍ଷ ପାଇଁ ଜନତା ସେମାନଙ୍କୁ ସବୁକିଛି କରିବା ପାଇଁ ଲାଇସେନ୍ସ ଦେଇଦେଇଛନ୍ତି।
କିନ୍ତୁ ଓଡ଼ିଶାର ଜନସାଧାରଣ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସଚେତନ। ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ଭଳି ୨୪ ବର୍ଷର ଅପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀ ସରକାରଙ୍କୁ ଯଦି ଓଡ଼ିଶାବାସୀ କ୍ଷମତାରୁ ହଟାଇ ପାରନ୍ତି, ତେବେ ମାତ୍ର କିଛି ମାସର ନୂଆ ସରକାର ଯଦି ଲୋକଙ୍କ ସମସ୍ୟାଠାରୁ ଦୂରେଇ ଯାଏ ଏବଂ କେବଳ କ୍ଷମତାର ଆଡ଼ମ୍ବର ଦେଖାଏ, ତେବେ ଆଗାମୀ ପଞ୍ଚାୟତ ଓ ପୌର ନିର୍ବାଚନରେ ଜନତା ଏହାର କଡ଼ା ଜବାବ ଦେବାକୁ ଆଦୌ ପଛଘୁଞ୍ଚା ଦେବେ ନାହିଁ।
ସମଗ୍ର ଘଟଣାବଳୀରୁ ଗୋଟିଏ କଥା ସ୍ପଷ୍ଟ— କଟକ କାର୍ଯ୍ୟକାରିଣୀ କେବଳ ଏକ ବୈଠକ ନଥିଲା, ବରଂ ଏହା ଥିଲା ରାଜ୍ୟ ବିଜେପି ନେତୃତ୍ୱ ପାଇଁ ଏକ ଦର୍ପଣ। କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ନେତୃତ୍ୱ ନିଜ ଆଡ଼ୁ ସତର୍କ ଘଣ୍ଟି ବଜାଇ ଦେଇଛନ୍ତି।
ବର୍ତ୍ତମାନ ପ୍ରଶ୍ନ ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ, ଓଡ଼ିଶାର ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ପାଇଁ: ବି.ଏଲ୍. ସନ୍ତୋଷ ଏବଂ ସୁନୀଲ ବଂଶଲଙ୍କ ଏହି ଚେତାବନୀ ପରେ ବିଜେପିର ମନ୍ତ୍ରୀ, ବିଧାୟକ ଏବଂ ନେତାମାନେ କ’ଣ ନିଜର ଚାଲିଚଳଣି ବଦଳାଇବେ? ସେମାନେ କ’ଣ ଆଡ଼ମ୍ବର ଛାଡ଼ି ପୁଣି ତୃଣମୂଳ ସ୍ତରର ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ନିକଟତର ହୋଇପାରିବେ? ନା କ୍ଷମତାର ଅହଂକାର ସେମାନଙ୍କୁ ଆଗାମୀ ନିର୍ବାଚନରେ ବଡ଼ କ୍ଷତି ଆଡ଼କୁ ଟାଣିନେବ?
