ଯେତେବେଳେ ପାକିସ୍ତାନ ନିଜର ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ପାଳନ କରୁଛି,
ସେହି ସମୟରେ ପାକିସ୍ତାନର ଏକ ବଡ଼ ଅଞ୍ଚଳରୁ ଆସୁଛି ଆଉ ଏକ ଅଲଗା ସ୍ୱାଧୀନତାର ଡାକ।
ସେହି ଅଞ୍ଚଳ ହେଉଛି—ବଲୁଚିସ୍ତାନ।
ଏବେ ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି, ବଲୁଚିସ୍ତାନ କାହିଁକି ଅଲଗା ଦେଶ ହେବା କଥା କହୁଛି?
୧୧ ଅଗଷ୍ଟକୁ କାହିଁକି ବଲୁଚ୍ ଜାତୀୟତାବାଦୀମାନେ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଭାବେ ଦେଖୁଛନ୍ତି?
କଲାତ୍ କ’ଣ ଥିଲା?
୧୯୪୭ରେ ଅସଲରେ କ’ଣ ଘଟିଥିଲା?
ଏବଂ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନ—
ଆଜି ମଧ୍ୟ ବଲୁଚିସ୍ତାନରେ କାହିଁକି ଅସନ୍ତୋଷ, ବିଦ୍ରୋହ ଏବଂ ସ୍ୱାଧୀନତାର ଦାବି ଶୁଣିବାକୁ ମିଳୁଛି?
ଆଜିର ଭିଡିଓରେ ଆମେ ଭାବନାରୁ ନୁହେଁ, ଇତିହାସ ଏବଂ ତଥ୍ୟର ଆଧାରରେ ଏହି ପୂରା କାହାଣୀକୁ ବୁଝିବା।
ପ୍ରଥମେ ବୁଝନ୍ତୁ—ବଲୁଚିସ୍ତାନ ଏତେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କାହିଁକି?
ବଲୁଚିସ୍ତାନ ପାକିସ୍ତାନର ଦକ୍ଷିଣ-ପଶ୍ଚିମ ଅଞ୍ଚଳରେ ଅବସ୍ଥିତ।
ଭୌଗୋଳିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଏହାର ସ୍ଥାନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ରଣନୈତିକ।
ଗୋଟିଏ ପଟେ ଇରାନ, ଅନ୍ୟ ପଟେ ଆଫଗାନିସ୍ତାନ ଏବଂ ଆଉ ଗୋଟିଏ ପଟେ ଆରବ ସାଗର।
ଅର୍ଥାତ୍ ବଲୁଚିସ୍ତାନ କେବଳ ପାକିସ୍ତାନର ଏକ ପ୍ରାନ୍ତ ନୁହେଁ।
ଏହା ମଧ୍ୟ ଏସିଆ, ଦକ୍ଷିଣ ଏସିଆ ଏବଂ ଆରବ ସାଗର ମଧ୍ୟରେ ଏକ ରଣନୈତିକ ସେତୁ ଭଳି।
ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ପ୍ରାକୃତିକ ଗ୍ୟାସ, ତମ୍ବା, ସୁନା ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଖଣିଜ ସମ୍ପଦ ମଧ୍ୟ ରହିଛି।
ତେଣୁ ବଲୁଚିସ୍ତାନର ରାଜନୀତି କେବଳ ଗୋଟିଏ ପ୍ରାନ୍ତୀୟ ରାଜନୀତି ନୁହେଁ।
ଏହା ସହିତ ଜଡ଼ିତ ଅଛି ସମ୍ପଦ, ସମୁଦ୍ରପଥ, ଚୀନର ରଣନୀତି, ପାକିସ୍ତାନର ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ସମଗ୍ର ଦକ୍ଷିଣ ଏସିଆର ଭୂ-ରାଜନୀତି।
କାହାଣୀର ମୂଳ ୧୯୪୭ ପୂର୍ବରୁ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ
ବଲୁଚିସ୍ତାନର ଆଜିର ରାଜନୀତି ବୁଝିବା ପାଇଁ ଆମକୁ ପଛକୁ ଯିବାକୁ ପଡ଼ିବ।
ଅର୍ଥାତ୍ ୧୯୪୭କୁ।
ସେତେବେଳେ ଆଜିର ବଲୁଚିସ୍ତାନ ଏକ ଏକାକୀ ପ୍ରଶାସନିକ ଏକକ ନଥିଲା।
ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ବ୍ରିଟିଶ ଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ସହିତ କଲାତ୍ ଭଳି ଏକ ରାଜ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଥିଲା।
କଲାତ୍ର ଖାନ୍ଙ୍କ ସହ ବ୍ରିଟିଶମାନଙ୍କର ବିଭିନ୍ନ ସନ୍ଧି ଥିଲା।
ବିଶେଷକରି ୧୮୭୬ର ସନ୍ଧିକୁ ବଲୁଚ୍ ଜାତୀୟତାବାଦୀମାନେ ନିଜର ଐତିହାସିକ ଯୁକ୍ତିର ମୁଖ୍ୟ ଆଧାର ଭାବେ ଦେଖନ୍ତି।
ସେମାନଙ୍କର ଯୁକ୍ତି ହେଉଛି—
କଲାତ୍ ସାଧାରଣ ବ୍ରିଟିଶ ଭାରତର ଏକ ଅଂଶ ନଥିଲା, ବରଂ ବ୍ରିଟିଶ କ୍ରାଉନ୍ ସହ ଏକ ଅଲଗା ସନ୍ଧି ସମ୍ପର୍କ ରଖୁଥିବା ରାଜନୈତିକ ଏକକ ଥିଲା।
କିଛି ଐତିହାସିକ ବିଶ୍ଳେଷଣ ମଧ୍ୟ କଲାତ୍ର ଏହି ବିଶେଷ ସ୍ଥିତିକୁ ଉଲ୍ଲେଖ କରେ।
ତା’ପରେ ଆସିଲା ୧୯୪୭
୧୯୪୭।
ବ୍ରିଟିଶ ଭାରତ ଭାଗ ହେଲା।
ଭାରତ ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନ ଦୁଇଟି ନୂଆ ରାଷ୍ଟ୍ର ଭାବେ ଉଭା ହେଲେ।
କିନ୍ତୁ ସେହି ସମୟରେ ଉପମହାଦେଶରେ ଥିବା ରାଜ୍ୟ ଏବଂ ରାଜନୈତିକ ଏକକମାନଙ୍କର ଭବିଷ୍ୟତ ନେଇ ଅନେକ ପ୍ରଶ୍ନ ଥିଲା।
କଲାତ୍ ମଧ୍ୟ ଏହାର ଅପବାଦ ନଥିଲା।
କଲାତ୍ର ଖାନ୍ ମୀର ଅହମଦ୍ ୟାର୍ ଖାନ୍ ନିଜ ରାଜ୍ୟର ଭବିଷ୍ୟତ ନେଇ ଅଲଗା ଅବସ୍ଥାନ ନେଇଥିଲେ।
ଏଠାରେ ଆଉ ଗୋଟିଏ ରୋଚକ ତଥ୍ୟ ରହିଛି।
ମହମ୍ମଦ ଅଲୀ ଜିନ୍ନା ମଧ୍ୟ ଏକ ସମୟରେ କଲାତ୍ର ପକ୍ଷରେ ଆଇନଗତ ଯୁକ୍ତି ରଖିଥିଲେ।
ଏହି କାରଣରୁ କଲାତ୍ର ସ୍ଥିତି ନେଇ ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଐତିହାସିକ ତର୍କ ଚାଲିଆସିଛି।
୧୧ ଅଗଷ୍ଟ—କାହିଁକି ଏତେ ବଡ଼ ଦିନ?
ବଲୁଚ୍ ଜାତୀୟତାବାଦୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ୧୧ ଅଗଷ୍ଟ ଗୋଟିଏ ପ୍ରତୀକ।
ସେମାନଙ୍କ ଐତିହାସିକ ବର୍ଣ୍ଣନା ଅନୁସାରେ, ୧୧ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୪୭ରେ କଲାତ୍ ନିଜକୁ ସ୍ୱାଧୀନ ଘୋଷଣା କରିଥିଲା।
ଏହି ଘଟଣାକୁ ସେମାନେ ଆଜିର ବଲୁଚିସ୍ତାନର ସ୍ୱାଧୀନତାର ଐତିହାସିକ ଆଧାର ବୋଲି ମନେ କରନ୍ତି।
କିନ୍ତୁ ଏଠାରେ ଗୋଟିଏ କଥା ଖୁବ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିବା ଦରକାର।
୧୧ ଅଗଷ୍ଟକୁ “ବଲୁଚିସ୍ତାନର ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ” ବୋଲି ପାଳନ କରିବା ହେଉଛି ବଲୁଚ୍ ଜାତୀୟତାବାଦୀ ଏବଂ ସ୍ୱାଧୀନତାପନ୍ଥୀ ଗୋଷ୍ଠୀମାନଙ୍କର ଦାବି।
ଏହା ପାକିସ୍ତାନ ସରକାରଙ୍କ ମାନ୍ୟତାପ୍ରାପ୍ତ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ନୁହେଁ।
ପାକିସ୍ତାନର ସରକାରୀ ରେକର୍ଡରେ ବଲୁଚିସ୍ତାନ ଏବେ ମଧ୍ୟ ପାକିସ୍ତାନର ଏକ ପ୍ରାନ୍ତ।
ପାକିସ୍ତାନ ନିଜର ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ୧୪ ଅଗଷ୍ଟରେ ପାଳନ କରେ।
ତେବେ କଲାତ୍ ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନ ମଧ୍ୟରେ ହେଲା କ’ଣ?
ଏହା ହେଉଛି ସବୁଠାରୁ ବିବାଦୀୟ ପ୍ରଶ୍ନ।
ବଲୁଚ୍ ଜାତୀୟତାବାଦୀମାନେ କହନ୍ତି—
କଲାତ୍ ପ୍ରଥମେ ସ୍ୱାଧୀନ ରହିଥିଲା।
ପରେ ପାକିସ୍ତାନ ଚାପ ପକାଇଲା।
ଏବଂ ଶେଷରେ ୧୯୪୮ରେ କଲାତ୍କୁ ପାକିସ୍ତାନରେ ମିଶାଇ ଦିଆଗଲା।
କିଛି ଐତିହାସିକ ରେକର୍ଡ ଅନୁସାରେ ୧୯୪୮ ମାର୍ଚ୍ଚରେ ପାକିସ୍ତାନୀ ସେନା କଲାତ୍ରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲା ଏବଂ ପରେ ଖାନ୍ ଅହମଦ୍ ୟାର୍ ଖାନ୍ ପାକିସ୍ତାନ ସହ ମିଶିବା ଦଲିଲରେ ସ୍ୱାକ୍ଷର କରିଥିଲେ।
ବଲୁଚ୍ ଜାତୀୟତାବାଦୀମାନେ ଏହାକୁ ବଳପୂର୍ବକ ମିଶ୍ରଣ ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରନ୍ତି।
ଅନ୍ୟପଟେ ପାକିସ୍ତାନର ଐତିହାସିକ ଏବଂ ସରକାରୀ ବ୍ୟାଖ୍ୟା ଏହାକୁ ଅନ୍ୟ ଭାବେ ଦେଖେ।
ଅର୍ଥାତ୍ ଏଠାରେ ଦୁଇଟି ଭିନ୍ନ ଐତିହାସିକ କାହାଣୀ ଅଛି।
ଗୋଟିଏ ପଟେ—“ଆମ ସ୍ୱାଧୀନତା ଛଡ଼ାଇ ନିଆଗଲା।”
ଅନ୍ୟ ପଟେ—“ବଲୁଚିସ୍ତାନ ପାକିସ୍ତାନର ଅଂଶ ଭାବେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଛି।”
ଏହି ଦୁଇ ନାରେଟିଭ୍ର ମଧ୍ୟରେ ଆଜିର ସମଗ୍ର ବିବାଦ ଘୁରୁଛି।
ଏହା କେବଳ ପୁରୁଣା ଇତିହାସ ନୁହେଁ
ଆପଣ ଭାବିପାରନ୍ତି—
ଏସବୁ ତ ୧୯୪୭-୪୮ର କଥା।
ତେବେ ୭୦ରୁ ଅଧିକ ବର୍ଷ ପରେ ଏହି କଥା ପୁଣି କାହିଁକି ଉଠୁଛି?
କାରଣ ଇତିହାସ ଯେତେବେଳେ ବର୍ତ୍ତମାନର ଅସନ୍ତୋଷ ସହ ଯୋଡ଼ିଯାଏ, ସେତେବେଳେ ତାହା କେବଳ ଇତିହାସ ରହେନାହିଁ।
ସେହି ଇତିହାସ ଏକ ରାଜନୈତିକ ଅସ୍ତ୍ରରେ ପରିଣତ ହୁଏ।
ବଲୁଚିସ୍ତାନରେ ଦଶକ ଦଶକ ଧରି ବିଭିନ୍ନ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ବିଦ୍ରୋହ ହୋଇଛି।
୧୯୪୮ରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ୧୯୫୦ ଦଶକ, ୧୯୬୦ ଦଶକ, ୧୯୭୦ ଦଶକ ଏବଂ ପରେ ୨୦୦୦ ଦଶକରୁ ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଲୁଚ୍ ବିଦ୍ରୋହ ବିଭିନ୍ନ ରୂପ ନେଇଛି।
ଆଜି ମଧ୍ୟ ବଲୁଚିସ୍ତାନରେ ବିଚ୍ଛିନ୍ନତାବାଦୀ ସଶସ୍ତ୍ର ଗୋଷ୍ଠୀମାନଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଚାଲିଛି।
ପାକିସ୍ତାନୀ ସୁରକ୍ଷାବାହିନୀ ମଧ୍ୟ ଏହି ଗୋଷ୍ଠୀ ବିରୋଧରେ ଅପରେସନ୍ ଚଳାଇଆସୁଛି।
ଅସନ୍ତୋଷର କାରଣ କେବଳ ସ୍ୱାଧୀନତା ନୁହେଁ
ଏଠାରେ ଆଉ ଗୋଟିଏ ଜିନିଷ ବୁଝିବା ଜରୁରୀ।
ବଲୁଚିସ୍ତାନର ଅସନ୍ତୋଷକୁ କେବଳ “ସ୍ୱାଧୀନତାର ଦାବି” ବୋଲି କହିଦେଲେ ପୂରା ଚିତ୍ର ମିଳିବ ନାହିଁ।
ଏହା ପଛରେ ଅର୍ଥନୈତିକ ଅଭିଯୋଗ ମଧ୍ୟ ରହିଛି।
ଏକପଟେ ଅଞ୍ଚଳଟି ଖଣିଜ ସମ୍ପଦରେ ସମୃଦ୍ଧ।
ଅନ୍ୟପଟେ ଉନ୍ନୟନ, ଚାକିରି, ରାଜନୈତିକ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ ଏବଂ ସମ୍ପଦ ଉପରେ ସ୍ଥାନୀୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣକୁ ନେଇ ଦୀର୍ଘଦିନର ଅଭିଯୋଗ ରହିଛି।
ବଲୁଚ୍ ସମାଜର ଏକ ଅଂଶ ଅଭିଯୋଗ କରେ ଯେ ତାଙ୍କ ଅଞ୍ଚଳର ପ୍ରାକୃତିକ ସମ୍ପଦରୁ କେନ୍ଦ୍ର ଲାଭ ପାଉଛି, କିନ୍ତୁ ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକ ସେହି ଅନୁପାତରେ ଲାଭ ପାଉନାହାନ୍ତି।
ଏହି ଅଭିଯୋଗଗୁଡ଼ିକୁ ମାନବାଧିକାର ଗୋଷ୍ଠୀ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ବିଶ୍ଳେଷକ ମଧ୍ୟ ଦୀର୍ଘଦିନ ଧରି ଆଲୋଚନା କରୁଛନ୍ତି।
ତା’ସହିତ ଯୋଡ଼ିଛି ଚୀନ୍
ଏବେ ଆସନ୍ତୁ ଆଉ ଗୋଟିଏ ବଡ଼ ପଏଣ୍ଟକୁ।
ଚୀନ୍।
ବଲୁଚିସ୍ତାନର ଗ୍ୱାଦର ବନ୍ଦର ଚୀନ୍-ପାକିସ୍ତାନ ଅର୍ଥନୈତିକ କରିଡର୍, ଅର୍ଥାତ୍ CPECର ଏକ ମୁଖ୍ୟ ଅଂଶ।
ଚୀନ୍ ପାଇଁ ଗ୍ୱାଦରର ଗୁରୁତ୍ୱ ବହୁତ ବଡ଼।
କାରଣ ଏହା ଆରବ ସାଗର ଉପକୂଳରେ ଅବସ୍ଥିତ।
କିନ୍ତୁ ବଲୁଚ୍ ବିଚ୍ଛିନ୍ନତାବାଦୀ ଗୋଷ୍ଠୀମାନେ ଚୀନ୍ର ଏହି ଉପସ୍ଥିତିକୁ ମଧ୍ୟ ବିରୋଧ କରିଛନ୍ତି।
ଚୀନ୍ ନାଗରିକ ଏବଂ ଚୀନ୍ ସମ୍ପର୍କିତ ପ୍ରକଳ୍ପ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଆକ୍ରମଣ ଘଟିଛି।
ଏହି କାରଣରୁ ବଲୁଚିସ୍ତାନର ଅସ୍ଥିରତା କେବଳ ପାକିସ୍ତାନର ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ସମସ୍ୟା ହୋଇ ରହିନାହିଁ।
ଏହା ଚୀନ୍ର ବିଦେଶୀ ପ୍ରକଳ୍ପ, ଆରବ ସାଗରର ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନର ଭୂ-ରାଜନୈତିକ ଗୁରୁତ୍ୱ ସହ ମଧ୍ୟ ଜଡ଼ିଯାଇଛି।
ଏବେ ୨୦୨୬କୁ ଆସନ୍ତୁ
ସମ୍ପ୍ରତି ବଲୁଚିସ୍ତାନ ପୁଣି ଥରେ ଚର୍ଚ୍ଚାର କେନ୍ଦ୍ରକୁ ଆସିଛି।
୨୦୨୬ ଅଗଷ୍ଟ ଆରମ୍ଭରେ ବଲୁଚ୍ ସ୍ୱାଧୀନତାପନ୍ଥୀ ନେତା ମୀର୍ ୟାର୍ ବଲୋଚ୍ ଏବଂ ତାଙ୍କ ସହ ସମ୍ପର୍କିତ ଗୋଷ୍ଠୀମାନେ ୧୧ ଅଗଷ୍ଟକୁ ବଲୁଚିସ୍ତାନ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଭାବେ ପାଳନ କରିବାକୁ ଆହ୍ୱାନ ଦେଇଥିଲେ।
ସେମାନେ ଦାବି କରିଥିଲେ ଯେ ବଲୁଚିସ୍ତାନକୁ ଏକ ସ୍ୱାଧୀନ ଏବଂ ସାର୍ବଭୌମ ଦେଶ ଭାବେ ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ସ୍ୱୀକୃତି ମିଳିବା ଦରକାର।
ଏହି ଆହ୍ୱାନରେ ବିଶ୍ୱର ବଲୁଚ୍ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ୧୧ ଅଗଷ୍ଟ ପାଳନ କରିବାକୁ କୁହାଯାଇଥିଲା।
କିନ୍ତୁ ଏଠାରେ ମୁଖ୍ୟ କଥା ହେଉଛି—
ଏହା ଏକ ରାଜନୈତିକ ଘୋଷଣା।
ଏହାକୁ ଏବେ ସୁଦ୍ଧା ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ମାନ୍ୟତାପ୍ରାପ୍ତ ନୂଆ ରାଷ୍ଟ୍ର ଭାବେ ଦେଖାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ।
ପାକିସ୍ତାନ ମଧ୍ୟ ଏହି ଦାବିକୁ ସ୍ୱୀକାର କରିନାହିଁ।
ଅର୍ଥାତ୍ ଏଠାରେ “ସ୍ୱାଧୀନତା ଘୋଷଣା” ଏବଂ “ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ଭାବେ ସ୍ୱାଧୀନ ଦେଶ ହୋଇଯିବା”—ଏହି ଦୁଇଟି ଜିନିଷକୁ ଅଲଗା କରି ବୁଝିବା ଦରକାର।
ପାକିସ୍ତାନ ପାଇଁ ଏହା କେତେ ବଡ଼ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ?
ଏହା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଏକ ବଡ଼ ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ରାଜନୈତିକ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ।
କାରଣ ବଲୁଚିସ୍ତାନ ହେଉଛି ପାକିସ୍ତାନର ଅଞ୍ଚଳଫଳ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପ୍ରାନ୍ତ।
ଏଠାରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ବିଦ୍ରୋହ ଚାଲିଛି।
ସୁରକ୍ଷାବାହିନୀ ଏବଂ ବିଦ୍ରୋହୀ ଗୋଷ୍ଠୀ ମଧ୍ୟରେ ଲଢ଼େଇ ଜାରି ରହିଛି।
୨୦୨୬ ଅଗଷ୍ଟରେ ମଧ୍ୟ ପାକିସ୍ତାନୀ ସୁରକ୍ଷାବାହିନୀ ବଲୁଚିସ୍ତାନରେ ସଶସ୍ତ୍ର ଗୋଷ୍ଠୀ ବିରୋଧରେ ଅପରେସନ୍ କରିଥିବା ଖବର ଆସିଛି।
ଅର୍ଥାତ୍ ଏହି ସଂଘର୍ଷ ଶେଷ ହୋଇନାହିଁ।
କିନ୍ତୁ ବଲୁଚିସ୍ତାନ ସତରେ ଅଲଗା ଦେଶ ହୋଇପାରିବ କି?
ଏହା ହେଉଛି ସବୁଠାରୁ କଠିନ ପ୍ରଶ୍ନ।
କେବଳ ଏକ ସ୍ୱାଧୀନତା ଘୋଷଣା କରିଦେଲେ ଗୋଟିଏ ଦେଶ ସ୍ୱାଧୀନ ହୋଇଯାଏ ନାହିଁ।
ତା’ପାଇଁ ଦରକାର—
ନିଜର ଭୂମି ଉପରେ ପ୍ରଭାବୀ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ,
ରାଜନୈତିକ ସଂସ୍ଥା,
ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା,
ଅର୍ଥନୈତିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା,
ଏବଂ ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ—
ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ସ୍ୱୀକୃତି।
ବର୍ତ୍ତମାନ ପରିସ୍ଥିତିରେ ବଲୁଚିସ୍ତାନ ନିଜକୁ ସ୍ୱାଧୀନ ଦେଶ ବୋଲି ଦାବି କରୁଥିବା ଗୋଷ୍ଠୀ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଭୂମି ଉପରେ ପାକିସ୍ତାନର ରାଜ୍ୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ରହିଛି।
ତେଣୁ ଏହି ସଂଘର୍ଷକୁ “ପାକିସ୍ତାନ ଭାଙ୍ଗିଗଲା” ବୋଲି ସରଳ ଭାବରେ କହିଦେବା ତଥ୍ୟଗତ ଭାବେ ଠିକ୍ ହେବ ନାହିଁ।
ବରଂ କହିବାକୁ ହେବ—
ବଲୁଚ୍ ସ୍ୱାଧୀନତା ଆନ୍ଦୋଳନ ପୁଣି ଥରେ ନିଜର ରାଜନୈତିକ ଦାବିକୁ ଜୋରଦାର କରୁଛି।
ଭାରତ ପାଇଁ ଏହାର ଅର୍ଥ କ’ଣ?
ଏଠାରେ ମଧ୍ୟ ଅତି ସାବଧାନ ହେବା ଦରକାର।
ଭାରତ ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନ ମଧ୍ୟରେ ବର୍ଷ ବର୍ଷର ତିକ୍ତ ସମ୍ପର୍କ ରହିଛି।
ବଲୁଚିସ୍ତାନ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଭାରତୀୟ ରାଜନୈତିକ ଚର୍ଚ୍ଚାରେ ମଧ୍ୟ ଆସିଛି।
କିନ୍ତୁ ଭାରତ କୌଣସି ଅଞ୍ଚଳର ସ୍ୱାଧୀନତା ଦାବିକୁ ସମର୍ଥନ କରୁଛି ବୋଲି କହିବା ପୂର୍ବରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ସରକାରୀ ପ୍ରମାଣ ଦରକାର।
ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଅନୁମାନ ଏବଂ ତଥ୍ୟକୁ ଅଲଗା ରଖିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ।
ତେବେ ଆଗକୁ କ’ଣ?
ବଲୁଚିସ୍ତାନ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ତିନୋଟି ସମ୍ଭାବନାକୁ ନେଇ ଆଲୋଚନା କରାଯାଇପାରେ।
- ପ୍ରଥମ : ପାକିସ୍ତାନ ଏବଂ ବଲୁଚ୍ ରାଜନୈତିକ ଗୋଷ୍ଠୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଧିକ ସଂଘର୍ଷ ହୋଇପାରେ।
- ଦ୍ୱିତୀୟ : ଇସ୍ଲାମାବାଦ ଯଦି ଅର୍ଥନୈତିକ, ରାଜନୈତିକ ଏବଂ ସ୍ଥାନୀୟ ସ୍ୱାୟତ୍ତତା ଭଳି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଅଧିକ ସମାଧାନମୂଳକ ପଦକ୍ଷେପ ନିଏ, ତେବେ ଅସନ୍ତୋଷ କିଛି ମାତ୍ରାରେ କମିପାରେ।
- ତୃତୀୟ : ଯଦି ଅସନ୍ତୋଷ, ସଶସ୍ତ୍ର ବିଦ୍ରୋହ ଏବଂ ରାଜନୈତିକ ବିଚ୍ଛିନ୍ନତାର ଦାବି ଆହୁରି ବଢ଼େ, ତେବେ ବଲୁଚିସ୍ତାନ ପାକିସ୍ତାନର ସବୁଠାରୁ ଜଟିଳ ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରଶ୍ନ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ହୋଇ ରହିପାରେ।
ବଲୁଚିସ୍ତାନର କାହାଣୀକୁ କେବଳ “ପାକିସ୍ତାନରୁ ଆଉ ଗୋଟିଏ ଦେଶ ବାହାରିବ” ବୋଲି ଦେଖିଲେ ଆମେ ଏହି ଘଟଣାର ଗଭୀରତାକୁ ବୁଝିପାରିବା ନାହିଁ।
ଏହାର ପଛରେ ଅଛି ୧୯୪୭ର ଇତିହାସ।
ଅଛି କଲାତ୍ର ପ୍ରଶ୍ନ।
ଅଛି ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱକୁ ନେଇ ଦୁଇଟି ଭିନ୍ନ ଐତିହାସିକ ଦାବି।
ଅଛି ଦଶକ ଦଶକର ବିଦ୍ରୋହ।
ଅଛି ସମ୍ପଦ ଉପରେ ଅଧିକାରର ପ୍ରଶ୍ନ।
ଅଛି ଉନ୍ନୟନ ଏବଂ ରାଜନୈତିକ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱର ପ୍ରଶ୍ନ।
ଏବଂ ତା’ ସହିତ ଜଡ଼ିତ ଅଛି ଚୀନ୍, CPEC, ଗ୍ୱାଦର ଏବଂ ଆରବ ସାଗରର ରଣନୈତିକ ଗୁରୁତ୍ୱ।
ତେଣୁ ୧୧ ଅଗଷ୍ଟରେ ବଲୁଚ୍ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସର ଡାକ କେବଳ ଗୋଟିଏ ଦିନର ଘୋଷଣା ନୁହେଁ।
ଏହା ହେଉଛି ଗୋଟିଏ ପୁରୁଣା ଇତିହାସକୁ ପୁଣି ଥରେ ରାଜନୈତିକ ମଞ୍ଚକୁ ଆଣିବାର ପ୍ରୟାସ।
ଏବଂ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ କଥା—
ଏହି ବିବାଦର ଶେଷ କେଉଁଠି ହେବ, ତାହା ଆଜି କହିବା କଷ୍ଟକର।
କିନ୍ତୁ ଏତିକି ସ୍ପଷ୍ଟ—
ବଲୁଚିସ୍ତାନର ପ୍ରଶ୍ନ ପାକିସ୍ତାନ ପାଇଁ କେବଳ ଆଉ ଗୋଟିଏ ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ସମସ୍ୟା ନୁହେଁ।
ଏହା ଇତିହାସ, ଜାତୀୟ ପରିଚୟ, ଭୂ-ରାଜନୀତି, ସମ୍ପଦ ଏବଂ ସୁରକ୍ଷା—ସବୁକୁ ଏକାଠି କରିଦେଇଥିବା ଏକ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନ।
ଆଉ ଯେତେବେଳେ କୌଣସି ଅଞ୍ଚଳର ଲୋକ ନିଜ ଇତିହାସକୁ ନିଜର ଭବିଷ୍ୟତ ସହ ଯୋଡ଼ିବା ଆରମ୍ଭ କରନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ସେହି ପ୍ରଶ୍ନକୁ କେବଳ ସେନା ବା ବଳ ପ୍ରୟୋଗରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପାଇଁ ଚୁପ୍ କରାଇବା ସହଜ ହୁଏ ନାହିଁ।
ଏହି କାହାଣୀର ପରବର୍ତ୍ତୀ ଅଧ୍ୟାୟ କ’ଣ ହେବ—
ସମୟ ହିଁ ତାହାର ଉତ୍ତର ଦେବ।
