ବିମାନ ଚାଳନା କେବଳ ଏକ ବୈଷୟିକ କାର୍ଯ୍ୟ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ସହିତ ଶହ ଶହ ଯାତ୍ରୀଙ୍କ ଜୀବନ ଓ ସୁରକ୍ଷା ଜଡ଼ିତ ହୋଇ ରହିଥାଏ। ଏହି କାରଣରୁ ପାଇଲଟ୍ମାନଙ୍କ ଶାରୀରିକ ଓ ମାନସିକ ସୁସ୍ଥତା ଉପରେ କଠୋର ଆକାଶମାର୍ଗୀୟ ନିୟମାବଳୀ ଲାଗୁ କରାଯାଏ। ନିକଟରେ ଏୟାର ଇଣ୍ଡିଆର ଫୁକେଟ-ଦିଲ୍ଲୀ ଉଡ଼ାଣ (AI2379) ସମୟରେ ବିମାନଟି ହଠାତ୍ ପ୍ରାୟ ୩୦୦ ଫୁଟ ତଳକୁ ଖସିପଡ଼ିବାରୁ ଅନେକ ଯାତ୍ରୀ ଓ କ୍ରୁ ସଦସ୍ୟ ଆହାତ ହୋଇଥିଲେ। ଏହି ଘଟଣା ପରେ କରାଯାଇଥିବା ‘ଡୋପ୍ ଟେଷ୍ଟ’ ରେ ବିମାନର କମାଣ୍ଡରଙ୍କ ନମୁନା ଗଞ୍ଜେଇ/ମାରିଜୁଆନା ପାଇଁ ପଜିଟିଭ୍ ଆସିବା ପରେ ଏବେ ଏହି ପରୀକ୍ଷା ପ୍ରଣାଳୀକୁ ନେଇ ଚର୍ଚ୍ଚା ଜୋର୍ ଧରିଛି।

କିପରି କରାଯାଏ ପାଇଲଟ୍ମାନଙ୍କ ଡୋପ୍ ଟେଷ୍ଟ?
ବେସାମରିକ ବିମାନ ଚଳାଚଳ ମହା ନିର୍ଦ୍ଦେଶାଳୟ (DGCA) ର ନିୟମାନୁସାରେ ପାଇଲଟ୍ମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପରୀକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି:
- ବ୍ରିଥ୍ ଆନାଲାଇଜର ଟେଷ୍ଟ : ମଦ୍ୟପାନ କିମ୍ବା ଆଲକୋହଲ୍ର ଯାଞ୍ଚ ପାଇଁ ଉଡ଼ାଣ ପୂର୍ବରୁ ଓ ପରେ ବ୍ରିଥ୍ ଆନାଲାଇଜର ପରୀକ୍ଷା କରାଯାଏ।
- ନିଶାଦ୍ରବ୍ୟ ପରୀକ୍ଷା : ଗଞ୍ଜେଇ, କୋକେନ୍, ଓପିଓଇଡ୍, ଏମ୍ଫେଟାମାଇନ୍ ଭଳି କେତେକ ମାନସିକ ସ୍ଥିତିକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରୁଥିବା ନିଷିଦ୍ଧ ପଦାର୍ଥର ଯାଞ୍ଚ ପାଇଁ ପ୍ରଥମେ ୟୁରିନ୍ ସ୍କ୍ରିନିଂ ଟେଷ୍ଟ କରାଯାଏ।
- କନ୍ଫର୍ମେଟରୀ ଟେଷ୍ଟ : ଯଦି ସ୍କ୍ରିନିଂ ଟେଷ୍ଟରେ ଫଳାଫଳ ‘ନନ୍-ନେଗେଟିଭ୍’ ଆସେ, ତେବେ ସମ୍ପୃକ୍ତ ନମୁନାକୁ ସ୍ୱୀକୃତିପ୍ରାପ୍ତ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଲ୍ୟାବ୍କୁ ‘କନ୍ଫର୍ମେଟରୀ ଟେଷ୍ଟ’ ପାଇଁ ପଠାଯାଏ।
ଡୋପ୍ ଟେଷ୍ଟ ପଜିଟିଭ୍ ଆସିବାର ପ୍ରକୃତ ଅର୍ଥ କ’ଣ?

ଡୋପ୍ ଟେଷ୍ଟରେ ରିପୋର୍ଟ ପଜିଟିଭ୍ ଆସିବା ଏବଂ ଉଡ଼ାଣ ସମୟରେ ପାଇଲଟ୍ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନଶାଗ୍ରସ୍ତ ଅବସ୍ଥାରେ ଥିବା ଏହି ଦୁଇଟି ମଧ୍ୟରେ ମେଡିକାଲ୍ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ କିଛି ପାର୍ଥକ୍ୟ ରହିଥାଏ।
- ମେଟାବୋଲାଇଟ୍ର ଉପସ୍ଥିତି : ୟୁରିନ୍ ଟେଷ୍ଟରେ ନିଷିଦ୍ଧ ପଦାର୍ଥର ମେଟାବୋଲାଇଟ୍ ମିଳିବାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଉକ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତି ଗତ କିଛି ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ତାହା ସେବନ କରିଥିଲେ। ଗଞ୍ଜେଇ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବ୍ୟବହାରର କିଛି ଦିନ ପରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ତଥ୍ୟ ପଜିଟିଭ୍ ଆସିପାରେ।
- ମେଡିକାଲ୍ ରିଭ୍ୟୁ : ରିପୋର୍ଟ ପଜିଟିଭ୍ ଆସିବା ପରେ ମେଡିକାଲ୍ ରିଭ୍ୟୁ ଅଫିସର ଅନୁଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି ଯେ, ଏହା କୌଣସି ନିୟମିତ ଚିକିତ୍ସା ପାଇଁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଔଷଧ ଯୋଗୁଁ ଆସିଛି କି ନାହିଁ।
କ’ଣ ରହିଛି ଦଣ୍ଡବିଧାନ ଓ ନିୟମ?
DGCA ନିୟମାବଳୀ ଅନୁଯାୟୀ, କୌଣସି ପାଇଲଟ୍ କନ୍ଫର୍ମେଟରୀ ଟେଷ୍ଟରେ ପଜିଟିଭ୍ ଚିହ୍ନଟ ହେଲେ ତାଙ୍କ ବିରୋଧରେ କଠୋର ଆଇନଗତ ଓ ପ୍ରଶାସନିକ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ:

- ତୁରନ୍ତ ନିଲମ୍ବନ : ସମ୍ପୃକ୍ତ ପାଇଲଟ୍ଙ୍କୁ ତୁରନ୍ତ ଉଡ଼ାଣ ଦାୟିତ୍ୱରୁ ହଟାଇ ଦିଆଯାଏ ଏବଂ ରିହାବିଲିଟେସନ୍ ପାଇଁ ପଠାଯାଏ।
- ଲାଇସେନ୍ସ ବାତିଲ : ଦ୍ୱିତୀୟ ଥର ସମାନ ଭୁଲ୍ କଲେ ଲାଇସେନ୍ସ ୩ ବର୍ଷ ପାଇଁ ନିଲମ୍ବିତ ହୁଏ ଏବଂ ତୃତୀୟ ଥର ପଜିଟିଭ୍ ଆସିଲେ ପାଇଲଟ୍ ଲାଇସେନ୍ସ ସଦାସର୍ବଦା ପାଇଁ ରଦ୍ଦ କରାଯାଇଥାଏ।
ଘଟଣାର ଅନ୍ତିମ ନିଷ୍କର୍ଷ
ଏୟାର ଇଣ୍ଡିଆ AI2379 ବିମାନ ତଳକୁ ଖସିବା ଘଟଣାରେ କେବଳ ଡୋପ୍ ଟେଷ୍ଟ ଫଳାଫଳ ହିଁ ଏକମାତ୍ର କାରଣ ନୁହେଁ। ଏକାଧିକ ବୈଷୟିକ ତ୍ରୁଟି , ପାଣିପାଗ ଏବଂ ବିମାନର ଡାଟା ରେକର୍ଡର ର ଅନୁଧ୍ୟାନ ସହ ଦେଶର ବିମାନ ଦୁର୍ଘଟଣା ତଦନ୍ତ ବ୍ୟୁରୋ ବ୍ୟାପକ ତଦନ୍ତ ଜାରି ରଖିଛି। ତଦନ୍ତ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବା ପରେ ହିଁ ଦୁର୍ଘଟଣାର ପ୍ରକୃତ କାରଣ ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇପାରିବ।


