୧୯୪୭ ମସିହା ଅଗଷ୍ଟ ୧୫ ତାରିଖ, ଏହି ତାରିଖଟି ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କ ହୃଦୟରେ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣାକ୍ଷରରେ ଲେଖା ହୋଇ ରହିଛି। ଆମେ ସମସ୍ତେ ଜାଣୁ ଯେ, ଏହିଦିନ ଭାରତ ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନର ୨୦୦ ବର୍ଷର ପରାଧୀନତାରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇଥିଲା।
କିନ୍ତୁ, ଆପଣ କେବେ ଭାବିଛନ୍ତି କି — ଭାରତ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ ସ୍ୱାଧୀନ ହେବାର ପୁରା ୫ ବର୍ଷ ପୂର୍ବରୁ ଭାରତର ଏମିତି ଏକ ଗାଁ ଥିଲା, ଯିଏ ବ୍ରିଟିଶ ସରକାରଙ୍କ ଆଖିରେ ଆଖି ମିଶାଇ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ଦେଇଥିଲା?
ଏମିତି ଏକ ଗାଁ, ଯାହାର ଗ୍ରାମବାସୀମାନେ ନିଜ ଗାଁରୁ ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନକୁ ଓପାଡ଼ି ଫିଙ୍ଗି ଦେଇଥିଲେ, ବ୍ରିଟିଶମାନଙ୍କୁ ଟ୍ୟାକ୍ସ ଦେବାକୁ ମନା କରିଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ଗାଁ ମଝିରେ ‘ତିରଙ୍ଗା’ ପତାକା ଉଡ଼ାଇ ନିଜକୁ ଏକ ‘ସ୍ୱାଧୀନ ସ୍ୱରାଜ ସରକାର’ ଭାବେ ଘୋଷଣା କରିଦେଇଥିଲେ!
ଗାଁର ବୋର୍ଡରେ ଲେଖା ହୋଇଥିଲା — “ଏହି ଗାଁରେ ବ୍ରିଟିଶ ଅଫିସରଙ୍କ ପ୍ରବେଶ ନିଷେଧ!”
ଗୋଟିଏ ପଟେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାରତବର୍ଷ ଗୋରାମାନଙ୍କ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ଥିଲା, ଆଉ ଅନ୍ୟପଟେ ଏହି ଛୋଟ ଗାଁଟି ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନକୁ ନିଜ ଆଗରେ ଆଣ୍ଠେଇବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରିଥିଲା।
ଶେଷରେ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ବ୍ରିଟିଶ ସେନା ସେହି ଗାଁ ଉପରେ ଚଢ଼ାଉ କଲା, ଗ୍ରାମବାସୀଙ୍କ ଉପରେ ଅମାନୁଷିକ ଅତ୍ୟାଚାର କଲା, ଏବଂ ୫ ଜଣ ବୀର ଯୁବକଙ୍କୁ ଫାଶୀ ଖୁଣ୍ଟରେ ଝୁଲାଇ ଦେଲା
କାହାଣୀଟି ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ୧୯୪୨ ମସିହାରେ।
ସାରା ଦେଶରେ ସେତେବେଳେ ସ୍ୱାଧୀନତାର ନିଆଁ ଜଳୁଥାଏ। ଦ୍ବିତୀୟ ବିଶ୍ବଯୁଦ୍ଧ ଚାଲିଥିବା ସମୟରେ, ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ସାରା ଭାରତବର୍ଷକୁ ଏକ ଐତିହାସିକ ଡାକରା ଦେଇଥିଲେ — “କର ବା ମର” ଏବଂ “ଭାରତ ଛାଡ଼”।
ସାରା ଦେଶର କୋଣ ଅନୁକୋଣରେ ଯୁବକ, ବୃଦ୍ଧ, ମହିଳା— ସମସ୍ତେ ରାଜରାସ୍ତାକୁ ଓହ୍ଲାଇ ଆସିଥିଲେ। କିନ୍ତୁ କର୍ଣ୍ଣାଟକର ଶିବମୋଗା ଜିଲ୍ଲା ଅନ୍ତର୍ଗତ ଶିକାରୀପୁରା ତାଲୁକାର ଏକ ଛୋଟ ଗ୍ରାମ ‘ଏସୁରୁ’ (ଯାହାକୁ ସ୍ଥାନୀୟ ଭାଷାରେ ଇସୁରୁ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ), ସେଠାରେ ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନ ଏକ ଭିନ୍ନ ରୂପ ନେଇଥିଲା।
ଏସୁରୁ ଗାଁର ଲୋକମାନେ କେବଳ ଶୋଭାଯାତ୍ରା କିମ୍ବା ନାରାବାଜିରେ ସୀମିତ ରହିନଥିଲେ। ସେମାନେ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଲେ ଯେ — ଆମେ ଆଉ ବ୍ରିଟିଶ ହୁକୁମତର କୌଣସି ଆଦେଶ ମାନିବୁ ନାହିଁ। ଆମେ ଗୋରା ଶାସକଙ୍କୁ ଟଙ୍କାଟିଏ ବି ଟ୍ୟାକ୍ସ (Tax) କିମ୍ବା ରାଜସ୍ୱ ଦେବୁ ନାହିଁ।
୨୯ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୯୪୨
ଏହି ଦିନଟି ଏସୁରୁ ଗାଁର ଇତିହାସକୁ ସଦାସର୍ବଦା ପାଇଁ ବଦଳାଇ ଦେଇଥିଲା।
ଗାଁର ସମସ୍ତ ଗ୍ରାମବାସୀ — ଯୁବକ, ବୟସ୍କ, ମହିଳା ଓ ଶିଶୁମାନେ ଗାଁର ମଝି ଚୌକରେ ଏକାଠି ହେଲେ। ସେମାନେ ବ୍ରିଟିଶ ଆଜ୍ଞାକୁ ଆକାଶରେ ଉଡ଼ାଇ ଦେଇ, ଗାଁ ମଝିରେ ଭାରତୀୟ ତିରଙ୍ଗା ପତାକା ଉତ୍ତୋଳନ କଲେ।
ସେତିକିରେ କଥା ସରିନଥିଲା। ସେମାନେ ଗାଁର ପ୍ରବେଶ ପଥରେ ଏକ ବଡ଼ ବୋର୍ଡ ଟାଙ୍ଗିଦେଲେ। ସେହି ବୋର୍ଡରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଲେଖାଥିଲା:
“ଏସୁରୁ ଗ୍ରାମ ଏବେ ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନରୁ ମୁକ୍ତ। ଏଠାରେ ‘ସ୍ୱରାଜ ସରକାର’ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଛି। କୌଣସି ବ୍ରିଟିଶ ଅଧିକାରୀ କିମ୍ବା କର୍ମଚାରୀ ଏହି ଗାଁରେ ପ୍ରବେଶ କରିପାରିବେ ନାହିଁ।”
୧୯୪୨ ମସିହାରେ, ଯେତେବେଳେ ବ୍ରିଟିଶ ସରକାରଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ କଥା କହିବାକୁ ଲୋକେ ଡରୁଥିଲେ, ସେତେବେଳେ ଏକ ଛୋଟ ଗାଁ ନିଜକୁ ଗୋଟିଏ ସ୍ୱାଧୀନ ରାଷ୍ଟ୍ର ଭାବେ ଘୋଷଣା କରିଦେଇଥିଲା!
ଗ୍ରାମବାସୀମାନେ ନିଜ ଭିତରୁ ସ୍ଥାନୀୟ ଶାସନ ପରିଚାଳନା ପାଇଁ କର୍ମକର୍ତ୍ତା ବାଛିଲେ। ସେମାନେ ଗାଁର ଦୁଇଜଣ ଛୋଟ ପିଲା— ଜୟପାଲ ଏବଂ ମଲ୍ଲପ୍ପା ଙ୍କୁ ଗାଁର ‘ଅମଲଦାର’ (ତହସିଲଦାର) ଏବଂ ‘ପୋଲିସ ଇନ୍ସପେକ୍ଟର’ ଭାବେ ନାମିତ କଲେ, ଯେପରି ବ୍ରିଟିଶମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ସେମାନଙ୍କର ବିଦ୍ରୋହ ଓ ଅବଜ୍ଞା ଆହୁରି ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇପାରିବ।
କିନ୍ତୁ, ଏହି ଗ୍ରାମୀଣ ବିପ୍ଲବ ବ୍ରିଟିଶ ସରକାରଙ୍କ ଛାତିରେ ଛୁରୀ ଭୁଷିଦେବା ପରି ଥିଲା। ଇଂରେଜ ଅଫିସରମାନେ ଏହାକୁ ନିଜର ଆତ୍ମସମ୍ମାନ ଉପରେ ଏକ ବଡ଼ ଆଘାତ ଭାବେ ନେଲେ।
ଖବର ପାଇ, ଶିକାରୀପୁରାର ବ୍ରିଟିଶ ରାଜସ୍ୱ ଅଫିସର କେ. ସୁବ୍ରହ୍ମଣ୍ୟ ଏବଂ ପୋଲିସ ଇନ୍ସପେକ୍ଟର କେଞ୍ଚେଗୌଡ଼ା ଏକ ପୋଲିସ ବାହିନୀ ସହିତ ଏସୁରୁ ଗାଁରେ ପହଞ୍ଚିଲେ। ସେମାନଙ୍କର ଲକ୍ଷ୍ୟ ଥିଲା — ଗ୍ରାମବାସୀଙ୍କୁ ଡରାଇ-ଧମକାଇ ଟ୍ୟାକ୍ସ ଆଦାୟ କରିବା ଏବଂ ‘ସ୍ୱରାଜ ସରକାର’ର ବୋର୍ଡକୁ ଭାଙ୍ଗିଦେବା।
କିନ୍ତୁ ସେମାନେ ଜାଣିନଥିଲେ ଯେ, ଏସୁରୁ ଗାଁର ରକ୍ତରେ ସେତେବେଳେ ଦେଶଭକ୍ତିର ନିଆଁ ଜଳୁଥିଲା!
ଗ୍ରାମବାସୀମାନେ ବ୍ରିଟିଶ ଅଫିସରମାନଙ୍କୁ ଗାଁ ଭିତରକୁ ପଶିବାକୁ ଦେଲେନାହିଁ। ସେମାନେ ଦାବି କଲେ ଯେ, ଯଦି ଅଫିସରମାନେ ଗାଁକୁ ଆସିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି, ତେବେ ସେମାନଙ୍କୁ ଖଦି ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିବାକୁ ପଡ଼ିବ ଏବଂ ବ୍ରିଟିଶ ନିୟମକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ।
ଏହାକୁ ନେଇ ଯୁକ୍ତିତର୍କ ବଢ଼ିଚାଲିଲା। ବ୍ରିଟିଶ ଅଫିସରମାନେ ଲାଠିଚାଲନା ଏବଂ ଗୁଳିଚାଳନାର ଧମକ ଦେଲେ। ଫଳରେ ଗ୍ରାମବାସୀଙ୍କ ଧୈର୍ଯ୍ୟର ବନ୍ଧ ଭାଙ୍ଗିଗଲା।
ଏକ ପ୍ରଚଣ୍ଡ ହିଂସାତ୍ମକ ସଂଘର୍ଷ ଆରମ୍ଭ ହେଲା। କ୍ରୋଧିତ ଗ୍ରାମବାସୀ ବ୍ରିଟିଶ ଅଫିସରମାନଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ଏହି ଗଣ୍ଡଗୋଳରେ ଉଭୟ ଇଂରେଜ ଅମଲଦାର କେ. ସୁବ୍ରହ୍ମଣ୍ୟ ଏବଂ ପୋଲିସ ଇନ୍ସପେକ୍ଟର କେଞ୍ଚେଗୌଡ଼ା ଘଟଣାସ୍ଥଳରେ ପ୍ରାଣ ହରାଇଲେ।
ଜଣେ ବ୍ରିଟିଶ ଅଫିସର ଏବଂ ପୋଲିସ ଇନ୍ସପେକ୍ଟରଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଖବର ଶୁଣି ବ୍ରିଟିଶ ପ୍ରଶାସନ ସ୍ତବ୍ଧ ହୋଇଗଲା। ଏହା ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ କେବଳ ଆଇନ ଶୃଙ୍ଖଳାର ପ୍ରଶ୍ନ ନଥିଲା, ବରଂ ଗୋଟିଏ ଗାଁର ଏହି ସାହସ ସାରା ଦେଶକୁ ବ୍ୟାପିଯିବାର ଭୟ ସେମାନଙ୍କୁ ଘାରିଥିଲା।
ଇଂରେଜ ସରକାର ଏସୁରୁ ଗାଁ ଉପରେ ସୈନ୍ୟବାହିନୀ ପଠାଇଲେ। ପୁରା ଗାଁକୁ ସେନା ଘେରାଉ କଲା।
ତା’ପରେ ଯାହା ହେଲା, ତାହା ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମର ସବୁଠାରୁ କଳା ଏବଂ ବର୍ବର ଅଧ୍ୟାୟ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ।
ବ୍ରିଟିଶ ସେନା ଗାଁର ଘରଗୁଡ଼ିକୁ ଜାଳିଦେଲା। ବୃଦ୍ଧ, ମହିଳା ଓ ଶିଶୁଙ୍କୁ ନିଷ୍ଠୁର ଭାବେ ପିଟାଗଲା। ଗ୍ରାମବାସୀମାନେ ନିଜ ଜୀବନ ବଞ୍ଚାଇବା ପାଇଁ ପାଖ ଜଙ୍ଗଲକୁ ପଳାୟନ କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହେଲେ। ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏସୁରୁ ଗାଁ ଶୂନ୍ଶାନ୍ ହୋଇଗଲା।
ବ୍ରିଟିଶ ପୋଲିସ ଶହ ଶହ ଗ୍ରାମବାସୀଙ୍କୁ ଗିରଫ କଲା। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ୪୧ ଜଣ ପ୍ରମୁଖ ଆନ୍ଦୋଳନକାରୀଙ୍କ ବିରୋଧରେ ହତ୍ୟା ଏବଂ ରାଜଦ୍ରୋହର ମାମଲା ରୁଜୁ କରାଗଲା।
କୋର୍ଟରେ ବିଚାର ନାମରେ ଏକ ପ୍ରହସନ ଚାଲିଲା। ଏବଂ ଶେଷରେ ୫ ଜଣ ବୀର ଯୁବ ସଂଗ୍ରାମୀଙ୍କୁ ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡ ବା ଫାଶୀର ଦଣ୍ଡାଦେଶ ଶୁଣାଗଲା।
ସେହି ୫ ଜଣ ବୀର ଶହୀଦ ଥିଲେ: ୧. ଗୁରୁପ୍ପା ୨. ଜିନ୍ନହଳ୍ଲି ମଲ୍ଲପ୍ପା ୩. ସୂର୍ଯ୍ୟନାରାୟଣ ପାଚାର ୪. ବଡ଼କାଳୀ ହାଲପ୍ପା ୫. ଗୌଡ଼ର ଶଙ୍କରପ୍ପା ।
୮ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୪୩ ରୁ ୧୦ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୪୩ ମଧ୍ୟରେ, ଏହି ୫ ଜଣ ବୀର ସନ୍ତାନଙ୍କୁ ହାସିଖୁସିରେ ଫାଶୀ ଖୁଣ୍ଟରେ ଝୁଲାଇ ଦିଆଗଲା। ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଗାଁର ଅନେକ ମହିଳାଙ୍କ ସମେତ ଦଶ ଦଶ ଜଣ ଗ୍ରାମବାସୀଙ୍କୁ ଆଜୀବନ କାରାଦଣ୍ଡ ଏବଂ ବର୍ଷ ବର୍ଷର ଜେଲ୍ ଦଣ୍ଡ ଭୋଗିବାକୁ ପଡ଼ିଥିଲା।
ଏସୁରୁ ଗାଁର ଏହି ବଳିଦାନ ବୃଥା ଯାଇନଥିଲା। ଏହି ଘଟଣା ସାରା ମହୀଶୂର ରାଜ୍ୟ ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତରେ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମର ନିଆଁକୁ ଆହୁରି ଚେତାଇ ଦେଇଥିଲା।
ଲୋକମାନେ ବୁଝିପାରିଥିଲେ ଯେ, ଯଦି ଗୋଟିଏ ଛୋଟ ଗାଁ ବ୍ରିଟିଶ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ବିରୋଧରେ ଛିଡ଼ା ହୋଇ ନିଜକୁ ସ୍ୱାଧୀନ ଘୋଷଣା କରିପାରେ, ତେବେ ପୁରା ଭାରତବର୍ଷ ଏକାଠି ହେଲେ ଇଂରେଜମାନେ ପଳାଇବାକୁ ବାଟ ପାଇବେ ନାହିଁ।
ଆଜି, ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ amritkaal.nic.in ୱେବସାଇଟ୍ ଏବଂ ଜାତୀୟ ଇତିହାସରେ ଏସୁରୁ ଗାଁକୁ “୧୯୪୨ରେ ଆଜାଦି ଘୋଷଣା କରିଥିବା ଭାରତର ପ୍ରଥମ ଗ୍ରାମ” ର ମାନ୍ୟତା ଦିଆଯାଇଛି।
ଆଜି ବି ଏସୁରୁ ଗାଁରେ ଏକ ସୁନ୍ଦର ଶହୀଦ ସ୍ମାରକୀ ଛିଡ଼ା ହୋଇରହିଛି, ଯାହା ସେହି ୫ ଜଣ ବୀର ଶହୀଦ ଏବଂ ଅସଂଖ୍ୟ ଗ୍ରାମବାସୀଙ୍କ ଅବିସ୍ମରଣୀୟ ତ୍ୟାଗର ଗାଥା ବଖାଣୁଛି।
ଯେତେବେଳେ ଆମେ ଭାରତର ସ୍ୱାଧୀନତା ଆନ୍ଦୋଳନ କଥା ଚିନ୍ତା କରୁ, ସେତେବେଳେ ପ୍ରାୟତଃ ବଡ଼ ବଡ଼ ସହର, ବଡ଼ ବଡ଼ ନେତା ଏବଂ ବଡ଼ ସଭାସମିତିର କଥା ଆମ ମନକୁ ଆସେ।
କିନ୍ତୁ କର୍ଣ୍ଣାଟକର ‘ଏସୁରୁ’ ଗାଁ ଆମକୁ ମନେପକାଇ ଦିଏ ଯେ — ଭାରତର ସ୍ୱାଧୀନତା କେବଳ କୌଣସି ରାଜନୈତିକ ନେତାଙ୍କ ଦ୍ବାରା ଆସିନଥିଲା। ଏହି ଆଜାଦି ପଛରେ ଥିଲା ଭାରତର ହଜାର ହଜାର ଗାଁ, କୋଟି କୋଟି ସାଧାରଣ ଚାଷୀ, ଯୁବକ ଏବଂ ମହିଳାମାନଙ୍କର ରକ୍ତ ଓ ବଳିଦାନ।
ଜଣେ ନିରକ୍ଷର କୃଷକ ହେଉ କି ଗାଁର ଜଣେ ଯୁବକ— ଦେଶପ୍ରେମ ଯେତେବେଳେ ସିରାପ୍ରଶିରାରେ ବୋହିଥାଏ, ସେତେବେଳେ ବିଶ୍ବର ସବୁଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବ୍ରିଟିଶ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ବି ଆଣ୍ଠୁ ମାଡ଼ିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହୋଇଥାଏ।
AlsoRead; https://purvapaksa.com/pakistan-ceases-to-exist-without-balochistan/
ବଲୁଚିସ୍ତାନ ବିନା ପାକିସ୍ତାନର ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଶେଷ! || Pakistan ceases to exist without Balochistan!
