ଇତିହାସର ପୃଷ୍ଠାରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧର ଭୟାବହତା, ନୃଶଂସତା ଏବଂ ଗଣସଂହାରର ଅନେକ କଳା କାହାଣୀ ଲିପିବଦ୍ଧ ହୋଇ ରହିଛି। ତେବେ ଏହି ରକ୍ତରଞ୍ଜିତ ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ଭାରତର ମାଟିରୁ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା ମାନବିକତା ଓ ଉଦାରତାର ଏକ ଅତୁଳନୀୟ ତଥା ଅମର ଗାଥା। ସୋଭିଏତ୍ ରୁଷ ଏବଂ ନାଜି ଜର୍ମାନୀର ଆକ୍ରମଣ ଯୋଗୁଁ ନିଜର ବାପା-ମାଆ, ସମ୍ପର୍କୀୟ ଏବଂ ଜନ୍ମମାଟି ହରାଇ ଅନାଥ ହୋଇପଡ଼ିଥିବା ପ୍ରାୟ ୧,୦୦୦ରୁ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ପୋଲାଣ୍ଡର ଶିଶୁଙ୍କ ପାଇଁ ଦେବଦୂତ ପାଲଟିଥିଲେ ଗୁଜରାଟର ନବାନଗର (ଜାମନଗର) ର ତତ୍କାଳୀନ ମହାରାଜା ‘ଦିଗ୍ବିଜୟସିଂହଜୀ ରଣଜିତ୍ସିଂହଜୀ ଜାଡେଜା’। ପୃଥିବୀର ଅନେକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେଶ ଯେତେବେଳେ ଏହି ଶରଣାର୍ଥୀ ଶିଶୁମାନଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ ଦେବାକୁ ମନା କରିଦେଇଥିଲେ, ସେତେବେଳେ ମହାରାଜା ନିଜର ରାଜପ୍ରାସାଦର ଦ୍ୱାର ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଖୋଲିଦେଇଥିଲେ।
ସୋଭିଏତ୍ ସିବିରରୁ ବାଲାଚାଡ଼ି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କଷ୍ଟକର ଯାତ୍ରା
୧୯୩୯ ମସିହାରେ ପୋଲାଣ୍ଡ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ପରେ ହଜାର ହଜାର ପୋଲିସ୍ ପରିବାରକୁ ସୋଭିଏତ୍ ରୁଷର ସାଇବେରିଆ ଶ୍ରମ ଶିବିରକୁ ପଠାଇ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ସେଠାରେ ଅସହ୍ୟ ଶୀତ, ଭୋକ ଏବଂ ରୋଗରେ ପ୍ରାଣ ହରାଇଥିଲେ ହଜାର ହଜାର ବାପା-ମାଆ। ଏହା ପରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସାହାରାହୀନ ହୋଇପଡ଼ିଥିବା ଛୋଟ ଛୋଟ ଅନାଥ ପିଲାମାନଙ୍କୁ ନେଇ ଜଣେ ପୋଲିସ୍ ଅଧିକାରୀ ଓ କିଛି ସେବକ ସାଇବେରିଆରୁ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟ, ଇରାନ, ଇରାକ୍ ଦେଇ ଭାରତ ଆଡ଼କୁ ଯାତ୍ରା କରିଥିଲେ।
ସେହି ସମୟରେ ବ୍ରିଟିଶ ସରକାର ଏହି ଶରଣାର୍ଥୀ ଶିଶୁମାନଙ୍କୁ ଭାରତରେ ପ୍ରବେଶ କରିବାକୁ ଅନୁମତି ଦେବାକୁ କାଳବିଳମ୍ବ କରୁଥିଲେ। ତେବେ ଏହି ସଙ୍କଟଜନକ ପରିସ୍ଥିତି ବିଷୟରେ ଜାଣିବା ପରେ ନବାନଗରର ମହାରାଜା ଦିଗ୍ବିଜୟସିଂହଜୀ ନିଜର ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ପ୍ରଭାବ ବ୍ୟବହାର କରି ବ୍ରିଟିଶ ଶାସକଙ୍କୁ ରାଜି କରାଇଥିଲେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ପିଲାଙ୍କୁ ନିଜ ସାମ୍ରାଜ୍ୟକୁ ସମ୍ମାନର ସହ ନେଇଆସିଥିଲେ।
ବାଲାଚାଡ଼ିରେ ଗଢ଼ାହୋଇଥିଲା ‘ଛୋଟ ପୋଲାଣ୍ଡ’
ଜାମନଗର ନିକଟସ୍ଥ ବାଲାଚାଡ଼ି ସମୁଦ୍ରକୂଳରେ ମହାରାଜା ଏହି ପୋଲିସ୍ ଶିଶୁମାନଙ୍କ ରହିବା ପାଇଁ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର କ୍ୟାମ୍ପ୍ ଓ ଆବାସିକ ପରିସର ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ। ସେ କେବଳ ସେମାନଙ୍କୁ ଖାଦ୍ୟ ଓ ରହିବା ଘର ଦେଇ ନ ଥିଲେ, ବରଂ ନିଜ ସନ୍ତାନ୍ ଭଳି ସ୍ନେହ ଆଦର ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ।
- ନିଜ ମାତୃଭାଷାରେ ଶିକ୍ଷା : ପିଲାମାନେ ଯେପରି ନିଜର ସଂସ୍କୃତି ଓ ମାତୃଭାଷା ଭୁଲି ନ ଯିବେ, ସେଥିପାଇଁ ପୋଲାଣ୍ଡରୁ ଶିକ୍ଷକ ଆଣି ପୋଲିସ୍ ଭାଷାରେ ପାଠପଢ଼ାର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଇଥିଲା।
- ଖାଦ୍ୟ ଓ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ : ସେମାନଙ୍କ ରୁଚି ଅନୁଯାୟୀ ୟୁରୋପୀୟ ଖାଦ୍ୟ, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟସେବା ଏବଂ ଖେଳକୁଦ ପାଇଁ ପଡ଼ିଆ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଥିଲା।
- ମହାରାଜାଙ୍କ ପ୍ରଥମ ସମ୍ବୋଧନ : ଯେତେବେଳେ ପିଲାମାନେ ପ୍ରଥମ କରି ବାଲାଚାଡ଼ିରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲେ, ମହାରାଜା ସେମାନଙ୍କୁ କହିଥିଲେ,”ତୁମେମାନେ ଆଉ ଅନାଥ ନୁହଁ, ଆଜିଠାରୁ ମୁଁ ତୁମର ବାପା ଏବଂ ନବାନଗର ତୁମର ନୂଆ ଘର।”
ଜାମ ସାହେବଙ୍କ ଅମର ସ୍ମୃତି ଓ ବିଶ୍ୱ ସମ୍ମାନ
ମହାରାଜା ଦିଗ୍ବିଜୟସିଂହଜୀଙ୍କ ଏହି ଅସାଧାରଣ ତ୍ୟାଗ ଓ ମାନବୀୟ ସେବା ପାଇଁ ପୋଲାଣ୍ଡରେ ତାଙ୍କୁ ଆଜି ବି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭକ୍ତି ଓ ସମ୍ମାନର ସହ ମନେରଖାଯାଏ। ପୋଲାଣ୍ଡର ରାଜଧାନୀ ୱାର୍ସ ରେ ତାଙ୍କ ନାମରେ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସ୍ମାରକୀ, ଚୌକ, ଏବଂ ସ୍କୁଲର ନାମକରଣ କରାଯାଇଛି। ପୋଲାଣ୍ଡ ସରକାର ତାଙ୍କୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବେସାମରିକ ସମ୍ମାନ ‘କମାଣ୍ଡର୍ସ କ୍ରସ୍ ଅଫ୍ ଦି ଅର୍ଡର୍ ଅଫ୍ ମେରିଟ୍’ ରେ ମରଣୋତ୍ତର ଭାବେ ସମ୍ମାନିତ କରିଛନ୍ତି।
ଜାମ ସାହେବଙ୍କ ଏହି ମହାନ କାର୍ଯ୍ୟ ଆଜି ବି ପ୍ରମାଣିତ କରେ ଯେ ଭାରତୀୟ ସଂସ୍କୃତିର “ବସୁଧୈବ କୁଟୁମ୍ବକମ୍” (ସାରା ବିଶ୍ୱ ମୋର ପରିବାର) ଆଦର୍ଶ କେବଳ କଥାରେ ନୁହେଁ, ବରଂ କାର୍ଯ୍ୟରେ ସଦାସର୍ବଦା ଜୀବନ୍ତ ରହିଛି।
