ତୃତୀୟ ଲିଙ୍ଗୀ (ଟ୍ରାନ୍ସଜେଣ୍ଡର) ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ସାମାଜିକ ଅଧିକାର ଓ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଆଗତ ‘ଟ୍ରାନ୍ସଜେଣ୍ଡର ବ୍ୟକ୍ତି (ଅଧିକାର ସୁରକ୍ଷା) ଆଇନ’ ର ବୈଧତାକୁ ଆହ୍ୱାନ କରି ଦାୟର ହୋଇଥିବା ପିଟିସନ୍ଗୁଡ଼ିକର ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ଶୁଣାଣି ପାଇଁ ସୁପ୍ରିମ୍ କୋର୍ଟ ସମ୍ମତି ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି। ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଅଦାଲତ ଏହି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଇନଗତ ମାମଲାକୁ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ନିଷ୍ପତ୍ତି ପାଇଁ ସୂଚୀବଦ୍ଧ କରିଥିବାରୁ ଏହା ଉପରେ ଏବେ ସାରା ଦେଶର ନଜର ରହିଛି।
ଆଇନକୁ କାହିଁକି କରାଯାଇଛି ଆହ୍ୱାନ?
କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଣାଯାଇଥିବା ଏହି ଆଇନକୁ ବିରୋଧ କରି ଏକାଧିକ ଟ୍ରାନ୍ସଜେଣ୍ଡର ଅଧିକାରୀ, ସମାଜସେବୀ ଓ ସଂଗଠନ ସୁପ୍ରିମ୍ କୋର୍ଟଙ୍କ ଦ୍ୱାରସ୍ଥ ହୋଇଥିଲେ। ପିଟିସନକାରୀଙ୍କ ମୁଖ୍ୟ ଅଭିଯୋଗଗୁଡ଼ିକ ହେଲା:
- ନିଜସ୍ୱ ପରିଚୟ ଅଧିକାରର ଉଲ୍ଲଂଘନ : ଆଇନରେ ନିଜର ଲିଙ୍ଗଗତ ପରିଚୟ ନିଜେ ବାଛିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ଜିଲ୍ଲା ମାଜିଷ୍ଟ୍ରେଟ୍ ଙ୍କଠାରୁ ପ୍ରମାଣପତ୍ର ନେବା ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ କରାଯାଇଛି। ଏହା ୨୦୧୪ର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ‘ନାଲସା’ ରାୟର ପରିପନ୍ଥୀ ବୋଲି ଦାବି କରାଯାଇଛି।
- ଅସମାନ ଦଣ୍ଡବିଧାନ : ଟ୍ରାନ୍ସଜେଣ୍ଡର ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ପ୍ରତି ହେଉଥିବା ଯୌନ ନିର୍ଯାତନା ଓ ହିଂସା ପାଇଁ କମ୍ ଦଣ୍ଡର ପ୍ରାବଧାନ ରହିଛି, ଯାହା ଅନ୍ୟ ନାଗରିକଙ୍କ ସହ ସମାନତା ଅଧିକାର (ଅନୁଚ୍ଛେଦ ୧୪) କୁ କ୍ଷୁଣ୍ଣ କରୁଛି।
- ଲିଙ୍ଗ ପୁନଃନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ଶଲ୍ୟକ୍ରିୟା (SRS) : ଆଇନଗତ ଭାବେ ‘ପୁରୁଷ’ କିମ୍ବା ‘ସ୍ତ୍ରୀ’ ମାନ୍ୟତା ପାଇବା ପାଇଁ ଶରୀରରେ ଶଲ୍ୟକ୍ରିୟା କରିବା ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ କରାଯିବା ନିଜ ଶରୀର ଉପରେ ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଅଧିକାରକୁ ଆଘାତ ପହଞ୍ଚାଉଛି।
ସୁପ୍ରିମ୍ କୋର୍ଟଙ୍କ ଆଭିମୁଖ୍ୟ
ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଅଦାଲତର ବିଚାରପତିମାନଙ୍କୁ ନେଇ ଗଠିତ ପୀଠ ଏହି ମାମଲାର ଗାମ୍ଭୀର୍ଯ୍ୟକୁ ସ୍ୱୀକାର କରିଛନ୍ତି। କୋର୍ଟ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ, ସମ୍ପୃକ୍ତ ସମସ୍ତ ପକ୍ଷ – କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଏବଂ ପିଟିସନକାରୀଙ୍କ ଯୁକ୍ତିକୁ ପୁଙ୍ଖାନୁପୁଙ୍ଖ ଶୁଣାଯିବ। ସମ୍ବିଧାନର ଧାରା ୧୪, ୧୯ ଏବଂ ୨୧ (ଜୀବନ ଓ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସ୍ୱାଧୀନତା ଅଧିକାର) ର ଆଲୋକରେ ଏହି ଆଇନର ବୈଧତା ତର୍ଜମା କରାଯିବ।
ଏହି ମାମଲାର ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ଶୁଣାଣି ପରେ ଆସିବାକୁ ଥିବା ରାୟ ଦେଶରେ ଟ୍ରାନ୍ସଜେଣ୍ଡର ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ସାମାଜିକ, ଆଇନଗତ ଏବଂ ମାନବାଧିକାର ଦିଗରେ ଏକ ନୂଆ ଯୁଗର ଆରମ୍ଭ କରିବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି।
