ଦକ୍ଷିଣ ଏସିଆର ଆକାଶରେ ଏବେ ଏକ ବଡ଼ ଧରଣର ସାମରିକ ଗତିବିଧି ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି। ଏପରି ଏକ ବଡ଼ ପ୍ରତିଯୋଗିତା, ଯାହା ପାକିସ୍ତାନର ନିଦ ହଜାଇ ଦେଇଛି। ଭାରତ ଏବଂ ଫ୍ରାନ୍ସ ମଧ୍ୟରେ ହେବାକୁ ଯାଉଥିବା ୧୧୪ଟି ରାଫେଲ୍ (Rafale) ଫାଇଟର ଜେଟର ମହାଡିଲ୍କୁ ନେଇ ଏବେ ପାକିସ୍ତାନୀ ସେନା ଏବଂ ସେଠାକାର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବିଶେଷଜ୍ଞମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କୋକୁଆ ଭୟ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି। ଚୀନରୁ କିଣାଯାଇଥିବା J-10CE, ଆମେରିକାର F-16 ଏବଂ ନିଜେ ତିଆରି କରୁଥିବା JF-17 ଥାଉ ଥାଉ ମଧ୍ୟ ପାକିସ୍ତାନ କାହିଁକି ଏତେ ଡରିଯାଇଛି?
ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନା (IAF) ନିଜର ଆକାଶମାର୍ଗର କ୍ଷମତାକୁ ବହୁ ଗୁଣିତ କରିବା ପାଇଁ ଏହି ୧୧୪ଟି ମଲ୍ଟି-ରୋଲ୍ ଫାଇଟର ଏୟାରକ୍ରାଫ୍ଟ (MRFA) କିଣିବା ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଉଛି। ଆଉ ଏହି ଖବର ସାମ୍ନାକୁ ଆସିବା ପରେ ପାକିସ୍ତାନର ସାମରିକ ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ସିଧାସଳଖ ସ୍ୱୀକାର କରିଛନ୍ତି ଯେ, ଯଦି ଏହି ଡିଲ୍ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଏ, ତେବେ ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନା ଆଗରେ ପାକିସ୍ତାନୀ ବାୟୁସେନା (PAF) ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅସହାୟ ହୋଇପଡ଼ିବ।
ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନ ପାକିସ୍ତାନ ଚିନ୍ତିତ କାହିଁକି? ବାସ୍ତବରେ, ପାକିସ୍ତାନୀ ବାୟୁସେନା ପାଖରେ ଏବେ ସଂଖ୍ୟାତ୍ମକ ଏବଂ ଗୁଣାତ୍ମକ ଉଭୟ ଦିଗରୁ ଭାରତକୁ ଟକ୍କର ଦେବା ପାଇଁ ସେତିକି ଶକ୍ତି ନାହିଁ। ପାକିସ୍ତାନୀ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ଚେତାବନୀ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ, ଭାରତ ପାଖରେ ପୂର୍ବରୁ ୩୬ଟି ରାଫେଲ୍ ଜେଟ୍ ରହିଛି, ଯାହା ଅମ୍ବାଲା ଏବଂ ହାସିମାରା ଏୟାରବେସରେ ମୁତୟନ ଅଛନ୍ତି। ଏବେ ଯଦି ଆଉ ୧୧୪ଟି ନୂଆ ରାଫେଲ୍ ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନାରେ ସାମିଲ ହୁଏ, ତେବେ ଚୀନ ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନର ମିଳିତ ଶକ୍ତି ମଧ୍ୟ ଭାରତୀୟ ଆକାଶ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବ୍ୟୁହକୁ ଭେଦ କରିପାରିବ ନାହିଁ।
ଏହି ଭୟ ଯୋଗୁଁ ହିଁ ପାକିସ୍ତାନର ସେନାମୁଖ୍ୟ ଜେନେରାଲ୍ ଆସିମ୍ ମୁନୀର ନିଜର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରଣନୀତି ବଦଳାଇ ଦେଇଛନ୍ତି। ପାକିସ୍ତାନ ନିଜର ଆକାଶକୁ ବଞ୍ଚାଇବା ପାଇଁ ଚୀନ ଆଗରେ ପୁଣି ଥରେ ହାତ ପାତିଛି। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ପାକିସ୍ତାନୀ ବାୟୁସେନା ଚୀନଠାରୁ ଆଉ ଅତିରିକ୍ତ ୬୦ ରୁ ୭୦ଟି J-10CE ଫାଇଟର ଜେଟ୍ କିଣିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଚଳାଇଛି। କେବଳ ସେତିକି ନୁହେଁ, ପାକିସ୍ତାନ ଚୀନର ପଞ୍ଚମ ପିଢ଼ିର ଷ୍ଟିଲ୍ଥ ଫାଇଟର ଜେଟ୍ J-35 କୁ ମଧ୍ୟ ନିଜ ବେଡ଼ାରେ ସାମିଲ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛି। କିନ୍ତୁ ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମତରେ, ଆର୍ଥିକ ସଙ୍କଟ ଦେଇ ଗତି କରୁଥିବା ପାକିସ୍ତାନ ପାଇଁ ଏତେ ବଡ଼ ସଂଖ୍ୟାରେ ଯୁଦ୍ଧବିମାନ କିଣିବା ଏବଂ ତାକୁ ପରିଚାଳନା କରିବା ଏକ ସ୍ୱପ୍ନ ଭଳି ମନେହୁଏ। କିଛି ଦିନ ପୂର୍ବରୁ ତ ଚୀନ ପଇସା ଅଭାବରୁ ପାକିସ୍ତାନକୁ ୧୬ଟି J-10C ଜେଟ୍ ଦେବାକୁ ମଧ୍ୟ ରୋକି ଦେଇଥିଲା, ଯାହା ପାକିସ୍ତାନ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ଅପମାନ ଥିଲା।
ଚୀନ ସବୁବେଳେ ଦାବି କରିଆସିଛି ଯେ ତାର J-10CE ହେଉଛି ଏକ ୪.୫+ ପିଢ଼ିର ସୁପର ପାୱାରଫୁଲ୍ ଜେଟ୍, ଯେଉଁଥିରେ AESA (Active Electronically Scanned Array) ରଡାର ଏବଂ PL-15 ଭଳି ଦୂରଗାମୀ ଏୟାର-ଟୁ-ଏୟାର ମିସାଇଲ୍ ଲାଗିଛି। ଚୀନର ସରକାରୀ ମିଡିଆ ଏବଂ ପ୍ରୋପାଗାଣ୍ଡା ମେସିନ୍ ତ ଏହା ମଧ୍ୟ ପ୍ରଚାର କରୁଛି ଯେ ‘ଅପରେସନ୍ ସିନ୍ଦୂର’ ସମୟରେ ପାକିସ୍ତାନୀ ବାୟୁସେନା J-10CE ସାହାଯ୍ୟରେ ଭାରତୀୟ ରାଫେଲକୁ ପଛକୁ ହଟିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରିଥିଲା। କିନ୍ତୁ ଏହି ଦାବି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମିଥ୍ୟା ଏବଂ ନିଜର ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ବିକ୍ରି କରିବା ପାଇଁ ଚୀନର ଏକ ବ୍ୟବସାୟିକ ଚାଲ୍ ବୋଲି ପ୍ରମାଣିତ ହୋଇଛି। ଭାରତ ଏହି ପ୍ରୋପାଗାଣ୍ଡାର ଉଚିତ୍ ଜବାବ ଦେଇଛି।
ପ୍ରକୃତ ସତ୍ୟତା କଣ? ଏହି ଦୁଇଟି ସାମରିକ କ୍ଷମତାକୁ ତୁଳନା କରିବା:
• କମ୍ବାଟ୍ ପ୍ରୁଭେନ୍ (Combat Proven): ଫ୍ରାନ୍ସର ରାଫେଲ୍ ହେଉଛି ଏକ ‘ଯୁଦ୍ଧ-ସିଦ୍ଧ’ (Combat Proven) ଅର୍ଥାତ୍ ଅନେକ ବାସ୍ତବ ଯୁଦ୍ଧରେ ନିଜର ସଫଳତା ପ୍ରମାଣିତ କରିସାରିଥିବା ଓମ୍ନି-ରୋଲ୍ (Omni-role) ଯୁଦ୍ଧବିମାନ। ଆଫଗାନିସ୍ତାନ, ଲିବିଆ ଏବଂ ସିରିଆ ଯୁଦ୍ଧରେ ଏହା ନିଜର ଶକ୍ତି ଦେଖାଇଛି। ଅପରପକ୍ଷରେ, ଚୀନର J-10CE କୌଣସି ପ୍ରକୃତ ଯୁଦ୍ଧର ସାମ୍ନା କରିନାହିଁ।
• ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ ୱାରଫେୟାର (Electronic Warfare): ରାଫେଲ୍ରେ ଲାଗିଥିବା SPECTRA ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ ୱାରଫେୟାର ସୁଇଟ୍ ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ଆଧୁନିକ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା। ଏହା ଶତ୍ରୁର ରଡାରକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜାମ୍ କରିଦେବାର କ୍ଷମତା ରଖେ। ଚୀନର ଜେଟ୍ ଏହି ମାମଲାରେ ରାଫେଲ୍ ଆଗରେ କେଉଁଠି ବି ତିଷ୍ଠି ପାରିବ ନାହିଁ।
• ସେନ୍ସର ଫ୍ୟୁଜନ (Sensor Fusion): ରାଫେଲ୍ର ଆଧୁନିକ ସେନ୍ସର ଫ୍ୟୁଜନ ଇକୋସିଷ୍ଟମ ପାଇଲଟ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ଚାରିପାଖର ସ୍ଥିତି ବିଷୟରେ ଏକ ସ୍ପଷ୍ଟ ଏବଂ ସଠିକ୍ ଚିତ୍ର ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ, ଯାହା J-10CE ରେ ଏତେ ପରିପକ୍ୱ ନୁହେଁ।
ବର୍ତ୍ତମାନ ଆପଣ ଭାବୁଥିବେ, ପାକିସ୍ତାନ ପାଖରେ ତ ଆମେରିକାର ସେହି ପ୍ରସିଦ୍ଧ F-16 ଏବଂ ଚୀନ ସହ ମିଶି ତିଆରି କରିଥିବା JF-17 ବ୍ଲକ୍-୩ (JF-17 Thunder Block III) ରହିଛି, ତେବେ ସେମାନେ କାହିଁକି କାମରେ ଆସୁନାହାନ୍ତି?
ଏହା ପଛରେ ଏକ ବଡ଼ ରଣନୀତିକ ସମସ୍ୟା ରହିଛି। ପ୍ରଥମତଃ, ପାକିସ୍ତାନ ପାଖରେ ଥିବା F-16 ବିମାନଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଆମେରିକା ଅନେକ ପ୍ରକାରର କଟକଣା ଲଗାଇଛି। ଆମେରିକାର ବିନା ଅନୁମତିରେ ପାକିସ୍ତାନ ଏହାକୁ ଭାରତ ବିରୋଧରେ ସହଜରେ ବ୍ୟବହାର କରିପାରିବ ନାହିଁ। ଏହା ସହିତ ଏହି ବିମାନଗୁଡ଼ିକ ଏବେ ପୁରୁଣା ହୋଇଗଲେଣି।
ଦ୍ୱିତୀୟରେ, ଯେଉଁ JF-17 କୁ ନେଇ ପାକିସ୍ତାନ ସାରା ଦୁନିଆରେ ଡିଣ୍ଡିମ ପିଟୁଥିଲା, ତାର ପ୍ରକୃତ ଚେହେରା ଏବେ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। JF-17 ହେଉଛି ଏକ ଶସ୍ତା, ହାଲୁକା ଏବଂ ସୀମିତ କ୍ଷମତା ସମ୍ପନ୍ନ ସିଙ୍ଗଲ୍-ଇଞ୍ଜିନ ଜେଟ୍। ଏହାର କାର୍ଯ୍ୟଦକ୍ଷତା ଏବଂ ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣକୁ ନେଇ ସବୁବେଳେ ପ୍ରଶ୍ନବାଚୀ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି। ଏହି ବିମାନର ଇଞ୍ଜିନରେ ବାରମ୍ବାର ତ୍ରୁଟି ଦେଖାଯାଉଛି। ରାଫେଲ୍ ଭଳି ଏକ ମାରାତ୍ମକ ଏବଂ ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ୪.୫ ପିଢ଼ିର ହେଭି-ୱେଟ୍ ଫାଇଟର ଜେଟ୍ ସହ JF-17 ର ତୁଳନା କରିବା ହିଁ ହାସ୍ୟାସ୍ପଦ। ପାକିସ୍ତାନୀ ବାୟୁସେନା ନିଜେ ଜାଣିଛି ଯେ ଯଦି ଆକାଶରେ ରାଫେଲ୍ ସହିତ JF-17 ର ସାମ୍ନାସାମ୍ନି ହୁଏ, ତେବେ ରାଫେଲ୍ର ମିଟିଅର୍ (Meteor) ମିସାଇଲ୍ ଶତ୍ରୁ ପକ୍ଷକୁ ଦେଖିବା ପୂର୍ବରୁ ହିଁ, ଦୃଷ୍ଟିସୀମା ବାହାରୁ (Beyond Visual Range) ଧ୍ୱଂସ କରିଦେବ।
ଏହି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଚୀନର ଭୂମିକା ମଧ୍ୟ ବେଶ୍ ଚିନ୍ତାଜନକ। ଚୀନ ନିଜର ସାମରିକ ବ୍ୟବସାୟ ବଢ଼ାଇବା ପାଇଁ ଏବଂ ଭାରତ ବିରୋଧରେ ପାକିସ୍ତାନକୁ ଏକ ଗୁଟି ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରିବା ପାଇଁ ମିଥ୍ୟା ପ୍ରଚାର କରୁଛି। ଚୀନ ଦାବି କରୁଛି ଯେ ତାର J-10CE ରାଫେଲକୁ ମକ୍ ଡ୍ରିଲ୍ (Mock Drill) ରେ ୯-୦ ରେ ହରାଇଛି। କିନ୍ତୁ ଏହି କଥାର କୌଣସି ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ପ୍ରମାଣ ନାହିଁ।
ଚୀନର ଏହି ମିଥ୍ୟା ପ୍ରୋପାଗାଣ୍ଡାରେ ଫସି ଏବେ ବାଂଲାଦେଶ ଏବଂ ଇଣ୍ଡୋନେସିଆ ଭଳି ଦେଶ ମଧ୍ୟ ଚୀନଠାରୁ J-10CE କିଣିବାକୁ ଆଗ୍ରହ ପ୍ରକାଶ କରୁଛନ୍ତି। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, ବାଂଲାଦେଶ ୨୦୨୭ ସୁଦ୍ଧା ଚୀନଠାରୁ ୨୦ଟି J-10CE ଜେଟ୍ କିଣିବାକୁ ଯୋଜନା କରୁଛି। ତେବେ ଇଣ୍ଡୋନେସିଆ ଫ୍ରାନ୍ସରୁ ରାଫେଲ୍ କିଣିବା ସହ ଚୀନର J-10CE ମଧ୍ୟ କିଣୁଛି, ଯାହା ଦର୍ଶାଉଛି ଯେ ସେମାନେ ଉଭୟ ବିମାନର କ୍ଷମତାକୁ ପରଖିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ପାକିସ୍ତାନ ପାଇଁ ଏହା ବ୍ୟବସାୟ ନୁହେଁ, ବରଂ ବାଧ୍ୟବାଧକତା। ଭାରତର ୧୧୪ ରାଫେଲ୍ କିଣିବା ନିଷ୍ପତ୍ତି ପାକିସ୍ତାନକୁ ଚୀନ ଉପରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିର୍ଭରଶୀଳ କରିଦେଇଛି, ଯାହା ଆଗାମୀ ଦିନରେ ପାକିସ୍ତାନକୁ ଏକ ବଡ଼ ସାମରିକ ଋଣ ଜନ୍ତା ଭିତରକୁ ଠେଲିଦେବ।
ନିଷ୍କର୍ଷରେ ଏତିକି କୁହାଯାଇପାରେ ଯେ, ଭାରତର ୧୧୪ ରାଫେଲ୍ ମହାଡିଲ୍ କେବଳ କିଛି ଯୁଦ୍ଧବିମାନ କିଣିବାର ପ୍ରକ୍ରିୟା ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ଏସିଆ ମହାଦେଶରେ ଭାରତର ସାମରିକ ପ୍ରଭାବ ଏବଂ ଆକାଶମାର୍ଗରେ ଏକଛତ୍ରବାଦୀ ଶକ୍ତି ପ୍ରଦର୍ଶନର ଏକ ମାଧ୍ୟମ। ଫ୍ରାନ୍ସର ରାଫେଲ୍ ଜେଟ୍ ବିନା କୌଣସି ରାଜନୈତିକ ସର୍ତ୍ତରେ ଭାରତକୁ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ହସ୍ତାନ୍ତର କରୁଛି, ଯାହା ଭାରତୀୟ ସେନାକୁ ଅଧିକ ଆତ୍ମନିର୍ଭରଶୀଳ କରିବ।
ପାକିସ୍ତାନ ଯେତେ ଚେଷ୍ଟା କଲେ ମଧ୍ୟ, ତାର ଦୁର୍ବଳ ଅର୍ଥନୀତି ଏବେ ଚୀନର J-10CE ବା J-35 କୁ ବହୁ ପରିମାଣରେ ଆଣିବାକୁ ଅନୁମତି ଦେବ ନାହିଁ। ଭାରତର ଏହି ରଣନୈତିକ ପଦକ୍ଷେପ ଦକ୍ଷିଣ ଏସିଆରେ ବାୟୁ ଶକ୍ତି ପ୍ରତିଯୋଗିତାକୁ ଏକ ନୂଆ ସ୍ତରକୁ ନେଇଯାଇଛି, ଯେଉଁଠି ଭାରତ ବହୁ ଆଗରେ ରହିଛି।
