କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରଶାସନିକ ପ୍ରାଣକେନ୍ଦ୍ର କୁହାଯାଉଥିବା ନୂଆଦିଲ୍ଲୀର ଐତିହାସିକ ‘ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ୍ ଭିଷ୍ଟା’ ପୁନର୍ବିକାଶ ଅଞ୍ଚଳର ନାମରେ ଏକ ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରାଯାଇଛି। ସମଗ୍ର ଦେଶରେ ପରିଚିତ ଏହି ହାଇ-ପ୍ରୋଫାଇଲ୍ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଏବେଠାରୁ ଆଧିକାରିକ ଭାବେ ‘କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଭବନ ପରିସର’ ବା ‘କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଭବନ କ୍ଷେତ୍ର’ ନାମରେ ନାମିତ କରାଯାଇଛି। କେନ୍ଦ୍ର ଗୃହନିର୍ମାଣ ଓ ସହରାଞ୍ଚଳ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରୀ ମନୋହର ଲାଲ୍ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଏହି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଘୋଷଣା କରିବା ସହ ଏଣିକି ସରକାରୀ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ଓ ଦଳିଲ୍ଗୁଡ଼ିକରେ ‘ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ୍ ଭିଷ୍ଟା’ ଶବ୍ଦର ବ୍ୟବହାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବନ୍ଦ କରିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଛନ୍ତି।
କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଲୋକ ନିର୍ମାଣ ବିଭାଗର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଦିବସ ସମାରୋହକୁ ସମ୍ବୋଧିତ କରି କେନ୍ଦ୍ରମନ୍ତ୍ରୀ କହିଛନ୍ତି, “ବର୍ତ୍ତମାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆମେ ବାରମ୍ବାର ଏହି ପ୍ରଶାସନିକ ଅଞ୍ଚଳକୁ ‘ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ୍ ଭିଷ୍ଟା’ ବୋଲି କହିଆସୁଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ଏବେ ଏହି ନାମକୁ ବଦଳାଇ ଦିଆଯାଇଛି। ଭବିଷ୍ୟତରେ ଏହାକୁ ପୁରୁଣା ନାମରେ ଡକାଯିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ସମସ୍ତ ସରକାରୀ ଦସ୍ତାବିଜ ଏବଂ ସନ୍ଦର୍ଭରେ ତୁରନ୍ତ ଏହି ନୂତନ ନାମ ‘କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଭବନ କ୍ଷେତ୍ର’ ଲିପିବଦ୍ଧ କରାଯିବା ଆବଶ୍ୟକ।” ସେ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ, ଏହି ସମଗ୍ର ଅଞ୍ଚଳରେ ନିର୍ମିତ ଏକାଧିକ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଭବନ, କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପଥ ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତରେ ନିର୍ମାଣ ହେବାକୁ ଥିବା ସମସ୍ତ ସରକାରୀ ଅଟ୍ଟାଳିକା ଏଣିକି ମିଳିତ ଭାବେ ‘କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଭବନ କ୍ଷେତ୍ର’ ରୂପେ ପରିଚିତ ହେବ।
ଔପନିବେଶିକ ମାନସିକତାରୁ ମୁକ୍ତି ଏବଂ ନୂତନ ପରିଚୟ
ସୂଚନାଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ସରକାରଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ଦେଶକୁ ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନ ସମୟର ଔପନିବେଶିକ ପ୍ରତୀକଗୁଡ଼ିକରୁ ମୁକ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ଅଭିଯାନ ଚାଲିଛି। ଏହି କ୍ରମରେ ପୂର୍ବରୁ ୨୦୨୨ ମସିହାରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଭବନରୁ ଇଣ୍ଡିଆ ଗେଟ୍ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଥିବା ପ୍ରସିଦ୍ଧ ୨ କିଲୋମିଟର ଦୀର୍ଘ ରାସ୍ତା ‘ରାଜପଥ’ର ନାମ ବଦଳାଇ ‘କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପଥ’ କରିଥିଲେ। ଏହାର ମୂଳ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଥିଲା ଶାସନର ଦେଖାଣିଆ ପ୍ରଦର୍ଶନ ବଦଳରେ ଦେଶ ଗଠନରେ ନାଗରିକ ଓ ସରକାରଙ୍କ କର୍ତ୍ତବ୍ୟବୋଧକୁ ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ଦେବା। ଏହାପରେ, ଏହି ମାର୍ଗ କଡ଼ରେ ସାଧାରଣ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ସଚିବାଳୟର ଅଂଶବିଶେଷ ଭାବେ ନିର୍ମିତ ନୂତନ ସରକାରୀ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟଗୁଡ଼ିକର ନାମ ମଧ୍ୟ ‘କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଭବନ’ ରଖାଯାଇଥିଲା। ଏହି ପୁନର୍ବିକାଶ ଯୋଜନାରେ ମୋଟ୍ ୧୦ଟି ପ୍ରଶାସନିକ ଅଟ୍ଟାଳିକା ନିର୍ମାଣ ପାଇଁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖାଯାଇଥିବା ବେଳେ ସେଥିମଧ୍ୟରୁ ୩ଟି ଭବନ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ହୋଇସାରିଛି। ଏହା ବ୍ୟତୀତ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ଏବଂ କ୍ୟାବିନେଟ୍ ସଚିବାଳୟ ଥିବା ନୂଆ ପରିସରକୁ ‘ସେବା ତୀର୍ଥ’ ନାମରେ ନାମିତ କରାଯାଇଛି।
ଭବିଷ୍ୟତ ପିଢ଼ି ପାଇଁ ଐତିହାସିକ ଗୌରବ
କେନ୍ଦ୍ରମନ୍ତ୍ରୀ ମନୋହର ଲାଲ୍ ଇଂରେଜ ଶାସନ ସମୟର ଉଦାହରଣ ଦେଇ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଯେଭଳି ଭାବେ ବ୍ରିଟିଶ୍ ଶାସକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ‘ଭାଇସ-ରେଗାଲ ଲଜ୍’ କୁ ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ ‘ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଭବନ’ ଏବଂ ‘କାଉନସିଲ ହାଉସ’ କୁ ‘ସଂସଦ ଭବନ’ କରାଯାଇଥିଲା, ଠିକ୍ ସେହିପରି ସମଗ୍ର କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ପ୍ରଶାସନିକ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଏବେ ଭାରତୀୟ ମୂଲ୍ୟବୋଧ ଆଧାରରେ ନୂଆ ପରିଚୟ ଦିଆଯାଉଛି। ସେ କହିଛନ୍ତି, “କୌଣସି ଦେଶର ରାଜଧାନୀ ବାରମ୍ବାର ନିର୍ମାଣ ହୁଏ ନାହିଁ। ଆଜି ଆମେ ଯେଭଳି ୧୦୦ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ନିର୍ମିତ ଐତିହାସିକ କୀର୍ତ୍ତିରାଜି ଏବଂ ତାହାର ନିର୍ମାତାମାନଙ୍କୁ ମନେ ରଖିଛୁ, ଠିକ୍ ସେହିପରି ଆଗାମୀ ପିଢ଼ି ମଧ୍ୟ ଏହି ନବନିର୍ମିତ ସମଗ୍ର ‘କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଭବନ କ୍ଷେତ୍ର’ ଏବଂ ଏହାର ନିର୍ମାଣରେ ସହଯୋଗ କରିଥିବା ଶ୍ରମିକ ଓ ଇଞ୍ଜିନିୟରମାନଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାର ସହ ସ୍ମରଣ କରିବେ। ଏହା ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ସୌଭାଗ୍ୟର ବିଷୟ।” ସରକାରଙ୍କ ଏହି ବଡ଼ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଭାରତୀୟ ଗଣତନ୍ତ୍ରର ପ୍ରାଣକେନ୍ଦ୍ରକୁ ଏକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆତ୍ମନିର୍ଭର ଓ କର୍ତ୍ତବ୍ୟନିଷ୍ଠ ନୂତନ ପରିଚୟ ପ୍ରଦାନ କରିଛି।
