ଦିଲ୍ଲୀ ଜିମଖାନା କ୍ଲବ୍ ବିବାଦ: ୨୭ ଏକର ଜମିକୁ ନେଇ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଓ ଏଲିଟ୍ ବର୍ଗ ମଧ୍ୟରେ ଟଣାଟଣି; ଲୁଟିୟନ୍ସ ଦିଲ୍ଲୀର ଐତିହାସିକ କ୍ଲବ୍ ଉପରେ କେନ୍ଦ୍ରର କଡ଼ା ପଦକ୍ଷେପ, ମାମଲା ପହଞ୍ଚିଲା ହାଇକୋର୍ଟରେ
ଦେଶର ରାଜଧାନୀ ଦିଲ୍ଲୀର ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଅଞ୍ଚଳ ଲୁଟିୟନ୍ସ ଦିଲ୍ଲୀରେ ଅବସ୍ଥିତ ୧୧୩ ବର୍ଷ ପୁରୁଣା ଦିଲ୍ଲୀ ଜିମଖାନା କ୍ଲବ୍କୁ ନେଇ ବଡ଼ ବିବାଦ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି। ପ୍ରାୟ ୨୭ ଏକର ଜମି ଉପରେ ଗଢ଼ିଉଠିଥିବା ଏହି ଐତିହାସିକ କ୍ଲବ୍କୁ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଖାଲି କରିବା ପାଇଁ ନୋଟିସ୍ ଜାରି କରିଥିବାବେଳେ, ଏହାକୁ ନେଇ ଦିଲ୍ଲୀର ଭିଆଇପି ଏବଂ ଉଚ୍ଚବିତ୍ତ ମହଳରେ ଚର୍ଚ୍ଚା ତୀବ୍ର ହୋଇଛି।
ସରକାର ଜାତୀୟ ସୁରକ୍ଷା ଓ ପବ୍ଲିକ ସେଫ୍ଟିର କାରଣ ଦେଖାଇଥିବାବେଳେ, କ୍ଲବ୍ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ ଏବଂ ଏହାର ସଦସ୍ୟମାନେ ଏହାକୁ ଦେଶର ସାମାଜିକ ଓ କ୍ରୀଡ଼ା ଐତିହ୍ୟ ଉପରେ ଆଘାତ ବୋଲି କହୁଛନ୍ତି।
କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ନୋଟିସ୍ ପରେ ବଢ଼ିଲା ବିବାଦ
କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ଲ୍ୟାଣ୍ଡ ଆଣ୍ଡ ଡେଭେଲପମେଣ୍ଟ ଅଫିସ (L&DO) ପକ୍ଷରୁ ଦିଲ୍ଲୀ ଜିମଖାନା କ୍ଲବ୍କୁ ନୋଟିସ୍ ଜାରି କରାଯାଇ ଆସନ୍ତା ୫ ଜୁନ୍ ସୁଦ୍ଧା ପରିସର ଖାଲି କରିବାକୁ କୁହାଯାଇଛି।
ସରକାରଙ୍କ ମତାନୁସାରେ, ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନକାଳରେ ଏହି ଜମି କ୍ରୀଡ଼ା ଓ ସାମାଜିକ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଲିଜ୍ରେ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ବର୍ତ୍ତମାନ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ନିଜର ଅଧିକାର ବ୍ୟବହାର କରି ଏହି ଲିଜ୍ ସମାପ୍ତ କରିଛନ୍ତି ଏବଂ ଏହି ଜମିକୁ ସୁରକ୍ଷା ଭିତ୍ତିଭୂମି ବିସ୍ତାର ପାଇଁ ସରକାରୀ ଅଧୀନକୁ ନେବା ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଆଯାଇଛି।
ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ପରେ କ୍ଲବ୍ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ ଦିଲ୍ଲୀ ହାଇକୋର୍ଟର ଦ୍ୱାରସ୍ଥ ହୋଇଛନ୍ତି। କ୍ଲବ୍ ପକ୍ଷରୁ କୁହାଯାଇଛି ଯେ ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ହଠାତ୍ ଏବଂ ଏକତରଫା ଭାବେ ନିଆଯାଇଛି।
କାହିଁକି ଏତେ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଦିଲ୍ଲୀ ଜିମଖାନା କ୍ଲବ୍?
ଦିଲ୍ଲୀ ଜିମଖାନା କ୍ଲବ୍କୁ ଦେଶର ସବୁଠାରୁ ଆଭିଜାତ୍ୟପୂର୍ଣ୍ଣ କ୍ଲବ୍ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଗଣାଯାଏ। ଏହାର ସ୍ଥାୟୀ ସଦସ୍ୟ ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରାୟ ୫୬୦୦ରେ ସୀମିତ ରହିଛି।
ଏହି କ୍ଲବ୍ର ସଦସ୍ୟତା ପାଇଁ ୩୦ରୁ ୪୦ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ୱେଟିଂ ଲିଷ୍ଟ୍ ରହିଥାଏ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଅନେକ ଉଚ୍ଚପଦସ୍ଥ ଅଧିକାରୀ ନିଜ ପିଲାଙ୍କ ପାଇଁ ଅତି କମ୍ ବୟସରୁ ହିଁ ଆବେଦନ କରିଦିଅନ୍ତି।
କ୍ଲବ୍ର ପୁରୁଣା ନିୟମ “୪୦-୪୦-୨୦” ଅନୁଯାୟୀ ୪୦ ପ୍ରତିଶତ ସଦସ୍ୟ IAS/IPS ଭଳି ସିଭିଲ୍ ସର୍ଭିସ୍ ଅଧିକାରୀ, ୪୦ ପ୍ରତିଶତ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବାହିନୀର ଅଧିକାରୀ ଏବଂ ମାତ୍ର ୨୦ ପ୍ରତିଶତ ସାଧାରଣ ବ୍ୟବସାୟୀ କିମ୍ବା ନାଗରିକଙ୍କ ପାଇଁ ଥିଲା।
ଏହି କାରଣରୁ ଦିଲ୍ଲୀର ପାୱାର୍ ସର୍କିଟ୍ ସହ ଜଡ଼ିତ ଅନେକ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ନେତା, ଅଧିକାରୀ ଓ ପୂର୍ବତନ ଗୁପ୍ତଚର ଅଧିକାରୀ ଏହାର ସଦସ୍ୟ ରହିଆସିଛନ୍ତି।
ବ୍ରିଟିଶ ଅମଳରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ଇତିହାସ
ଦିଲ୍ଲୀ ଜିମଖାନା କ୍ଲବ୍ର ସ୍ଥାପନା ୩ ଜୁଲାଇ ୧୯୧୩ରେ “ଇମ୍ପିରିଆଲ୍ ଦିଲ୍ଲୀ ଜିମଖାନା କ୍ଲବ୍” ଭାବେ ହୋଇଥିଲା। ବ୍ରିଟିଶ ଅଧିକାରୀମାନଙ୍କ ମନୋରଞ୍ଜନ ଓ କ୍ରୀଡ଼ା କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଏହା ତିଆରି ହୋଇଥିଲା।
ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ “ଇମ୍ପିରିଆଲ୍” ଶବ୍ଦ ହଟାଯାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଏହାର ଆଭିଜାତ୍ୟ ଏବଂ ବ୍ରିଟିଶ ଧାରାର ପରମ୍ପରା ଅବିକଳ ରହିଥିଲା।
ଏଠାରେ ଟେନିସ୍ କୋର୍ଟ, ସ୍ୱିମିଂ ପୁଲ୍, ଡାଇନିଂ ହଲ୍ ସହ ଅନେକ ଆଧୁନିକ ସୁବିଧା ରହିଛି। ପ୍ରସିଦ୍ଧ ରାଜନେତା ଅରୁଣ ଜେଟଲୀ ମଧ୍ୟ ଏହି କ୍ଲବ୍ର ସକ୍ରିୟ ସଦସ୍ୟ ଥିଲେ।
“ବ୍ୟାୟାମଶାଳାରୁ ମଧୁଶାଳା” — ସରକାରଙ୍କ ପୁରୁଣା ଆକ୍ଷେପ
୨୦୨୦ରେ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଏନସିଏଲଏଟି (NCLAT) ରେ ଦାଖଲ କରିଥିବା ଏକ ଆବେଦନରେ କହିଥିଲେ ଯେ, କ୍ରୀଡ଼ା ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଏହି ସଂସ୍ଥା “ବ୍ୟାୟାମଶାଳାରୁ ମଧୁଶାଳା”ରେ ପରିଣତ ହୋଇଯାଇଛି।
ସରକାରଙ୍କ ମତରେ, କ୍ଲବ୍ ଏବେ ମୁଖ୍ୟତଃ ଉଚ୍ଚବିତ୍ତ ଶ୍ରେଣୀର ସାମାଜିକ ଆମୋଦ-ପ୍ରମୋଦର କେନ୍ଦ୍ର ପାଲଟିଛି।
ଦୁଇ ଶିବିରରେ ବିଭକ୍ତ ମତ
ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ନେଇ ଦିଲ୍ଲୀର ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ମହଳରେ ଦୁଇ ପ୍ରକାର ମତ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି।
ଦେଶର ପ୍ରଥମ ମହିଳା IPS ଅଧିକାରୀ କିରଣ ବେଦୀ କ୍ଲବ୍କୁ ଦେଶର କ୍ରୀଡ଼ା ଐତିହ୍ୟର ଅଂଶ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏହା ଅନେକ ସିନିୟର୍ ସିଟିଜେନ୍ଙ୍କ ପାଇଁ “ଦ୍ୱିତୀୟ ଘର” ସଦୃଶ।
ସେହିପରି ପୂର୍ବତନ RAW ମୁଖ୍ୟ ଏ.ଏସ୍. ଦୁଲ୍ଲଟ ମଧ୍ୟ କ୍ଲବ୍କୁ ବଞ୍ଚାଇବା ପାଇଁ ସଦସ୍ୟମାନଙ୍କ ସ୍ୱାକ୍ଷର ଅଭିଯାନ ଆରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି।
ଅନ୍ୟପଟେ, କେତେକ ରାଜନେତା ଏହାକୁ “ଏଲିଟ୍ କ୍ଲାସ୍ର ନଖରାବାଜି” ବୋଲି କହୁଛନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କ ମତରେ, ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ଜୀବନ ସହ ଏହି କ୍ଲବ୍ର କୌଣସି ସିଧାସଳଖ ସମ୍ପର୍କ ନାହିଁ।
କେବଳ ଜମି ନୁହେଁ, ପ୍ରଭାବର ଲଢ଼େଇ?
ରାଜନୈତିକ ବିଶ୍ଳେଷକମାନଙ୍କ ମତରେ, ଏହି ବିବାଦ କେବଳ ୨୭ ଏକର ଜମିକୁ ନେଇ ନୁହେଁ। ଏହା ଦିଲ୍ଲୀର ସେହି ପୁରୁଣା ଏଲିଟ୍ ନେଟୱର୍କ ଓ ପାୱାର୍ ସର୍କିଟ୍କୁ ନେଇ ଚାଲିଥିବା ଲଢ଼େଇର ଅଂଶ, ଯାହା ଦଶକ ଧରି ରାଜଧାନୀର ପ୍ରଶାସନିକ ଓ ସାମାଜିକ ପ୍ରଭାବ କେନ୍ଦ୍ର ଭାବେ ପରିଚିତ ଥିଲା।
ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହି ମାମଲା ଦିଲ୍ଲୀ ହାଇକୋର୍ଟରେ ବିଚାରାଧୀନ ଥିବାବେଳେ, ଆସନ୍ତା ଦିନରେ ଅଦାଲତଙ୍କ ରାୟ ଏହି ଐତିହାସିକ କ୍ଲବ୍ର ଭବିଷ୍ୟତ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବ।
AlsoRead; https://purvapaksa.com/whose-cockroach-is-it/
