ମିଡିଲ ଇଷ୍ଟରେ ବଢ଼ୁଥିବା ତଣାଟଣିକୁ ନେଇ ସାରା ବିଶ୍ୱରେ ଚିନ୍ତା ବଢ଼ିଛି। ଇରାନ, ଇସ୍ରାଏଲ, ଆମେରିକା ଓ ଗଲ୍ଫ ଅଞ୍ଚଳର ଭୂ-ରାଜନୀତିକ ପରିସ୍ଥିତି ଆଗାମୀ ଦିନରେ ତେଲ ବଜାର ଓ ବିଶ୍ୱ ଅର୍ଥନୀତିକୁ ଗଭୀର ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରେ ବୋଲି ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ସତର୍କ କରୁଛନ୍ତି।
ବିଶେଷକରି ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀକୁ ନେଇ ଚିନ୍ତା ବଢ଼ିଛି। କାରଣ ଦୁନିଆର ପ୍ରାୟ ୨୦ ପ୍ରତିଶତ କଚ୍ଚା ତେଲ ଏହି ସମୁଦ୍ରପଥ ଦେଇ ପରିବହନ ହୁଏ। ଯଦି ଏହି ରାସ୍ତାରେ କୌଣସି ବାଧା ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ, ତେବେ ତେଲ ସପ୍ଲାଇ ଶୃଙ୍ଖଳାରେ ଗୁରୁତର ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିପାରେ।
ମିଡିଲ ଇଷ୍ଟ : ବିଶ୍ୱ ଶକ୍ତିର କେନ୍ଦ୍ର
ସାଉଦି ଆରବ, ଇରାନ, ଇରାକ, UAE ଓ କତାର ଭଳି ଦେଶ ବିଶ୍ୱର ଶକ୍ତି ଯୋଗାଣରେ ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକା ନେଇଥାନ୍ତି। ଏହି ଅଞ୍ଚଳରୁ ଦୁନିଆର ବହୁତ ବଡ଼ ଅଂଶର ତେଲ ଓ ଗ୍ୟାସ ରପ୍ତାନି ହୁଏ।
ଏବେ ଇରାନ-ଇସ୍ରାଏଲ ତଣାଟଣି ଓ ଆମେରିକାର ଭୂମିକାକୁ ନେଇ ଆଶଙ୍କା ବଢ଼ୁଥିବାରୁ ବିଶ୍ୱ ବଜାରରେ ଅନିଶ୍ଚିତତା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି। ବିଶେଷକରି ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀକୁ ନେଇ ଚିନ୍ତା ଅଧିକ, କାରଣ ଏହା ବିଶ୍ୱ ତେଲ ବାଣିଜ୍ୟର ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ରାସ୍ତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ।
ବିଶେଷଜ୍ଞମାନଙ୍କ ମତରେ, ଯଦି ଏହି ସମୁଦ୍ରପଥରେ ସଂକଟ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ, ତେବେ ତେଲ ଜାହାଜ ଅଟକିଯିବା ସହ ଗ୍ଲୋବାଲ ସପ୍ଲାଇ ଚେନ୍ରେ ବଡ଼ ବାଧା ଆସିପାରେ।
ଏସିଆ ପାଇଁ ବଡ଼ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ
ଏହି ସଙ୍କଟର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପ୍ରଭାବ ଏସିଆର ଦେଶମାନଙ୍କ ଉପରେ ପଡ଼ିପାରେ। ଭାରତ, ଚୀନ, ଜାପାନ ଓ ଦକ୍ଷିଣ କୋରିଆ ଭଳି ଦେଶ ଗଲ୍ଫ ଅଞ୍ଚଳର ତେଲ ଉପରେ ବହୁତ ଅଂଶରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ।
ତେଣୁ ମିଡିଲ ଇଷ୍ଟରେ ଯୁଦ୍ଧ କିମ୍ବା ତଣାଟଣି ବଢ଼ିଲେ ଏସିଆର ଅର୍ଥନୀତି ଉପରେ ସିଧା ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିପାରେ।
ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ଓ ରାଜନୀତିକ ମହଳରେ ଏବେ ଏହି ଚର୍ଚ୍ଚା ଚାଲିଛି ଯେ, ବର୍ତ୍ତମାନ ଦେଖାଯାଉଥିବା “ଅସ୍ତ୍ରବିରତି” ବାସ୍ତବରେ ବଡ଼ ସଂଘର୍ଷ ପୂର୍ବର ଶାନ୍ତି ହୋଇପାରେ କି?
ତେଲ ସଞ୍ଚୟ ଉପରେ ଜୋର
ସମ୍ପ୍ରତି ବିଭିନ୍ନ ଦେଶ ଓ ନେତାମାନଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ଇନ୍ଧନ ସଞ୍ଚୟ ଉପରେ ଜୋର ଦିଆଯାଉଛି। ଭାରତ ସରକାର ମଧ୍ୟ ଅନାବଶ୍ୟକ ଇନ୍ଧନ ବ୍ୟବହାର କମାଇବାକୁ ଲୋକଙ୍କୁ ଅପିଲ କରୁଛନ୍ତି।
ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ମଧ୍ୟ ଆମଦାନୀ ନିର୍ଭରତା କମାଇବା ଓ ଇନ୍ଧନ ସଞ୍ଚୟର ଆବଶ୍ୟକତା ଉପରେ ଜୋର ଦେଇଛନ୍ତି।
ଅର୍ଥନୀତି ବିଶେଷଜ୍ଞମାନଙ୍କ ମତରେ, ଏହା କେବଳ ସାଧାରଣ ଆହ୍ୱାନ ନୁହେଁ, ବରଂ ଆଗାମୀ ଶକ୍ତି ସଙ୍କଟ ପାଇଁ ସତର୍କ ସଙ୍କେତ ଭାବେ ଦେଖାଯାଉଛି।
ଭାରତର ଚିନ୍ତା କାହିଁକି ବଢ଼ୁଛି?
ଭାରତ ନିଜର ଆବଶ୍ୟକତାର ବହୁତ ବଡ଼ ଅଂଶର କଚ୍ଚା ତେଲ ବିଦେଶରୁ ଆମଦାନୀ କରେ। ପେଟ୍ରୋଲ, ଡିଜେଲ, LPG ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଶିଳ୍ପ କ୍ଷେତ୍ର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅନେକ କ୍ଷେତ୍ର ଗଲ୍ଫ ତେଲ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ।
ଏହି କାରଣରୁ ମିଡିଲ ଇଷ୍ଟରେ ଯେକୌଣସି ସଂଘର୍ଷ ଭାରତ ପାଇଁ ଅର୍ଥନୈତିକ ଚିନ୍ତା ବଢ଼ାଇଦିଏ।
ଖବର ଅନୁସାରେ, ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ ତେଲ ଦାମ ବଢ଼ୁଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ଦେଶୀୟ ବଜାରରେ ଦାମ ସ୍ଥିର ରଖିବା ପାଇଁ ତେଲ କମ୍ପାନୀମାନେ ଚାପରେ ଅଛନ୍ତି।
ବିଶ୍ଳେଷକମାନଙ୍କ ମତରେ, ଯଦି ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଦାମ ଆଉ ବଢ଼େ, ତେବେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ଉପରେ ପଡ଼ିପାରେ।
ତେଲ ଦାମ ୧୦୦ ଡଲାର ଉପରେ?
ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, ଯଦି ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀର ସଙ୍କଟ ଆଉ ବଢ଼ିଯାଏ, ତେବେ କଚ୍ଚା ତେଲ ଦାମ ପ୍ରତି ବ୍ୟାରେଲ ୧୦୦ ଡଲାରରୁ ଅଧିକ ହୋଇପାରେ।
ଏହାର ସିଧା ପ୍ରଭାବ ଦେଖାଯିବ —
- ପେଟ୍ରୋଲ ଓ ଡିଜେଲ ଦାମରେ
- LPG ସିଲିଣ୍ଡର ଦାମରେ
- ପରିବହନ ଖର୍ଚ୍ଚରେ
- ସବ୍ଜି ଓ ଦୈନନ୍ଦିନ ଜିନିଷ ଦାମରେ
ଅର୍ଥନୀତିର ଭାଷାରେ ଏହାକୁ “ଆମଦାନୀକୃତ ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି” କୁହାଯାଏ। ଅର୍ଥାତ୍, ଯୁଦ୍ଧ ଅନ୍ୟ ଦେଶରେ ହେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ ତାହାର ମହଙ୍ଗାମି ଭାରତୀୟ ଘରକୁ ପହଞ୍ଚିଯାଏ।
ଦୁର୍ବଳ ଅର୍ଥନୀତି ଥିବା ଦେଶମାନେ ଅଧିକ ସଙ୍କଟରେ
ପାକିସ୍ତାନ, ବାଂଲାଦେଶ ଓ ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ଭଳି ଦେଶମାନଙ୍କୁ ନେଇ ଚିନ୍ତା ଅଧିକ ବଢ଼ିଛି। କାରଣ ଏହି ଦେଶମାନଙ୍କ ଅର୍ଥନୀତି ପୂର୍ବରୁ ଦୁର୍ବଳ ଅବସ୍ଥାରେ ଅଛି।
ଯଦି ତେଲ ଦାମ ଆଉ ବଢ଼େ, ତେବେ ସେଠାରେ ଇନ୍ଧନ ସଙ୍କଟ, ବେରୋଜଗାରୀ ଓ ରାଜନୀତିକ ଅସ୍ଥିରତା ବଢ଼ିପାରେ ବୋଲି ଆଶଙ୍କା କରାଯାଉଛି।
କେତେକ ଦେଶରେ ଏବେଠାରୁ ଇନ୍ଧନ ବଣ୍ଟନ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ନେଇ ଚର୍ଚ୍ଚା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି।
ଭାରତ ପାଖରେ କ’ଣ ବିକଳ୍ପ ଅଛି?
ବିଶେଷଜ୍ଞମାନଙ୍କ ମତରେ, ଏହି ପରିସ୍ଥିତିରେ ଭାରତ ପାଖରେ କେତେକ ବିକଳ୍ପ ଅଛି —
- ରୁଷିଆଠାରୁ ଅଧିକ ତେଲ କ୍ରୟ
- ରଣନୈତିକ ତୈଳ ସଂରକ୍ଷଣ ବ୍ୟବହାର
- ଇନ୍ଧନ ସଞ୍ଚୟ ଉପରେ ଜୋର
- ସୌର ଓ ନବୀକରଣୀୟ ଶକ୍ତିର ବ୍ୟବହାର ବଢ଼ାଇବା
ସେଇପାଇଁ ଭାରତ ସରକାର ଇଲେକ୍ଟ୍ରିକ ଭେହିକଲ୍, ସୌର ଶକ୍ତି ଓ ସବୁଜ ଏନର୍ଜି ଉପରେ ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଉଛନ୍ତି।
ଯୁଦ୍ଧର ନୂଆ ରୂପ
ବିଶେଷଜ୍ଞମାନଙ୍କ ମତରେ, ଆଜିର ଯୁଦ୍ଧ କେବଳ ମିସାଇଲ୍ କିମ୍ବା ସେନାରେ ସୀମିତ ନୁହେଁ। ଆଧୁନିକ ଯୁଦ୍ଧ ଏବେ
- ତେଲ ଓ ଏନର୍ଜି
- ବାଣିଜ୍ୟ ରାସ୍ତା
- ସାଇବର ଆକ୍ରମଣ
- ମୁଦ୍ରା ଓ ଅର୍ଥନୀତି
ମାଧ୍ୟମରେ ମଧ୍ୟ ହେଉଛି। ଏହି କାରଣରୁ ମିଡିଲ ଇଷ୍ଟର ସଂଘର୍ଷ ସାରା ବିଶ୍ୱକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରୁଛି।
ସଚେତନତାର ଆବଶ୍ୟକତା
ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ କହୁଛନ୍ତି ଯେ, ଏଥିରେ ଆତଙ୍କିତ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ସଚେତନ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ।
ସାଧାରଣ ଲୋକମାନେ —
- ଅନାବଶ୍ୟକ ଇନ୍ଧନ ବ୍ୟବହାର କମାଇପାରିବେ
- ସାର୍ବଜନୀନ ପରିବହନ ବ୍ୟବହାର କରିପାରିବେ
- EV ଓ ବିକଳ୍ପ ଶକ୍ତି ଦିଗକୁ ଯାଇପାରିବେ
- ସ୍ଥାନୀୟ ଉତ୍ପାଦ ବ୍ୟବହାର ବଢ଼ାଇପାରିବେ
କାରଣ ଆଗାମୀ ଦିନରେ “ଶକ୍ତି ସୁରକ୍ଷା” ହିଁ ଦେଶର ଆର୍ଥିକ ସୁରକ୍ଷାର ମୁଖ୍ୟ ଆଧାର ହୋଇପାରେ।
ଉପସଂହାର
ମିଡିଲ ଇଷ୍ଟରେ ବଢ଼ୁଥିବା ତଣାଟଣି କେବଳ ଏକ ଅଞ୍ଚଳୀୟ ସଂଘର୍ଷ ନୁହେଁ, ବରଂ ବିଶ୍ୱ ଅର୍ଥନୀତି ପାଇଁ ବଡ଼ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ଭାବେ ଦେଖାଯାଉଛି।
ଆଜି ଯୁଦ୍ଧର ଆଘାତ ମିଡିଲ ଇଷ୍ଟରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଆସନ୍ତା କାଲି ତାହାର ପ୍ରଭାବ ଭାରତର ବଜାର, ଚାକିରି ଓ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ଘରୋଇ ଖର୍ଚ୍ଚ ଉପରେ ପଡ଼ିପାରେ।
ବିଶେଷଜ୍ଞମାନଙ୍କ ସତର୍କବାଣୀ କେତେ ଠିକ୍ ତାହା ଭବିଷ୍ୟତ କହିବ, କିନ୍ତୁ ଏତିକି ସ୍ପଷ୍ଟ ଯେ ବିଶ୍ୱ ଏବେ ଏକ ବଡ଼ ଶକ୍ତି ଅନିଶ୍ଚିତତାର ଦିଗକୁ ଆଗେଇଯାଉଛି।
AlsoRead; https://purvapaksa.com/the-state-chief-minister-is-playing-the-flute-in-the-hands-of-criminals/
