ବର୍ତ୍ତମାନର ବିଶ୍ୱ ପରିସ୍ଥିତି ଏବଂ ତେଲ ସଙ୍କଟକୁ ନେଇ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀଙ୍କ ସତର୍କବାଣୀ ପରେ ଦେଶର ରାଜନୀତିକ ମହଳରେ ନୂଆ ଚର୍ଚ୍ଚା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି। ଏକ ପଟେ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଦେଶବାସୀଙ୍କୁ ଇନ୍ଧନ ସଞ୍ଚୟ ଏବଂ ଅନାବଶ୍ୟକ ଖର୍ଚ୍ଚ କମାଇବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରୁଥିବାବେଳେ, ଅନ୍ୟପଟେ କଂଗ୍ରେସ ନେତା ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧୀ ଏହାକୁ ସରକାରଙ୍କ “ବିଫଳତା” ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି।
ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗକୁ ନେଇ ଏବେ ରାଜନୀତି ସହ ଇତିହାସ, ଅର୍ଥନୀତି ଓ ଦେଶର ଉର୍ଜା ସୁରକ୍ଷାକୁ ନେଇ ଚର୍ଚ୍ଚା ବଢ଼ିଛି।
ବଢ଼ୁଥିବା ତେଲ ଦାମ ଓ ସରକାରଙ୍କ ଚିନ୍ତା
ବିଶ୍ୱ ବଜାରରେ ତେଲ ଦାମ ଅସ୍ଥିର ରହିଥିବା ସମୟରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦୀ ଦେଶବାସୀଙ୍କୁ ଇନ୍ଧନ ସଞ୍ଚୟ କରିବାକୁ ଅପିଲ କରିଛନ୍ତି। ଭାରତ ନିଜ ଆବଶ୍ୟକତାର ବହୁତ ଅଂଶ ପେଟ୍ରୋଲ ଓ ଡିଜେଲ ବିଦେଶରୁ ଆମଦାନୀ କରୁଥିବାରୁ ବୈଦେଶିକ ମୁଦ୍ରା ଉପରେ ଚାପ ବଢ଼ୁଛି।
ଏହି ପରିସ୍ଥିତିରେ ସରକାର କିଛି ସତର୍କତାମୂଳକ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଛନ୍ତି, ଯେପରି —
- ସମ୍ଭବ ଥିଲେ ମେଟ୍ରୋ ଓ ସାର୍ବଜନୀନ ପରିବହନ ବ୍ୟବହାର
- କାର୍ ପୁଲିଂକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ
- ଇଲେକ୍ଟ୍ରିକ୍ ଗାଡ଼ି ବ୍ୟବହାର ବଢ଼ାଇବା
- ଅନାବଶ୍ୟକ ବିଦେଶ ଭ୍ରମଣ କମାଇବା
- ଏବଂ ସୁନା କ୍ରୟ କମାଇବା
ସରକାରଙ୍କ ମତରେ, ସୁନା ଆମଦାନୀ ଦେଶର ବୈଦେଶିକ ମୁଦ୍ରା ଭଣ୍ଡାର ଉପରେ ଅତିରିକ୍ତ ଚାପ ସୃଷ୍ଟି କରେ।
ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ସମାଲୋଚନା
ମୋଦୀଙ୍କ ଏହି ଅପିଲ ପରେ ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧୀ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆରେ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦେଇ କହିଥିଲେ ଯେ, “ସରକାର ଜନତାଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କରିବାକୁ କହୁଛି, ଯାହା ତାଙ୍କ ବିଫଳତାର ପ୍ରମାଣ।”
ଏହା ପରେ BJP ଓ ସରକାର ପକ୍ଷରୁ ପ୍ରତିଉତ୍ତର ଆସିଥିଲା ଯେ, ଆର୍ଥିକ ସଙ୍କଟ ସମୟରେ ସଂଯମ ରଖିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରିବା ନୂଆ କଥା ନୁହେଁ ଏବଂ କଂଗ୍ରେସ ସରକାରମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଥିଲେ।
୨୦୧୩ର ସୁନା ସଙ୍କଟ ଉଦାହରଣ
ରାଜନୀତିକ ମହଳରେ ଏବେ ୨୦୧୩ର ଘଟଣାକୁ ମନେ ପକାଯାଉଛି। ସେତେବେଳେ UPA ସରକାରର ଅର୍ଥମନ୍ତ୍ରୀ ପି. ଚିଦାମ୍ବରମ ଦେଶବାସୀଙ୍କୁ ସୁନା କିଣିବା କମାଇବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରିଥିଲେ।
ସେତେବେଳେ ଦେଶର Current Account Deficit ବଢ଼ିଯାଇଥିଲା ଏବଂ ସୁନା ଆମଦାନୀ ଉପରେ ଚିନ୍ତା ପ୍ରକାଶ କରାଯାଇଥିଲା। BJP ନେତାମାନେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଛନ୍ତି ଯେ, ସେତେବେଳେ ଏହାକୁ ଆର୍ଥିକ ଆବଶ୍ୟକତା କୁହାଯାଉଥିବାବେଳେ ଆଜି କାହିଁକି ଏହାକୁ “ବିଫଳତା” କୁହାଯାଉଛି?
ଇତିହାସରେ ମଧ୍ୟ ଥିଲା ସଂଯମର ଅପିଲ
ବିଶ୍ଳେଷକମାନେ କହୁଛନ୍ତି ଯେ, ବିଶ୍ୱ ସଙ୍କଟ ସମୟରେ ଭାରତର ପୂର୍ବତନ ସରକାରମାନେ ମଧ୍ୟ ସଂଯମ ଓ ନିୟନ୍ତ୍ରଣମୂଳକ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଥିଲେ।
ନେହେରୁ ଯୁଗ
କୋରିଆ ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ଭାରତରେ ମହଙ୍ଗାମି ବଢ଼ିଥିଲା। ସେତେବେଳେ ପଣ୍ଡିତ ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁ ଦେଶବାସୀଙ୍କୁ ସଂଯମ ରଖିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରିଥିଲେ।
ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ସମୟ
୧୯୭୩ର ତୈଳ ସଙ୍କଟ ସମୟରେ ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀ ସରକାର କଠୋର ଆର୍ଥିକ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଆରୋପ କରିଥିଲେ। ଗାଡ଼ି କ୍ରୟ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଓ ପରୋକ୍ଷ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଥିଲା।
ମନମୋହନ ସିଂଙ୍କ ଶାସନ
୨୦୦୮ରେ ତେଲ ଦାମ ବୃଦ୍ଧି ସମୟରେ ମନମୋହନ ସିଂ ସରକାର ତେଲ ମୂଲ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି କରିଥିଲେ ଏବଂ ଅଏଲ୍ ବଣ୍ଡ୍ ଜାରି କରିଥିଲେ। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଏହି ବଣ୍ଡ୍ର ସୁଧ ଓ ମୂଲ୍ୟ ପରିଶୋଧ କରିବାକୁ ହେବାରୁ ଏହା ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଚର୍ଚ୍ଚା ହୋଇଥିଲା।
ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀକୁ ନେଇ ବଢ଼ୁଥିବା ଚିନ୍ତା
ବର୍ତ୍ତମାନ ବିଶ୍ୱ ତେଲ ବଜାରରେ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଚିନ୍ତା ହେଉଛି ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ। ମିଡିଲ ଇଷ୍ଟରେ ବଢ଼ୁଥିବା ତଣାପୋଡ଼ ଯୋଗୁଁ ଏହି ସମୁଦ୍ର ପଥରେ ତେଲ ଯୋଗାଣ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହେବାର ଆଶଙ୍କା ବଢ଼ିଛି।
ବିଶ୍ୱର ପ୍ରାୟ ୨୦ ପ୍ରତିଶତ ତେଲ ଏହି ପଥ ଦେଇ ପରିବହନ ହୁଏ। ଏହାର ପ୍ରଭାବ ଭାରତ ସହ ଚୀନ୍, ଜାପାନ ଓ ଅନ୍ୟ ଏସିଆ ଦେଶମାନଙ୍କ ଉପରେ ପଡ଼ିପାରେ।
ଭାରତର ସ୍ଥିତି କେମିତି?
ସରକାରୀ ତଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ, ଭାରତ ନିଜର ବୈଦେଶିକ ମୁଦ୍ରା ଭଣ୍ଡାର ଓ ସୁନା ସଂରକ୍ଷଣକୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କରିବା ଉପରେ ଜୋର ଦେଉଛି।
ବିଶ୍ଳେଷକମାନଙ୍କ ମତରେ, ବିଶ୍ୱ ଅନିଶ୍ଚିତତା ମଧ୍ୟରେ ଇନ୍ଧନ ସଞ୍ଚୟ ଓ ଆମଦାନୀ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଦୀର୍ଘମିଆଦୀ ଆର୍ଥିକ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ।
ରାଜନୀତି ବନାମ ଆର୍ଥିକ ସତର୍କତା
ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ରାଜନୀତିକ ମତଭେଦ ଜାରି ରହିଛି। BJP ଏହାକୁ “ଦେଶହିତରେ ସତର୍କବାଣୀ” ବୋଲି କହୁଥିବାବେଳେ, କଂଗ୍ରେସ ଏହାକୁ ସରକାରଙ୍କ ଆର୍ଥିକ ବିଫଳତା ଭାବେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରୁଛି।
ତଥାପି ଅର୍ଥନୀତି ବିଶେଷଜ୍ଞମାନଙ୍କ ମତରେ, ବିଶ୍ୱ ତେଲ ସଙ୍କଟ ଓ ଭୂ-ରାଜନୀତିକ ଅସ୍ଥିରତା ମଧ୍ୟରେ ଭାରତ ପାଇଁ ଉର୍ଜା ସୁରକ୍ଷା ଏବେ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ହୋଇପଡ଼ିଛି।
