ଭାରତର ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ କୂଟନୈତିକ ସମ୍ପର୍କ ପାଇଁ ହେଉଛି ଅତ୍ୟନ୍ତ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ । ଭାରତ ଏବଂ ବାଂଲାଦେଶ – ଦୁଇ ପଡୋଶୀ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କ ସବୁବେଳେ ଭଲ ରହିଆସିଛି । କିନ୍ତୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହି ସମ୍ପର୍କରେ ଏକ ଫାଟ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଛି । ବିଶେଷ କରି ‘ଅନୁପ୍ରବେଶ’ ବା ‘Illegal Infiltration’ ପ୍ରସଙ୍ଗକୁ ନେଇ ଭାରତ ପକ୍ଷରୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଏକାଧିକ କୂଟନୈତିକ ଚିଠି ବା ‘Diplomatic Notes’କୁ ବାଂଲାଦେଶ ଅଣଦେଖା କରୁଥିବା ଖବର ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି ।
କାହିଁକି ହଠାତ୍ ବାଂଲାଦେଶର ଆଭିମୁଖ୍ୟ ବଦଳିଲା? କ’ଣ ଏହା ପଛରେ ଭାରତର ନିର୍ବାଚନ ଏବଂ ବିଜେପିର ସମ୍ଭାବ୍ୟ ବିଜୟର ଭୟ ରହିଛି?

ନିକଟରେ ପ୍ରକାଶିତ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, ଭାରତ ସରକାର ବାଂଲାଦେଶ ସରକାରଙ୍କୁ ଅନେକଗୁଡିଏ କୂଟନୈତିକ ନୋଟ୍ ପଠାଇଛନ୍ତି । ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ବିଷୟବସ୍ତୁ ହେଉଛି ସୀମା ଦେଇ ହେଉଥିବା ବେଆଇନ ଅନୁପ୍ରବେଶ । ଭାରତୀୟ ସୀମା ସୁରକ୍ଷା ବଳ (BSF) ଅନେକ ସମୟରେ ବାଂଲାଦେଶୀ ନାଗରିକଙ୍କୁ ସନ୍ଦେହଜନକ ଭାବେ ସୀମା ପାର ହେଉଥିବା ବେଳେ ଧରିଛନ୍ତି । ଭାରତ ଚାହୁଁଛି ଯେ ଏହି ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କର ଠିକଣା ଯାଞ୍ଚ ହେଉ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କୁ ନିଜ ଦେଶକୁ ଫେରାଇ ନିଆଯାଉ ।
କିନ୍ତୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟର କଥା ହେଉଛି, ବାଂଲାଦେଶ ଏହି ଚିଠିଗୁଡିକର କୌଣସି ସନ୍ତୋଷଜନକ ଉତ୍ତର ଦେଉନାହିଁ । ଏହା ଏକ ଗମ୍ଭୀର ସମସ୍ୟା, କାରଣ ଯେତେବେଳେ ଦୁଇଟି ମିତ୍ର ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ କୂଟନୈତିକ ସ୍ତରରେ ଆଲୋଚନା ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଏ, ସେତେବେଳେ ସେଠାରେ ଭୁଲ ବୁଝାମଣା ବଢିବାର ଆଶଙ୍କା ଥାଏ ।

ରିପୋର୍ଟରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଦିଗ ଉପରେ ଆଲୋକପାତ କରାଯାଇଛି – ତାହା ହେଉଛି ଭାରତର ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ । ବାଂଲାଦେଶର ପ୍ରଶାସନିକ ଏବଂ ରାଜନୈତିକ ମହଲରେ ଏକ ପ୍ରକାର ଚର୍ଚ୍ଚା ଚାଲିଛି ଯେ ଯଦି ଭାରତରେ ପୁଣିଥରେ ବିଜେପି ସରକାର କ୍ଷମତାକୁ ଆସେ, ତେବେ ଅନୁପ୍ରବେଶକାରୀ ଏବଂ NRC (National Register of Citizens) ପ୍ରସଙ୍ଗ ଆହୁରି ଜଟିଳ ହେବ ।
ବିଜେପି ନିଜର ନିର୍ବାଚନୀ ଇସ୍ତାହାର ଏବଂ ସଭାସମିତିରେ ବାରମ୍ବାର କହିଆସିଛି ଯେ ସେମାନେ ଅନୁପ୍ରବେଶକାରୀଙ୍କୁ ଚିହ୍ନଟ କରିବେ । ବାଂଲାଦେଶ ସରକାରଙ୍କୁ ଭୟ ଯେ, ଯଦି ସେମାନେ ବର୍ତ୍ତମାନ ଅନୁପ୍ରବେଶକାରୀଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରନ୍ତି, ତେବେ ଭବିଷ୍ୟତରେ ଭାରତରୁ ହଜାର ହଜାର ଲୋକଙ୍କୁ ବାଂଲାଦେଶ ଫେରିବାକୁ ପଡିପାରେ, ଯାହା ସେମାନଙ୍କ ଦେଶର ଅର୍ଥନୀତି ଏବଂ ସମାଜ ଉପରେ ଚାପ ପକାଇବ ।
ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ, ଆସାମ ଏବଂ ତ୍ରିପୁରା ଭଳି ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକରେ ସୀମା ଅତି ସମ୍ବେଦନଶୀଳ । ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ଜଙ୍ଗଲ ଏବଂ ନଦୀ ଥିବାରୁ ବେଆଇନ ଅନୁପ୍ରବେଶକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୋକିବା କଷ୍ଟକର ହେଉଛି । ବିଏସ୍ଏଫ୍ ପକ୍ଷରୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ତଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ, ପ୍ରତିବର୍ଷ ଶତାଧିକ ଲୋକ ବେଆଇନ ଭାବେ ସୀମା ପାର ହୋଇ ଭାରତକୁ ଆସୁଛନ୍ତି ।

ଭାରତ ପକ୍ଷରୁ ଯେତେବେଳେ ପ୍ରମାଣ ସହିତ ବାଂଲାଦେଶକୁ ଅବଗତ କରାଯାଉଛି, ସେମାନେ ଏହାକୁ ‘ସାଧାରଣ ନାଗରିକ’ କହି ଏଡାଇ ଦେଉଛନ୍ତି କିମ୍ବା ଚୁପ୍ ରହୁଛନ୍ତି । ଏହି ଚୁପ୍ ରହିବା ପଛର ଅର୍ଥ ହେଉଛି – ବାଂଲାଦେଶ ବର୍ତ୍ତମାନ ଭାରତ ସହିତ ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ମୁହାଁମୁହିଁ ହେବାକୁ ଚାହୁଁନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ଭିତରେ ଭିତରେ ସେମାନେ ଚିନ୍ତାରେ ଅଛନ୍ତି ।
ଭାରତ ପାଇଁ ଅନୁପ୍ରବେଶ କେବଳ ଏକ ଜନସଂଖ୍ୟାଗତ ସମସ୍ୟା ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ଦେଶର ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ବିପଦ । ଅନେକ ସମୟରେ ଅନୁପ୍ରବେଶର ସୁଯୋଗ ନେଇ ଅସାମାଜିକ ତତ୍ତ୍ୱ ଏବଂ ଆତଙ୍କବାଦୀମାନେ ଭାରତରେ ପ୍ରବେଶ କରୁଥିବାର ନଜିର ରହିଛି । ସେଥିପାଇଁ ଭାରତ ସରକାର ବାରମ୍ବାର ‘Diplomatic Channels’ ବ୍ୟବହାର କରି ବାଂଲାଦେଶ ଉପରେ ଚାପ ପକାଉଛନ୍ତି ।
ଯଦି ବାଂଲାଦେଶ ଏହିପରି ଭାବେ ନୋଟ୍ଗୁଡିକୁ ଅଣଦେଖା କରେ, ତେବେ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଭାରତକୁ ହୁଏତ ସୀମାରେ ଆହୁରି କଠୋର ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବାକୁ ପଡିପାରେ । ଏହା ଦୁଇ ଦେଶର ବ୍ୟାପାରିକ ଏବଂ ସାଂସ୍କୃତିକ ସମ୍ପର୍କକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରେ ।

ଶେଷରେ ଏତିକି କୁହାଯାଇପାରେ ଯେ, ଭାରତ ଏବଂ ବାଂଲାଦେଶର ବନ୍ଧୁତା ଦକ୍ଷିଣ ଏସିଆର ସ୍ଥିରତା ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ । କିନ୍ତୁ ବନ୍ଧୁତା ସେତେବେଳେ ସଫଳ ହୁଏ ଯେତେବେଳେ ଉଭୟ ପକ୍ଷ ପରସ୍ପରର ସମସ୍ୟାକୁ ବୁଝନ୍ତି । ତେବେ ଅନୁପ୍ରବେଶ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ବାଂଲାଦେଶର ଏହି ରହସ୍ୟଜନକ ନୀରବତା ଭବିଷ୍ୟତରେ କି ରୂପ ନେଉଛି, ତାହା ଏବେ ଦେଖିବାକୁ ବାକି ।
also read : https://purvapaksa.com/sexual-harassment-in-public-places-odisha-at-the-forefront/


