ଭାରତୀୟ ଗଣତନ୍ତ୍ରରେ ଧର୍ମ ଏବଂ ରାଜନୀତି ଦୁଇଟି ଅଲଗା ସ୍ରୋତ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସମୟକ୍ରମେ ଏହା ଏକାଠି ମିଶି ଏକ ନୂଆ ପ୍ରକାରର ନିର୍ବାଚନୀ ଗଣିତ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଛି। ୨୦୨୬ ମେ’ ମାସର ଶେଷ ସପ୍ତାହ ସୁଦ୍ଧା ଆସିଥିବା ପାଞ୍ଚଟି ରାଜ୍ୟର ନିର୍ବାଚନ ଫଳାଫଳ କେବଳ ରାଜନୈତିକ ପଣ୍ଡିତମାନଙ୍କୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ କରିନାହିଁ, ବରଂ ଏହା ଏକ ଗଭୀର ସାମାଜିକ ବିତର୍କକୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଛି। କେଉଁଠି ମନ୍ଦିର ନିର୍ମାଣର ଶ୍ରେୟ ନେବା ତ କେଉଁଠି ମନ୍ଦିର ପରମ୍ପରାରେ ହସ୍ତକ୍ଷେପ କରିବା—ଏହି ଦୁଇଟି ଯାକ ଦିଗ ଶାସକ ଦଳ ପାଇଁ ବୁମେରାଂ ସଦୃଶ ହୋଇଛି। ପ୍ରାୟ ୩ଟି ବଡ଼ ରାଜ୍ୟରେ ଶାସକ ଦଳ କ୍ଷମତାଚ୍ୟୁତ ହୋଇଥିବାବେଳେ ଏହା ପଛରେ “ଧାର୍ମିକ ଭାବନାର ଅବମାନନା” ଏକ ମୁଖ୍ୟ କାରଣ ବୋଲି ଆଲୋଚନା ହେଉଛି।
ଅଯୋଧ୍ୟା: ଯେଉଁଠୁ ଆରମ୍ଭ ସେଠାରେ ଶେଷ?
ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟିର ରାଜନୈତିକ ଯାତ୍ରାରେ ଅଯୋଧ୍ୟା ଏବଂ ପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀରାମଙ୍କ ମନ୍ଦିର ଏକ କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁ ରହିଆସିଛି। ବର୍ଷ ବର୍ଷର ଆଇନଗତ ଲଢ଼େଇ ପରେ ରାମ ମନ୍ଦିରର ନିର୍ମାଣ ଓ ପ୍ରାଣ ପ୍ରତିଷ୍ଠାକୁ ବିଜେପି ନିଜର ଏକ ବଡ଼ ସଫଳତାଭାବେ ଉପସ୍ଥାପନ କରିଥିଲା। କିନ୍ତୁ ୨୦୨୪ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନରେ ଅଯୋଧ୍ୟା (ଫୈଜାବାଦ) ଲୋକସଭା ଆସନରେ ବିଜେପିର ପରାଜୟ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଚକିତ କରିଦେଇଥିଲା।
ରାଜନୈତିକ ବିଶ୍ଳେଷକଙ୍କ ମତରେ, ଭକ୍ତି ଏବଂ ଭୋଟ୍ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ସୂକ୍ଷ୍ମ ପାର୍ଥକ୍ୟ ରହିଛି। ଅଯୋଧ୍ୟାରେ ମନ୍ଦିର ପାଇଁ ହୋଇଥିବା ଭିତ୍ତିଭୂମି ବିକାଶରେ ଅନେକ ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକଙ୍କ ଜମି ଓ ବ୍ୟବସାୟିକ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ ଉଚ୍ଛେଦ ହୋଇଥିଲା। ବିକାଶ ନାମରେ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ଭାବନାକୁ ଅଣଦେଖା କରିବା ଏବଂ ଧର୍ମକୁ କେବଳ ରାଜନୈତିକ ଉପକରଣ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରିବା ହେତୁ ସେଠାକାର ଭୋଟର ବିଜେପିକୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରିଥିଲେ। ଧାର୍ମିକ ସହରରେ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକତା ଅପେକ୍ଷା ରାଜନୈତିକ ପ୍ରଦର୍ଶନ ଅଧିକ ହେବା ହିଁ ବିଜେପି ପାଇଁ ଘାତକ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇଥିବା କୁହାଯାଉଛି।
ଓଡ଼ିଶା: ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ପରିକ୍ରମା ଓ ବିଜେଡିର ପତନ
ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ବିଜେଡିର ୨୪ ବର୍ଷର ଏକଛତ୍ରବାଦ ଶାସନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣଚ୍ଛେଦ ପଡ଼ିଲା। ପୁରୀ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ଚତୁଃପାର୍ଶ୍ୱରେ ହୋଇଥିବା ‘ପରିକ୍ରମା ପ୍ରକଳ୍ପ’କୁ ବିଜେଡି ନିଜର ଶ୍ରେଷ୍ଠ କୃତି ବୋଲି ପ୍ରଚାର କରିଥିଲା। କିନ୍ତୁ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ପରମ୍ପରାକୁ ଅଣଦେଖା କରି ମନ୍ଦିରର ଚାରିଦ୍ୱାର ମଧ୍ୟରୁ ତିନୋଟି ଦ୍ୱାରକୁ ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଧରି ବନ୍ଦ ରଖିବା ଜଗନ୍ନାଥ ପ୍ରେମୀ ଓଡ଼ିଆଙ୍କ ଭାବନାକୁ ଗଭୀର ଆଘାତ ଦେଇଥିଲା।
ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ ନେଇ “ଆତ୍ମପ୍ରଚାର” ଏବଂ ମନ୍ଦିର ଭିତରକୁ ଅଣ-ହିନ୍ଦୁ କିମ୍ବା ବିବାଦୀୟ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ପ୍ରବେଶକୁ ନେଇ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ଅସନ୍ତୋଷ ଶେଷରେ ଭୋଟ୍ ବାକ୍ସରେ ପ୍ରତିଫଳିତ ହେଲା। ବିଜେଡି କେବଳ ଲୋକସଭାରେ ଶୂନ ହେଲାନାହିଁ, ବରଂ ବିଧାନସଭାରେ ମଧ୍ୟ ବହୁମତ ହରାଇଲା। ନିଜେ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ କଣ୍ଟାବାଞ୍ଝି ଆସନରୁ ପରାଜିତ ହେବା ଏକ ସ୍ପଷ୍ଟ ସଂକେତ ଥିଲା ଯେ, ଓଡ଼ିଶାର ଜନସାଧାରଣ “ଭଗବାନଙ୍କୁ ନେଇ ରାଜନୀତି” କୁ ବରଦାସ୍ତ କରିନାହାନ୍ତି।
ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ: ଦୀଘାରେ ଜଗନ୍ନାଥ ଓ ମମତାଙ୍କ ପରାଜୟ
ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ ରାଜନୀତିରେ ମଧ୍ୟ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଘଟଣାକ୍ରମ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି। ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ମମତା ବାନାଜୀ ଦୀଘାରେ ଏକ ବିଶାଳ ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର ନିର୍ମାଣ କରି ଏହାକୁ ପୁରୀର ବିକଳ୍ପ ଭାବେ ଉପସ୍ଥାପନ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ବିଗ୍ରହ ‘ଦାରୁ’ (କାଠ) ରେ ନିର୍ମିତ ହେବା କଥା, ଯାହାକୁ ମମତା ସରକାର ଅଣଦେଖା କରି ପଥରରେ ମୂର୍ତ୍ତି ତିଆରି କରାଇଥିଲେ।
ଏହା ସହିତ ସନ୍ଦେଶଖାଲି ଘଟଣା ଏବଂ ରାଜ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ଦୁର୍ନୀତି ବିରୋଧରେ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତୀବ୍ର ଅସନ୍ତୋଷ ଥିଲା। ମନ୍ଦିର ନାମରେ ପୁରୀର ପବିତ୍ରତା ସହିତ ଭ୍ରମ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ଏବଂ ଧାର୍ମିକ ପରମ୍ପରାରେ ତ୍ରୁଟି କରିବା ହେତୁ ସେ କେବଳ କ୍ଷମତା ହରାଇ ନାହାନ୍ତି, ବରଂ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଭାବେ ନିର୍ବାଚନରେ ମଧ୍ୟ ପରାସ୍ତ ହୋଇଥିବା ଚର୍ଚ୍ଚା ହେଉଛି। ମେ’ ୪ ତାରିଖର ଗଣତି ପରେ ବଙ୍ଗଳାରେ ତୃଣମୂଳ କଂଗ୍ରେସର ଗଡ଼ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ଭୁଶୁଡ଼ି ପଡ଼ିଲା।
ତାମିଲନାଡୁ: ଦୀପାଥୁନ୍ ବିବାଦ ଓ ଷ୍ଟାଲିନଙ୍କ ପତନ
ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତରେ ତାମିଲନାଡୁରେ ଡିଏମକେ ସରକାରର ‘ନାସ୍ତିକବାଦୀ’ ଆଭିମୁଖ୍ୟ ପୁଣିଥରେ ଚର୍ଚ୍ଚାକୁ ଆସିଛି। ମାଦୁରାଇର ତିରୁପ୍ପାରଙ୍କୁଣ୍ଡ୍ରମ ପାହାଡ଼ ଶିଖରରେ ଥିବା ପବିତ୍ର “ଦୀପାଥୁନ୍” (Dheepathun) ରେ ଦୀପ ଜଳାଇବାକୁ ନେଇ ଡିଏମକେ ସରକାର ଯେଉଁ କଟକଣା ଲଗାଇଥିଲା, ତାହା ହିନ୍ଦୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁଙ୍କୁ କ୍ରୋଧିତ କରିଥିଲା।
ଧାର୍ମିକ ସ୍ୱାଧୀନତା ଉପରେ ସରକାରୀ ହସ୍ତକ୍ଷେପ ଏବଂ ମନ୍ଦିର ପ୍ରଶାସନରେ ଦୁର୍ନୀତିର ଅଭିଯୋଗ ଏମ କେ ଷ୍ଟାଲିନଙ୍କ ସରକାର ପାଇଁ ଘାତକ ହେଲା। ନିର୍ବାଚନ ଫଳାଫଳ ଅନୁଯାୟୀ, ଡିଏମକେ ନିର୍ବାଚନ ହାରିବା ସହିତ ଷ୍ଟାଲିନ ନିଜେ ମଧ୍ୟ ଜନତାଙ୍କ ବିଶ୍ୱାସ ହରାଇଲେ। ଧର୍ମ ବିରୋଧୀ ଆଭିମୁଖ୍ୟ ତାମିଲ ଭୋଟରଙ୍କୁ ବିରୋଧୀଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଆକର୍ଷିତ କରିଥିଲା।
କେରଳ: ସାବରିମାଳା ପ୍ରସଙ୍ଗ ଓ ସିପିଏମର ବିଦାୟ
କେରଳରେ ସିପିଏମ ନେତୃତ୍ୱାଧୀନ ବାମପନ୍ଥୀ ସରକାର ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଧରି ସାବରିମାଳା ମନ୍ଦିରର ପରମ୍ପରାକୁ ନେଇ ବିବାଦରେ ରହିଥିଲେ। ମନ୍ଦିରରେ ମହିଳାଙ୍କ ପ୍ରବେଶ କଟକଣାକୁ ନେଇ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟଙ୍କ ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ଯେଭଳି ଭାବେ ପିନରାଇ ବିଜୟନ ସରକାର କଡ଼ାକଡ଼ି ଭାବେ ଲାଗୁ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, ତାହା ଭକ୍ତଙ୍କ ମନରେ ଏକ “ଜିଦ୍” ଭାବେ ଗୃହିତ ହେଲା।
ଆସ୍ଥା ଏବଂ ପ୍ରଥା ମଧ୍ୟରେ ସନ୍ତୁଳନ ରକ୍ଷା କରିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ପୋଲିସ ବଳ ପ୍ରୟୋଗ କରି ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁଙ୍କୁ ଦମନ କରିବା ଶେଷରେ ବାମପନ୍ଥୀ ଦଳ ପାଇଁ କାଳ ହେଲା। କେରଳ ଭଳି ରାଜ୍ୟରେ ଯେଉଁଠି ବାମପନ୍ଥୀଙ୍କ ଗଡ଼ ଥିଲା, ସେଠାରେ ସେମାନେ ଶୋଚନୀୟ ଭାବେ ପରାଜିତ ହେବା ସ୍ପଷ୍ଟ କରୁଛି ଯେ, ଲୋକେ ନିଜର ଆରାଧ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କ ପରମ୍ପରା ସହ ବୁଝାମଣା କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ନୁହନ୍ତି।
ରାଜନୀତି ଓ ଧର୍ମର ସୀମାରେଖା
ଏହି ସମସ୍ତ ଘଟଣାକୁ ଅନୁଧ୍ୟାନ କଲେ ଜଣାଯାଏ ଯେ, ଭୋଟରମାନେ ଉଭୟ “ଅତ୍ୟଧିକ ଧର୍ମର ପ୍ରଚାର” ଏବଂ “ଧର୍ମର ଅବମାନନା” କୁ ସମାନ ଭାବେ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରିଛନ୍ତି। ବିଜେପି ଅଯୋଧ୍ୟାରେ ମନ୍ଦିର ନିର୍ମାଣର ଗର୍ବ କରି ହାରିଲା, ବିଜେଡି ଓଡ଼ିଶାରେ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ ନେଇ ବାଣିଜ୍ୟିକ ପ୍ରଚାର କରି ହାରିଲା ଏବଂ ଟିଏମସି, ଡିଏମକେ ଓ ସିପିଏମ ଧାର୍ମିକ ପରମ୍ପରାରେ ହସ୍ତକ୍ଷେପ କରି କ୍ଷମତା ହରାଇଲେ।
ଜନତାଙ୍କ ପାଇଁ ଶାସନ ଏବଂ ବିକାଶ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ, କିନ୍ତୁ ସେମାନଙ୍କର ଆସ୍ଥା ଓ ଭାବନା ସହିତ ଖେଳିବା ଯେ କୌଣସି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଶାସକ ପାଇଁ ବିନାଶର କାରଣ ହୋଇପାରେ। ଏହି ନିର୍ବାଚନୀ ଫଳାଫଳ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତି ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ଶିକ୍ଷା ହୋଇ ରହିବ।
AlsoRead; https://purvapaksa.com/how-did-padma-burst-into-mamatas-stronghold/
ମମତାଙ୍କ ଗଡ଼ରେ କେମିତି ଫୁଟିଲା ପଦ୍ମ? || How did Padma burst into Mamata’s stronghold?
