ରାଜନୀତିରେ କ୍ଷମତା ହେଉଛି ଏକ ଦ୍ୱିଧାରୀ ଖଣ୍ଡା। ଯେଉଁଠି ଶାସନ ଅଛି, ସେଠି ଆଶାୟୀଙ୍କ ଭିଡ଼ ଅଛି। କିନ୍ତୁ ଓଡ଼ିଶା ବିଜେପିର ବର୍ତ୍ତମାନର ସ୍ଥିତି କିଛି ଭିନ୍ନ। ଏଠାରେ କ୍ଷମତାକୁ ନେଇ ଶୀତଳ ଯୁଦ୍ଧ ଏମିତି ଏକ ମୋଡ଼ରେ ପହଞ୍ଚିଛି, ଯେଉଁଠି ରାଜ୍ୟ ସଭାପତିଙ୍କ କାତ ପାଉନି କି ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ କଥା ରହୁନି। ମନ୍ତ୍ରୀ ହେବା ପାଇଁ ଗୋଟିଏ ଗୋଷ୍ଠୀ ଚାତକ ପରି ଅନେଇ ବସିଥିବାବେଳେ, ଚୌକି ମାଡ଼ି ବସିଥିବା ନେତାମାନେ ଏମିତି ଚକା ପକାଇଛନ୍ତି ଯେ ସେମାନଙ୍କୁ ହଟାଇବା ରାଜ୍ୟ ନେତୃତ୍ୱ ପାଇଁ ସାତ ସପନ ପାଲଟିଛି।
୧. ମନ୍ତ୍ରିମଣ୍ଡଳ ସମ୍ପ୍ରସାରଣ: ଆଶା ଓ ଆଶଙ୍କାର ଦୁଇ ବର୍ଷ
ଗଲା ଦୁଇବର୍ଷ ହେଲା ରାଜ୍ୟରେ ମନ୍ତ୍ରିମଣ୍ଡଳ ସମ୍ପ୍ରସାରଣକୁ ନେଇ ଯେଉଁ ମାନସ ମନ୍ଥନ ଚାଲିଥିଲା, ତାହା ବାସ୍ତବରେ ମନ୍ଥନ ନୁହେଁ ବରଂ ‘ଚେର କଟାକଟି’ର ରାଜନୀତି ଥିଲା। କାହାକୁ କଟାଯିବ ଏବଂ କାହାକୁ ଅଣାଯିବ, ଏହାକୁ ନେଇ ଦିଲ୍ଲୀରୁ ଭୁବନେଶ୍ୱର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦୌଡ଼ ଚାଲିଥିଲା। ମାତ୍ର ସବୁ କଳ୍ପନାଜଳ୍ପନାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣଛେଦ ପକାଇଛନ୍ତି ରାଜ୍ୟ ସଭାପତି। ସଭାପତିଙ୍କ ଏହି ନୀରବତା ବା ସାଲିସ୍ ପଛରେ କେଉଁ ରହସ୍ୟ ଲୁଚିଛି, ତାହା ଏବେ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନବାଚୀ।
୨. ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ‘ଅଭୟବାଣୀ’ ଓ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ କ୍ଷମତାକୁ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ
ସବୁଠାରୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ କଥା ହେଉଛି, ବର୍ତ୍ତମାନର କିଛି ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ମନ୍ତ୍ରୀ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ମୋହନ ଚରଣ ମାଝୀଙ୍କୁ ନିଜର ମୁଖିଆ ଭାବେ ମାନିବାକୁ ନାରାଜ। ସେମାନେ ନିଜ ପଦବୀକୁ ନେଇ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ନେତୃତ୍ୱଙ୍କ ଠାରୁ ଏପରି ‘ଅଭୟବାଣୀ’ ପାଇଛନ୍ତି ଯେ, ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ କେବଳ ଏକ କାଗଜ ଖଣ୍ଡ ପରି ମନେହେଉଛି। ପ୍ରଶାସନିକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମନ୍ୱୟର ଅଭାବ ଏବେ ରାଜ୍ୟ ବିଜେପି ପାଇଁ ଶୋଚନୀୟ ସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି କରିଛି।
୩. ବିଜେପିର ‘ପାଞ୍ଚ ପାଣ୍ଡବ’ ଓ ସେମାନଙ୍କ ଦବଦବା
ରାଜ୍ୟ ବିଜେପିରେ କିଛି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ନାମକୁ ନେଇ ଚର୍ଚ୍ଚା ସବୁବେଳେ ତୁଙ୍ଗରେ ରହୁଛି। ଏହି ତାଲିକାରେ ଅଛନ୍ତି:
• ପୃଥ୍ୱୀରାଜ ହରିଚନ୍ଦନ (ପୂର୍ତ୍ତ, ଅବକାରୀ ଓ ଆଇନ ମନ୍ତ୍ରୀ): ଦଳର ଜଣେ ବରିଷ୍ଠ ଚେହେରା। ଅଭିଯୋଗ ହେଉଛି ଯେ, ତାଙ୍କ ବିଭାଗରେ ଅନେକ ତ୍ରୁଟି ପରିଲକ୍ଷିତ ହେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଛୁଇଁବାକୁ କେହି ସାହସ କରୁନାହାନ୍ତି।
• ମୁକେଶ ମହାଲିଙ୍ଗ (ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ଆଇଟି ମନ୍ତ୍ରୀ): ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବିଭାଗ ଭଳି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଦାୟିତ୍ୱରେ ଥାଇ ମଧ୍ୟ ସେ ନିଜର ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଗୋଷ୍ଠୀ ସୃଷ୍ଟି କରିଛନ୍ତି, ଯାହା ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ପାଇଁ ଚିନ୍ତାର ବିଷୟ।
• କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ପାତ୍ର (ଯୋଗାଣ ମନ୍ତ୍ରୀ): ଯୋଗାଣ ବିଭାଗରେ ହିତାଧିକାରୀଙ୍କ ସମସ୍ୟା ଥାଇ ବି ତାଙ୍କୁ ବଦଳାଇବା ପାଇଁ ରାଜ୍ୟ ସଭାପତି ଭୟ କରୁଛନ୍ତି।
• ସୂର୍ଯ୍ୟବଂଶୀ ସୂରଜ (ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରୀ): ଯୁବ ଚେହେରା ଭାବେ ତାଙ୍କର ପ୍ରଭାବ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ନେତୃତ୍ୱ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିଛି, ଯାହା ଫଳରେ ସ୍ଥାନୀୟ ମୁଖିଆଙ୍କ କୌଣସି କଥା ସେ ମାନିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ନୁହନ୍ତି ବୋଲି ଆଲୋଚନା ହେଉଛି।
• ସମ୍ପଦ ସ୍ୱାଇଁ (ଶିଳ୍ପମନ୍ତ୍ରୀ): ଶିଳ୍ପମନ୍ତ୍ରୀ ସମ୍ପଦ ସ୍ୱାଇଁ ନିଜ ବିଭାଗର କାମ କରିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ କେବଳ ପାରାଦୀପରେ ସେ ସୀମିତ ରହିଯାଇଛନ୍ତି। ତେଣୁ ତାଙ୍କୁ ବିଭାଗୀୟ ଅଧିକାରୀମାନେ ଆଦୌ ଗୁରୁତ୍ୱ ନ ଦେଇ ସିଧାସଳଖ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ରିପୋର୍ଟ କରୁଛନ୍ତି।
୪. ସଭାପତିଙ୍କ ନୀରବତା: ସୁରକ୍ଷା ନା ସାଲିସ୍?
ରାଜ୍ୟ ବିଜେପି ସଭାପତିଙ୍କ ଏହି ନୀରବତାକୁ ନେଇ ଦଳର କର୍ମୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅସନ୍ତୋଷ ବଢ଼ିବାରେ ଲାଗିଛି। ଯେଉଁମାନେ ବାରମ୍ବାର ଭୁଲ କରୁଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ଦଣ୍ଡ ଦେବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ସଭାପତି ସେମାନଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେଉଛନ୍ତି କାହିଁକି? କୁହାଯାଉଛି ଯେ, ଯଦି ଏହି ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ହାତ ମରାଯାଏ, ତେବେ ରାଜ୍ୟରେ ଶାସକ ଦଳ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ବଡ଼ ଧରଣର ବିଦ୍ରୋହ ହୋଇପାରେ। ସେଥିପାଇଁ ସଭାପତି ‘ଚକା ପକାଇ’ ବସିଥିବା ନେତାଙ୍କ ଆଗରେ ନତମସ୍ତକ ହୋଇଛନ୍ତି।
୫. ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଗୋଷ୍ଠୀର ‘ଚକା ପକା’ ରାଜନୀତି
ଦଳରେ ଏବେ ଦୁଇଟି ଗୋଷ୍ଠୀ। ଗୋଟିଏ ହେଉଛି ‘ମନ୍ତ୍ରୀ ଗୋଷ୍ଠୀ’ ଯେଉଁମାନେ ଦୁଇ ବର୍ଷ ହେଲା କ୍ଷମତାର ସୁଆଦ ଚାଖୁଛନ୍ତି। ଅନ୍ୟଟି ହେଉଛି ‘ଚାତକ ଗୋଷ୍ଠୀ’ ଯେଉଁମାନେ ସଂଗଠନ ପାଇଁ ଖଟି ଖଟି ଏବେ ମନ୍ତ୍ରୀ ପଦର ଲଡୁକୁ ଅପେକ୍ଷା କରିଛନ୍ତି। ମାତ୍ର ମନ୍ତ୍ରୀ ଗୋଷ୍ଠୀର କବ୍ଜା ଏତେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯେ, ସେମାନେ ରାଜ୍ୟ ସଭାପତିଙ୍କୁ ବି ନିଜ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ରଖିଛନ୍ତି। ଯେଉଁଠି ଦଳର ସମ୍ବିଧାନ ଓ ଶୃଙ୍ଖଳା ଉପରେ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ପ୍ରଭାବ ଭାରି ପଡ଼େ, ସେଠାରେ ସାଧାରଣ ଜନତାଙ୍କ ସମସ୍ୟା କଣ ସମାଧାନ ହେବ?
୬. ମାଝୀଙ୍କ ଅସହାୟତା ଓ ବିଜେପିର ଭବିଷ୍ୟତ
ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ମୋହନ ଚରଣ ମାଝୀଙ୍କୁ ଜଣେ ‘ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ’ ଭାବେ ଚିତ୍ରଣ କରାଯାଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ନିଜ କ୍ୟାବିନେଟ୍ ଉପରେ ତାଙ୍କର ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କେତେ, ତାହା ଏବେ ସନ୍ଦେହଘେରରେ। ଯଦି ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ମୁଖିଆ ଭାବେ ମାନିବାକୁ ନାରାଜ ହେଉଛନ୍ତି, ତେବେ ଶାସନ କଳ କିପରି ଚାଲିବ? ଏହା କେବଳ ମୋହନ ମାଝୀଙ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସମସ୍ୟା ନୁହେଁ, ବରଂ ଓଡ଼ିଶାରେ ବିଜେପି ଶାସନର ମୂଳଦୁଆକୁ ଦୋହଲାଇ ଦେଉଥିବା ଏକ ବିଷୟ।
ଜନତାଙ୍କ ପାଲି ଓ ପରବର୍ତ୍ତୀ ମୋଡ଼
ଓଡ଼ିଶା ବିଜେପିରେ ଚାଲିଥିବା ଏହି ଅନ୍ତଃକନ୍ଦଳ ଏବଂ ‘ଚେର କଟାକଟି’ର ଖେଳ ଯଦି ଶୀଘ୍ର ବନ୍ଦ ନହୁଏ, ତେବେ ଆଗାମୀ ନିର୍ବାଚନରେ ଜନତା ଏହାର ଉପଯୁକ୍ତ ଜବାବ ଦେବେ। କ୍ଷମତାର ଲଡୁ ଏବଂ ଚୌକିର ଚେରକୁ ନେଇ ନେତାମାନେ ଯେତିକି ବ୍ୟସ୍ତ, ସାଧାରଣ ଜନତାଙ୍କ ସେବା ପାଇଁ ସେତିକି ସମୟ ଦେଉନାହାନ୍ତି। ରାଜ୍ୟ ସଭାପତିଙ୍କ ‘କାତ’ କେବେ ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ‘ହାତ’କୁ ପାଉଛି, ତାହା ହିଁ ଦେଖିବାକୁ ବାକି ରହିଲା।
AlsoRead; https://purvapaksa.com/vijays-victory-saga-and-the-fall-of-the-dravidian-empire-in-tamil-nadu/
