ଭାରତୀୟ ଗଣତନ୍ତ୍ରରେ ମେଣ୍ଟ ରାଜନୀତି କିଛି ନୂଆ କଥା ନୁହେଁ। କିନ୍ତୁ ଗତ ଦୁଇବର୍ଷ ଧରି ଦେଶରେ ଗୋଟିଏ ନାମ ଖୁବ୍ ଚର୍ଚ୍ଚାରେ ଥିଲା – ଇଣ୍ଡି ମେଣ୍ଟ। ଜୁଲାଇ ୨୦୨୨ରେ ଯେତେବେଳେ ପାଟନାରୁ ବେଙ୍ଗାଲୁରୁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ଦଳଗୁଡ଼ିକ ଏକାଠି ହୋଇଥିଲେ, ସେତେବେଳେ ଲାଗୁଥିଲା ଯେମିତି ୨୦୨୪ରେ ବିଜେପିର ବିଜୟ ରଥକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପାଚେରୀ ତିଆରି ହୋଇଛି।
କିନ୍ତୁ ଆଜି, ପ୍ରାୟ ଦୁଇ ବର୍ଷ ପରେ, ଚିତ୍ରଟି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓଲଟା ଦେଖାଯାଉଛି। ଯେଉଁ ମେଣ୍ଟକୁ ନେଇ କଂଗ୍ରେସ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଆଞ୍ଚଳିକ ଦଳମାନେ ବଡ଼ ବଡ଼ ସ୍ୱପ୍ନ ଦେଖୁଥିଲେ, ତାହା ଆଜି ତାସର ଘର ଭଳି ଭୁଶୁଡ଼ିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କରିଛି। ଆଜିର ଏହି ସ୍ୱପ୍ନ ବିଶ୍ଳେଷଣରେ ଆମେ ଜାଣିବା, କାହିଁକି ଏହି ମେଣ୍ଟରେ କେବେ ଗଣ୍ଠି ପଡ଼ିପାରିଲା ନାହିଁ? କାହିଁକି ଏହା ଏକ ବିଫଳ ପ୍ରୟୋଗ ଭାବେ ପରିଗଣିତ ହେଉଛି?
ଇତିହାସର ପୃଷ୍ଠାରୁ: ଗଣିତ ବନାମ କେମିଷ୍ଟ୍ରି
ବିରୋଧୀ ଦଳମାନେ ସବୁବେଳେ ଏକ ସରଳ ଗଣିତ ଉପରେ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି। ସେମାନେ ଭାବନ୍ତି ଯଦି ବିଜେପିକୁ ୪୦% ଭୋଟ୍ ମିଳୁଛି, ତେବେ ବାକି ୬୦% ଭୋଟ୍ ଆମର। ଯଦି ସବୁ ବିରୋଧୀ ମିଶିଯିବେ, ତେବେ ବିଜେପି ହାରିଯିବ। କିନ୍ତୁ ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତି ଗଣିତରେ ନୁହେଁ, ସମ୍ପର୍କରେ ଚାଲେ।
୧୯୭୧ରେ ଯେତେବେଳେ ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ବିରୋଧରେ ‘ଗ୍ରାଣ୍ଡ ଆଲାଏନ୍ସ’ ହୋଇଥିଲା। କିନ୍ତୁ ଜନତାଙ୍କୁ ସେହି ମେଣ୍ଟ ଉପରେ ବିଶ୍ୱାସ ନ ଥିଲା। ଫଳରେ ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀ ‘ଗରିବୀ ହଟାଅ’ ଭାଷର ଦେଇ ପ୍ରଚଣ୍ଡ ବହୁମତରେ ଜିତିଲେ।
୧୯୭୭ ଓ ୧୯୮୯ରେ ବିରୋଧୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କେମିଷ୍ଟ୍ରି ଥିଲା। ଲୋକଙ୍କ ଆଗରେ ଏକ ସ୍ପଷ୍ଟ ବିକଳ୍ପ ଥିଲା। କିନ୍ତୁ ଆଜିର ‘ଇଣ୍ଡିଆ’ ମେଣ୍ଟ ପାଖରେ କେମିଷ୍ଟ୍ରି ଅଭାବ। ନା ଅଛି ନେତୃତ୍ୱ, ନା ଅଛି ଏକତା।
ଇଣ୍ଡିଆ ଆଲାଏନ୍ସର “ଇଣ୍ଟରନାଲ୍ କନଫ୍ଲିକ୍ଟ”
ଆସନ୍ତୁ ଦେଖିବା ଏହି ମେଣ୍ଟ ଭିତରେ କ’ଣ ଚାଲିଛି। ଜଣେ ନେତା କୁହନ୍ତି ମୁଁ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ହେବି, ଅନ୍ୟ ଜଣେ କୁହନ୍ତି ମୋ ଦଳ ଅଧିକ ସିଟ୍ ପାଇବ।
ଦୁଇ ବର୍ଷ ହେଲା ଏହି ମେଣ୍ଟ ଜଣେ ‘ସଂଯୋଜକ’ ବାଛିପାରିଲା ନାହିଁ। ନୀତିଶ କୁମାର ଯିଏ ଏହାର ମୂଳଦୁଆ ପକାଇଥିଲେ, ସେ ନିଜେ ମେଣ୍ଟ ଛାଡ଼ି ବିଜେପି ସହ ମିଶିଗଲେ।
କଂଗ୍ରେସ ଚାହୁଁଛି ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ଚେହେରା କରିବାକୁ, କିନ୍ତୁ ମମତା ବାନାର୍ଜୀ କିମ୍ବା ଅରବିନ୍ଦ କେଜ୍ରିୱାଲ ଏହାକୁ ସହଜରେ ଗ୍ରହଣ କରୁନାହାନ୍ତି।
ରାଜ୍ୟ ଭିତ୍ତିକ କଳି:
ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗରେ ମମତା ବାନାର୍ଜୀ କଂଗ୍ରେସକୁ ଗୋଟିଏ ବି ସିଟ୍ ଦେବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ନଥିଲେ।
କେରଳରେ ବାମଦଳ ଏବଂ କଂଗ୍ରେସ ପରସ୍ପରର ମୁଖ୍ୟ ଶତ୍ରୁ, କିନ୍ତୁ ଦିଲ୍ଲୀରେ ସେମାନେ ବନ୍ଧୁ। ଜନତା ଏହି ଦୋମୁହାଁ ନୀତିକୁ କେମିତି ସ୍ୱୀକାର କରିବେ?
କଂଗ୍ରେସର ଭୂମିକା ଏବଂ ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ରଣନୀତି
ଏହି ମେଣ୍ଟର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ସାଥୀ ହେଉଛି କଂଗ୍ରେସ। କିନ୍ତୁ ବିଶ୍ଳେଷକଙ୍କ ମତରେ, କଂଗ୍ରେସ ଏହି ମେଣ୍ଟକୁ କେବଳ ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ଜଣେ ବଡ଼ ନେତା ଭାବେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲା।
ନିକଟରେ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ ନିର୍ବାଚନ ସମୟରେ ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ମମତା ବାନାର୍ଜୀଙ୍କ ପ୍ରତି ବୟାନ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ କରିଛି। ଯେତେବେଳେ ନିର୍ବାଚନ ଜାରି ରହିଛି, ସେତେବେଳେ ନିଜ ସାଥୀ ଦଳକୁ ଆକ୍ରମଣ କରିବା କ’ଣ ରାଜନୈତିକ ପରିପକ୍ୱତା? ଏହା ସୂଚାଉଛି ଯେ, କଂଗ୍ରେସ ବୁଝିଗଲାଣି ଯେ ଆଞ୍ଚଳିକ ଦଳମାନେ ସେମାନଙ୍କୁ ଆଉ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଉନାହାନ୍ତି।
୪ ମଇ ଏବଂ ତା’ ପରର ଭବିଷ୍ୟତ
ବର୍ତ୍ତମାନ ସମୟ ଆସିଛି ଫଳାଫଳର। ୫ଟି ରାଜ୍ୟର ନିର୍ବାଚନ ଫଳାଫଳ ଏହି ମେଣ୍ଟର ଭବିଷ୍ୟତ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିବ। ଯଦି କଂଗ୍ରେସ ଭଲ ପ୍ରଦର୍ଶନ ନକରେ, ତେବେ ମେଣ୍ଟର ଅନ୍ୟ ଦଳମାନେ କଂଗ୍ରେସର ହାତ ଛାଡ଼ିବାକୁ ସେକେଣ୍ଡେ ବି ସମୟ ନେବେ ନାହିଁ।
ବିଜେପି ଏକ ସୁସଙ୍ଗଠିତ କ୍ୟାଡର ସହ ଆଗକୁ ବଢୁଥିବା ବେଳେ, ଇଣ୍ଡିଆ ମେଣ୍ଟର ନେତାମାନେ ଏବେ ପରସ୍ପରକୁ ଦୋଷ ଦେବାରେ ବ୍ୟସ୍ତ।
ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧୀ ମୋଦୀଙ୍କ ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସ କମିଥିବା କଥା କହୁଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ବାସ୍ତବରେ ମେଣ୍ଟ ଭିତରେ ହିଁ ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସର ଶୂନ୍ୟତା ଦେଖାଦେଇଛି।
ଶେଷରେ ଏତିକି କୁହାଯାଇପାରେ ଯେ, କେବଳ “ମୋଦୀ ହଟାଅ” ନାରା ଦେଇ ଏକ ବଡ଼ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ଦେଶରେ ନିର୍ବାଚନ ଜିତିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ। ଜନତାଙ୍କୁ ଏକ ସ୍ପଷ୍ଟ ନୀତି, ଏକ ଦକ୍ଷ ନେତା ଏବଂ ସ୍ଥିର ସରକାରର ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦରକାର। ‘ଇଣ୍ଡି’ ମେଣ୍ଟ ବର୍ତ୍ତମାନ ଏକ ଏମିତି ଛକରେ ଛିଡ଼ା ହୋଇଛି, ଯେଉଁଠୁ ଫେରିବା କଷ୍ଟକର।
୪ ମଇ ପରେ ଦେଶର ରାଜନୀତିରେ ଏକ ନୂଆ ଅଧ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ ହେବ। କ’ଣ ବିରୋଧୀ ଦଳମାନେ ନିଜର ଭୁଲରୁ ଶିକ୍ଷା ପାଇବେ? ନା ଏହି ମେଣ୍ଟ ଇତିହାସର ଏକ ବିଫଳ ଅଧ୍ୟାୟ ହୋଇ ରହିଯିବ?
AlsoRead; https://purvapaksa.com/is-the-team-not-safe-even-after-scoring-350-runs/
୩୫୦ ରନ୍ କଲେ ବି ସୁରକ୍ଷିତ ନୁହେଁ ଟିମ୍? || Is the team not safe even after scoring 350 runs?
