ଇରାନ, ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ସଂଘର୍ଷ ଯୋଗୁଁ ଭାରତ ସମେତ ଅନେକ ଦେଶ ବର୍ତ୍ତମାନ ଆର୍ଥିକ ସଙ୍କଟରେ । ଗୋଟିଏ ଛୋଟ ଦେଶ ଏଥିରୁ ଉଠାଉଛି ଆର୍ଥିକ ବିପର୍ଯ୍ୟୟରୁ ବାହାରିବାର ବାଟ । ଏହି ରାଷ୍ଟ୍ର ହେଉଛି ‘ପାନାମା’ । ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆରେ ଜାରି ରହିଥିବା ସଂଘର୍ଷ ଏବଂ ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀର ଅବରୋଧ ବିଶ୍ୱ ବାଣିଜ୍ୟର ଗତିଶୀଳତାକୁ ମୌଳିକ ଭାବରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିଛି । ଏହି ବିଶ୍ୱ ସଙ୍କଟ ମଧ୍ୟରେ, ପାନାମା ସରକାର ଅଭୂତପୂର୍ବ ହାରରେ ବିପୁଳ ରାଜସ୍ୱ ସୃଷ୍ଟି କରୁଛି ।
ପ୍ରକୃତରେ, ବିଶ୍ୱର ମୋଟ ତୈଳ ବ୍ୟବହାରର ପ୍ରାୟ 20% ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ଗତି କରେ । ତଥାପି, ଇରାନ ଏବଂ ଆମେରିକା ମଧ୍ୟରେ ସାମରିକ ଉତ୍ତେଜନା ଯୋଗୁଁ, ଏହି ମାର୍ଗ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅସୁରକ୍ଷିତ ହୋଇଯାଇଛି । ଫଳସ୍ୱରୂପ, ଜାହାଜ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ, ପାନାମା କେନାଲ ସବୁଠାରୁ ନିରାପଦ ଏବଂ ସବୁଠାରୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ବିକଳ୍ପ ମାର୍ଗ ହୋଇ ରହିଛି । ତୈଳ ଏବଂ ଗ୍ୟାସ ପରିବହନ କରୁଥିବା ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକ ଏବେ ପାନାମା କେନାଲ ଆଡକୁ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଗତି କରୁଛନ୍ତି, ଯାହା ଫଳରେ ସେଠାରେ ଟ୍ରାଫିକ ସ୍ତରର ରେକର୍ଡ ଉପରମୁହାଁ ରହିଛି । ପାନାମା କେନାଲ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ରାସ୍ତା ଦେଇ ତ୍ୱରିତ ପଥ ସୁରକ୍ଷିତ କରିବା ପାଇଁ ଜାହାଜ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ୪୦ ଲକ୍ଷ ଡ଼ଲାର ଅର୍ଥାତ ପ୍ରାୟ ୩୭କୋଟି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅତିରିକ୍ତ ବିଡ୍ ଦେଇଛନ୍ତି ।
ନିଲାମରେ ରେକର୍ଡ-ବ୍ରେକିଂ ଡାକରା
ପାନାମା କେନାଲ ପରିବହନ ପାଇଁ ସାଧାରଣତଃ ଏକ ସ୍ଥିର ଶୁଳ୍କ ଥାଏ । କିନ୍ତୁ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ ପୂର୍ବ ସଂରକ୍ଷଣ ନଥିବା ଜାହାଜ ପାଇଁ “ସ୍ଲଟ୍ ନିଲାମ” ପରିଚାଳନା କରନ୍ତି । ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅଧୀନରେ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବିଡରଙ୍କୁ ପ୍ରାଥମିକତା ପାସେଞ୍ଜ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଏ । ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀରେ ଅବରୋଧ ପାନାମା କେନାଲ ପରିବହନ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଥିବା ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକର ପରିମାଣରେ ଏତେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି ଯେ ଅପେକ୍ଷାର ତାଲିକା ଏବେ ବହୁତ ଲମ୍ବା ହୋଇଛି । ପରିସ୍ଥିତି ଏପରି ଏକ ସ୍ଥାନରେ ପହଞ୍ଚିଛି ଯେଉଁଠାରେ ସୁରୁଖୁର ଯାତାୟାତ କରିବା ପାଇଁ ଜାହାଜ ସବୁର ନିଲାମି ହିଁ ଏକ ମାତ୍ର ବିକଳ୍ପ ସାଜିଛି।
- କେନାଲ ପରିବହନ ପାଇଁ ଗୋଟିଏ ଜାହାଜର ହାରାହାରି ଖର୍ଚ୍ଚ ୩ ରୁ ୪ ଲକ୍ଷ ଡ଼ଲାର ମଧ୍ୟରେ ହୋଇଥାଏ।
- ପୂର୍ବରୁ, କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ତ୍ୱରିତ ପଥ ସୁରକ୍ଷିତ କରିବା ପାଇଁ ଅତିରିକ୍ତ ୨.୫ ରୁ ୩ ଲକ୍ଷ ଡ଼ଲାର ଦେବାକୁ ପଡୁଥିଲା । କିନ୍ତୁ, ଗତ କିଛି ସପ୍ତାହ ମଧ୍ୟରେ, ଏହି ହାରାହାରି ଅତିରିକ୍ତ ଖର୍ଚ୍ଚ ୪.୨୫ଲକ୍ଷ ଡ଼ଲାରକୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି।
- ପାନାମା କେନାଲର ପ୍ରଶାସକ ରିକୋର୍ଟେ ଭାସ୍କେଜ୍ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି ଯେ ଏକ ଇନ୍ଧନ ଟ୍ୟାଙ୍କର୍ ଏହାର ଗନ୍ତବ୍ୟସ୍ଥଳ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିବା ଏବଂ ଏହାର ଆଗମନକୁ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରିବା ପାଇଁ ୪୦ ଲକ୍ଷ ଡଲାର ଯାଏଁ ନିଲାମୀ ଡ଼ାକିଥିଲା । ଜାହାଜଟି ମୂଳତଃ ୟୁରୋପ ଅଭିମୁଖେ ଯାଉଥିଲା କିନ୍ତୁ ଇନ୍ଧନ ଅଭାବ ଯୋଗୁଁ ସିଙ୍ଗାପୁର ଆଡକୁ ଗତି କରିଥିଲା ।
“ବୋମା ବିସ୍ଫୋରଣ ଏବଂ ଆକ୍ରମଣ ମଧ୍ୟରେ, ଜାହାଜ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ପାନାମାକୁ ଏକ ନିରାପଦ ପାଥ ବୋଲି ବିବେଚନା କରୁଛନ୍ତି । ଯଦିଓ ସେମାନଙ୍କୁ ଏ ପାଇଁ ଅଧିକ ମୂଲ୍ୟରେ ନିଲାମୀ ଲଗେଇବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି । ଏହି ସୁଯୋଗର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଲାଭ ଉଠାଇ, ପାନାମା ସରକାର ସକ୍ରିୟ ଭାବରେ ଏହାର ରାଜସ୍ୱ ବୃଦ୍ଧି କରିବାରେ ଲାଗିପଡ଼ିଛି।”
— ରୋଡ୍ରିଗୋ ନୋରିଗା, ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପାନାମା ବିଶ୍ଳେଷକ
ପାନାମାର ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ଗୁରୁତ୍ୱ
ଇରାନ ଏବଂ ଆମେରିକା ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ତେଜନା ଯୋଗୁଁ, ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିପଦପୂର୍ଣ୍ଣ ମାର୍ଗ ପାଲଟିଛି । କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ଏବଂ ଡ୍ରୋନ୍ ଆକ୍ରମଣ ଭୟରେ, କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ପାନାମା କେନାଲକୁ ଏକ ସୁରକ୍ଷିତ ବିକଳ୍ପ ଭାବରେ କ୍ରମଶଃ ଦେଖୁଛନ୍ତି । ପାନାମାର ଜଣେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବିଶ୍ଳେଷକ ରୋଡ୍ରିଗୋ ନୋରିଗାଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ସରକାର ଏହି ବିଶ୍ୱ ସଙ୍କଟରୁ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ରାଜସ୍ୱକୁ ସର୍ବାଧିକ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରୟାସ କରୁଛନ୍ତି । ତଥାପି, ଏହି ପରିସ୍ଥିତି ବିଶ୍ୱ ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳ ଉପରେ ପ୍ରବଳ ଚାପ ସୃଷ୍ଟି କରୁଛି।
ମୂଲ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଇପାରେ
ପାନାମା କେନାଲ ବ୍ୟବହାରର ବର୍ଦ୍ଧିତ ମୂଲ୍ୟର ପ୍ରଭାବ ସିଧାସଳଖ ବିଶ୍ୱ ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳ ଉପରେ ପଡ଼ିବାକୁ ଯାଉଛି । ଫଳସ୍ୱରୂପ, ଆଗାମୀ ଦିନରେ ତେଲ, ଗ୍ୟାସ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକୀୟ ସାମଗ୍ରୀର ମୂଲ୍ୟ ଆହୁରି ବୃଦ୍ଧି ପାଇବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି ।
