ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିରେ କୁହାଯାଏ— “ହାରି ଯାଇଥିବା ବାଜି ଜିତିବା ଲୋକକୁ ବାଜିଗର କୁହାଯାଏ” । କିନ୍ତୁ ଗତକାଲି ସଂସଦରେ ଯାହା ଘଟିଲା, ତାହା ଦେଖିବା ପରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ମନରେ ଗୋଟିଏ ପ୍ରଶ୍ନ— ମହିଳା ସଂରକ୍ଷଣ ବିଲ୍ର ପରାଜୟ ପରେ ପ୍ରକୃତରେ ଜିତିଲା କିଏ? ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ନା ବିରୋଧୀ ଦଳ ନେତା ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧୀ?
ସରକାର ଏକ ବଡ଼ ଚାଲ୍ ଖେଳିଥିଲେ, ମହିଳା ସଂରକ୍ଷଣକୁ ଏକ ନୂଆ ପ୍ୟାକେଜିଂରେ ପରଷିଥିଲେ । କିନ୍ତୁ ଦୁଇ-ତୃତୀୟାଂଶ ବହୁମତ ନଥିବାରୁ ଏହି ବିଲ୍ ଗୃହରେ କାଟ୍ ଖାଇଲା । ଏହା କ’ଣ କେବଳ ଏକ ରାଜନୈତିକ ଷ୍ଟଣ୍ଟ୍ ଥିଲା? ନା ଏହା ପଛରେ ୨୦୨୯ ପାଇଁ କୌଣସି ବଡ଼ ରଣନୀତି ଲୁଚି ରହିଛି?
୨. ବିଲ୍ର ପରାଜୟ: ଏକ ରାଜନୈତିକ ସେଟ୍-ଅପ୍?
ଗୃହମନ୍ତ୍ରୀ ଅମିତ ଶାହ ଏବଂ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦୀଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ପରାଜୟ କେବଳ ଏକ ସଂଖ୍ୟାର ଖେଳ ନୁହେଁ । ରାଜନୀତିରେ ଅନେକ ସମୟରେ ହାରିବା ପରେ ମଧ୍ୟ ଭବିଷ୍ୟତର ନାରା ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ । ସରକାର ଏବେ ଦେଶବାସୀଙ୍କୁ ଜଣାଇବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି ଯେ, କିଏ ମହିଳାଙ୍କ ସମର୍ଥନରେ ଥିଲେ ଏବଂ କିଏ ବିରୋଧରେ ।
୧୧ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ବିରୋଧୀ ଏକଜୁଟ୍ ହୋଇ ସରକାରଙ୍କ ଆଗରେ ଏକ ପ୍ରାଚୀର ଭଳି ଠିଆ ହୋଇଛନ୍ତି । ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ I.N.D.I.A. ବ୍ଲକ୍ ଏହି ବିଲ୍କୁ କେବଳ ଏଥିପାଇଁ ବିରୋଧ କଲା କାରଣ ଏହା ‘ଡିଲିମିଟେସନ୍’ ବା ସୀମା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ସହିତ ଜଡ଼ିତ ଥିଲା । ବିରୋଧୀଙ୍କ ଯୁକ୍ତି ହେଉଛି, ଏହା ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତର ଶକ୍ତି କମାଇବା ପାଇଁ ଏକ ଷଡ଼ଯନ୍ତ୍ର । କିନ୍ତୁ ଏହି ବିଜୟ କ’ଣ ବିରୋଧୀଙ୍କୁ ଆଗାମୀ ନିର୍ବାଚନରେ ଲାଭ ଦେବ?
୩. ଗଣତନ୍ତ୍ରର ସୁନ୍ଦର ଚିତ୍ର ଓ ତର୍କ
ବିଲ୍ ପାସ୍ ହେଉ କି ନହେଉ, ସଂସଦରେ ଗତ ଦୁଇ ଦିନ ଧରି ଯେଉଁ ୧୬ ଘଣ୍ଟାର ବିତର୍କ ଚାଲିଲା, ତାହା ଗଣତନ୍ତ୍ରର ଏକ ସୁନ୍ଦର ନମୁନା । ଗୋଟିଏ ପଟେ ସରକାରଙ୍କ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯୁକ୍ତି ଏବଂ ଅନ୍ୟପଟେ ବିରୋଧୀଙ୍କ କଡ଼ା ଜବାବ ।
ଅନେକ ନୂଆ ଚେହେରା ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ଦଳର ନେତାମାନେ ବହୁତ ସଠିକ ଭାବେ ନିଜ ନିଜର ପକ୍ଷ ରଖିଲେ । ଆମେ ସାଧାରଣତଃ କେବଳ ବଡ଼ ବଡ଼ ନେତାଙ୍କ ଉପରେ ଫୋକସ୍ କରୁ, କିନ୍ତୁ ଏହି ବିତର୍କରେ ଅନେକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଉଠିଛି ଯାହା ଦେଶର ଭବିଷ୍ୟତ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିବ ।
୪. ହିନ୍ଦୀ ବଳୟ ବନାମ ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତ
ବିଜେପିର ରଣନୀତିକୁ ବୁଝିଲେ ଜଣାପଡୁଛି ଯେ, ସେମାନେ ଉତ୍ତର ଭାରତ ବା ହିନ୍ଦୀ ବଳୟରେ ନିଜର ଦବଦବା ବଢ଼ାଇବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି । ଯଦି ନୂଆ ସୀମା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ହୁଏ, ତେବେ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ, ବିହାର ଏବଂ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ ଭଳି ରାଜ୍ୟରେ ଆସନ ସଂଖ୍ୟା ବଢ଼ିବ, ଯେଉଁଠି ବିଜେପି ସବୁଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ । ଏହାହିଁ ବିରୋଧୀଙ୍କୁ ଆତଙ୍କିତ କରିଛି । ସେଥିପାଇଁ ୨୦୨୯ ପୂର୍ବରୁ ଏହି ଲଢ଼େଇ ଏବେ ଏକ ଜାତୀୟ ବିତର୍କରେ ପରିଣତ ହୋଇଛି ।
୫. ବିହାରରେ ‘ସମ୍ରାଟ’ଙ୍କ ରାଜତିଳକ
ଏହି ସମୟରେ ଆଉ ଏକ ବଡ଼ ଖବର ଆସୁଛି ବିହାରରୁ । ସେଠାରେ ପୁଣିଥରେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ବଦଳିଛନ୍ତି ଏବଂ ବିଜେପିକୁ ରାଜ୍ୟରେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ନିଜ ଦଳର ଜଣେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ମିଳିଛନ୍ତି— ସମ୍ରାଟ ଚୌଧୁରୀ ।
ସମ୍ରାଟ ଚୌଧୁରୀଙ୍କ ଉତ୍ଥାନ ପଛରେ ଏକ ବଡ଼ ସାମାଜିକ ସମୀକରଣ ରହିଛି । ସେ କୁଶୱାହା ସମୁଦାୟରୁ ଆସୁଛନ୍ତି, ଯାହା ବିହାରରେ ଏକ ବଡ଼ ଭୋଟ୍ ବ୍ୟାଙ୍କ । ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶରେ କେଶବ ପ୍ରସାଦ ମୌର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ହରିୟାଣାରେ ନାୟବ ସିଂହ ସୈନୀଙ୍କ ଭଳି, ବିଜେପି ଏବେ ବିହାରରେ ସମ୍ରାଟଙ୍କୁ ଆଗକୁ ଆଣି ଓବିସି ଭୋଟ୍କୁ କ୍ୟାପ୍ଚର୍ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛି ।
କୁହାଯାଏ କେଶବ ପ୍ରସାଦ ମୌର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ସମ୍ରାଟ ଚୌଧୁରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବହୁତ ଭଲ ସମ୍ପର୍କ ରହିଛି । କେଶବ ସମ୍ରାଟଙ୍କୁ ନିଜ ଭାଇ ଭଳି ମାନନ୍ତି । କିନ୍ତୁ ଏହି ନୂଆ ଦାୟିତ୍ୱ ବିହାର ରାଜନୀତିରେ ନିତିଶ କୁମାରଙ୍କ ପ୍ରାସଙ୍ଗିକତାକୁ କେତେ ପ୍ରଭାବିତ କରିବ, ତାହା ଦେଖିବାକୁ ବାକି ରହିଲା ।
ରାଜନୀତିରେ କେହି ଚିରସ୍ଥାୟୀ ବନ୍ଧୁ ବା ଶତ୍ରୁ ନୁହଁନ୍ତି । ମହିଳା ସଂରକ୍ଷଣ ବିଲ୍ ହାରିଯିବା ସରକାରଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ସୁଯୋଗ ନା ଝଟ୍କା? ଏବଂ ସମ୍ରାଟ ଚୌଧୁରୀଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ବିହାରରେ ବିଜେପି କ’ଣ ନିଜର ଏକାକୀ ସ୍ଥିତି ସଜାଡ଼ି ପାରିବ?


