ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିରେ ଶବ୍ଦର ଗୁଞ୍ଜନ ବହୁତ ସମୟରେ ସତ୍ୟକୁ ଆଡ଼କୁ ରଖି ଦିଏ। କିନ୍ତୁ କେତେକ ସମୟରେ ସେହି ଶବ୍ଦମାଳା ନିଜେ ନିଜକୁ ଖଣ୍ଡନ କରିଥାଏ। ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆର ଅସ୍ଥିର ପରିସ୍ଥିତି, ତେଲ ମୂଲ୍ୟର ଅନିଶ୍ଚିତତା ଓ ଏଲପିଜି ଯୋଗାଣ ନେଇ ଚିନ୍ତାର ମଧ୍ୟରେ, କଂଗ୍ରେସ ନେତା ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧି ଯେଉଁ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଛନ୍ତି, ସେଗୁଡ଼ିକ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ଲୋକତନ୍ତ୍ରରେ ଆଲୋଚନାର ଅଂଶ। କିନ୍ତୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟର କଥା ହେଉଛି—ସେହି ଆଲୋଚନାକୁ ତାଙ୍କ ନିଜ ଦଳର ବରିଷ୍ଠ ନେତାମାନେ ଏକ ପ୍ରକାରରେ କମଜୋର କରିଦେଇଛନ୍ତି।
ଏହା କେବଳ ରାଜନୈତିକ ବିରୋଧାଭାସ ନୁହେଁ; ଏହା ଏକ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଏ—କଂଗ୍ରେସ ଦଳର ମଧ୍ୟରେ ନୀତିଗତ ସମନ୍ୱୟ କେଉଁଠି? ଏବଂ ଏହାର ପ୍ରଭାବ ଜାତୀୟ ରାଜନୀତିରେ କିପରି ପଡ଼ୁଛି?
ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆ ସଙ୍କଟ: ଭୟ ଓ ବାସ୍ତବତା
ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆ ଦୀର୍ଘଦିନ ଧରି ଜାତୀୟ ଓ ବିଶ୍ୱ ରାଜନୀତିର ଏକ ସ୍ପର୍ଶକାତର କେନ୍ଦ୍ର। ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଯୁଦ୍ଧ ବା ଅଶାନ୍ତ ସୃଷ୍ଟି ହେଲେ ତାହାର ପ୍ରଭାବ ସିଧାସଳଖ ଭାବେ ତେଲ ବଜାର ଓ ଶକ୍ତି ସୁରକ୍ଷା ଉପରେ ପଡ଼େ। ଭାରତ ଯେପରିକି ଏକ ବଡ଼ ତେଲ ଆମଦାନିକାରୀ ଦେଶ, ସେଥିପାଇଁ ଏହି ପରିସ୍ଥିତି ନେଇ ଚିନ୍ତା ସ୍ୱାଭାବିକ।
ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧି ଏହି ପରିପ୍ରେକ୍ଷିରେ ଯେଉଁ ଚେତାବନୀ ଦେଇଛନ୍ତି—ତାହା ହେଲା ଭୁଲ ବୈଦେଶିକ ନୀତି ଦେଶକୁ ଇନ୍ଧନ ସଙ୍କଟ ଦିଗକୁ ନେଉଛି—ସେଥିରେ ରାଜନୈତିକ ଭାବନା ଥିବା ସହିତ କିଛି ଆର୍ଥିକ ଯୁକ୍ତି ମଧ୍ୟ ରହିଛି।
କିନ୍ତୁ ଏହି ଭୟ ସହିତ ବାସ୍ତବତାର ଏକ ମଧ୍ୟମ ମାର୍ଗ ଅଛି। ଭାରତ ଗତ କିଛିବର୍ଷ ଧରି ତାର ଶକ୍ତି ଆମଦାନୀ ଉତ୍ସକୁ ବିବିଧ କରିଛି—ରୁଷିଆ, ଆମେରିକା, ଆଫ୍ରିକା ଓ ମଧ୍ୟପୂର୍ବ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ସହିତ ସମ୍ପର୍କ ରଖିଛି। ଏହା ଏକ ରଣନୀତିଗତ ପଦକ୍ଷେପ ଯାହା ସମସ୍ତ ବିପଦକୁ କମାଇଥାଏ।
ମୋଦୀ ସରକାରଙ୍କ ସଫଳତାର ମୂଳ ମନ୍ତ୍ର ଥିଲା— “ଏକାଧିକ ସୂତ୍ରରୁ ଆମଦାନୀ”। ଭାରତ କେବଳ ଗୋଟିଏ କିମ୍ବା ଦୁଇଟି ଦେଶ ଉପରେ ନିର୍ଭର ନ କରି ଆମେରିକା, ରୁଷିଆ ଏବଂ ଆଫ୍ରିକୀୟ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ସହ ତୁରନ୍ତ ସମ୍ପର୍କ ସ୍ଥାପନ କରିଛି। ରୁଷିଆ ଉପରେ ପଶ୍ଚିମା ଦେଶମାନେ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଲଗାଇଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ଭାରତ ନିଜର ‘ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସ୍ୱାର୍ଥ’କୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମାନି ରିହାତି ଦରରେ ତୈଳ ଏବଂ ଗ୍ୟାସ୍ ଆଣିବା ଜାରି ରଖିଲା। ଏହା ସହିତ ଭାରତର ଭିତ୍ତିଭୂମି ଯଥା ଏଲ୍ପିଜି ଟର୍ମିନାଲ ଏବଂ ଷ୍ଟୋରେଜ୍ କ୍ଷମତାକୁ ଗତ କିଛି ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଯେଉଁଭଳି ଭାବେ ବଢ଼ାଇଛି, ତାହା ଏହି ସଙ୍କଟ ସମୟରେ ‘ସଞ୍ଜୀବନୀ’ ସାଜିଲା।
କଂଗ୍ରେସର ମଧ୍ୟରେ ଭିନ୍ନ ସ୍ୱର
ଏଠିରେ କାହାଣୀରେ ମୁଖ୍ୟ ମୋଡ଼ ଆସେ। ଯେଉଁଠାରେ ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧି ସରକାରଙ୍କୁ ଟାର୍ଗେଟ କରୁଛନ୍ତି, ସେଠାରେ ତାଙ୍କ ଦଳର ବରିଷ୍ଠ ନେତାମାନେ ଏକ ପ୍ରକାରର ସନ୍ତୁଳିତ ଓ ପ୍ରାୟ ସରକାରଙ୍କୁ ସମର୍ଥନମୂଳକ ଭାବ ପ୍ରକାଶ କରୁଛନ୍ତି।
• ଆନନ୍ଦ ଶର୍ମା ଭାରତର କୂଟନୈତିକ ଆଭିମୁଖ୍ୟକୁ “ପରିପକ୍ୱ ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ” ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି।
• ଶଶୀ ଥରୁର କହିଛନ୍ତି ଯେ ଭାରତର “ସଂଯମତା” ଏକ ରଣନୈତିକ ଜ୍ଞାନର ପ୍ରତିକ।
• ମନିଷ ତିୱାରୀ ମଧ୍ୟ ସରକାରର କିଛି ପଦକ୍ଷେପକୁ ସମର୍ଥନ କରିଛନ୍ତି।
• କମଳ ନାଥ ତ ଏଲପିଜି ସଙ୍କଟକୁ ସରାସରି ଖଣ୍ଡନ କରିଦେଇଛନ୍ତି।
ଏହି ଭିନ୍ନ ସ୍ୱରଗୁଡ଼ିକ ଏକ ସ୍ପଷ୍ଟ ବାର୍ତ୍ତା ଦେଉଛି—କଂଗ୍ରେସ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଏକୀକୃତ ରଣନୀତି ନାହିଁ।
ରାଜନୀତିକ ରଣନୀତି ବନାମ ଜାତୀୟ ସ୍ୱାର୍ଥ
ଏହି ପରିସ୍ଥିତିରେ ଦୁଇଟି ପ୍ରମୁଖ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଆଗକୁ ଆସେ:
୧. ବିପକ୍ଷର ଭୂମିକା
ଲୋକତନ୍ତ୍ରରେ ବିପକ୍ଷର କାମ ହେଉଛି ପ୍ରଶ୍ନ କରିବା, ସରକାରକୁ ଜବାବଦେହୀ କରିବା। ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧି ସେହି ଭୂମିକାକୁ ପୂରଣ କରୁଛନ୍ତି।
୨. ଜାତୀୟ ଏକତାର ଆବଶ୍ୟକତା
କିନ୍ତୁ ଯେତେବେଳେ ମାମଲା ବୈଦେଶିକ ନୀତି ଓ ଜାତୀୟ ସୁରକ୍ଷା ସହିତ ଜଡିତ, ସେଠାରେ ଦଳୀୟ ରାଜନୀତିରୁ ଉପରେ ଉଠିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଏହି ମତକୁ ଆନନ୍ଦ ଶର୍ମା ଓ ଶଶୀ ଥରୁର ମଜବୁତ କରିଛନ୍ତି।
ଏଲପିଜି ସଙ୍କଟ: ଅସଲରେ ସମସ୍ୟା ନା ରାଜନୀତି?
ଏଲପିଜି ଅଭାବ ନେଇ ଯେଉଁ ଚର୍ଚ୍ଚା ହେଉଛି, ସେଥିରେ ମଧ୍ୟ ଦୁଇଟି ଭିନ୍ନ ଚିତ୍ର ଦେଖାଯାଉଛି।
• ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧି କହୁଛନ୍ତି ଯେ ଏକ ବଡ଼ ସଙ୍କଟ ଆସୁଛି।
• କମଳ ନାଥ କହୁଛନ୍ତି ଯେ କୌଣସି ଅଭାବ ନାହିଁ।
ଏହା ଏକ ସାଧାରଣ ରାଜନୈତିକ ଭିନ୍ନମତ ନୁହେଁ; ଏହା ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅସମ୍ମିଶ୍ରଣ ସୃଷ୍ଟି କରେ। ଯେତେବେଳେ ଏକ ଦଳର ନେତାମାନେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ କଥା କହନ୍ତି, ସେଥିରେ ସାଧାରଣ ଲୋକ କାହାକୁ ବିଶ୍ୱାସ କରିବେ?
ବିଜେପିର ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଓ ରାଜନୈତିକ ଲାଭ
ଏହି ସମସ୍ତ ବିବୃତ୍ତିକୁ ଜ୍ୟୋତିରାଦିତ୍ୟ ସିନ୍ଧିଆ ଓ ବିଜେପି ନେତାମାନେ ତୁରନ୍ତ ରାଜନୈତିକ ଅସ୍ତ୍ରରେ ପରିଣତ କରିଦେଲେ। ସେମାନେ କହୁଛନ୍ତି—“କଂଗ୍ରେସ ନେତାମାନେ ନିଜେ ସ୍ୱୀକାର କରୁଛନ୍ତି ଯେ କୌଣସି ସଙ୍କଟ ନାହିଁ।”
ଏହା ଦେଖାଏ ଯେ ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ଅସମ୍ମତି କିପରି ବିପକ୍ଷକୁ ଦୁର୍ବଳ କରେ ଓ ସତ୍ତାରୁଢ଼ ଦଳକୁ ଲାଭ ଦେଇଥାଏ।
ବୈଦେଶିକ ନୀତି: ନୀରବତା କି ରଣନୀତି?
ଶଶୀ ଥରୁର ଯେଉଁ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଉଠାଇଛନ୍ତି, ସେହିଥି ଏହି ଚର୍ଚ୍ଚାର ମୂଳବିନ୍ଦୁ—“ନୀରବତା କାପୁରୁଷତା ନୁହେଁ, ଏହା ରଣନୀତି।”
ଭାରତ ଏକ ସମୟରେ ଅନେକ ଦେଶ ସହିତ ସମ୍ପର୍କ ରଖୁଛି:
• ଇସ୍ରାଏଲ ସହିତ ରକ୍ଷା ସହଯୋଗ
• ଇରାନ ସହିତ ଊର୍ଜା ସମ୍ପର୍କ
• ଗଲ୍ଫ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ସହିତ ବ୍ୟବସାୟ
ଏହି ପରିସ୍ଥିତିରେ ଖୋଲା ଭାବରେ ପକ୍ଷ ନେବା ଅପେକ୍ଷା ସନ୍ତୁଳିତ ନୀତି ଅଧିକ ଉପଯୁକ୍ତ।
ମୂଳ ପ୍ରଶ୍ନ: କଂଗ୍ରେସ କେଉଁ ଦିଗକୁ?
ଏହି ସମସ୍ତ ଘଟଣାରୁ ଏକ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି—କଂଗ୍ରେସ ଦଳର ନୀତିଗତ ଦିଗ କଣ?
• ଯଦି ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧି ଏକ ଆକ୍ରାମକ ବିପକ୍ଷ ଭୂମିକା ନେବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି,
• ତେବେ ଦଳର ବରିଷ୍ଠ ନେତାମାନେ କାହିଁକି ସନ୍ତୁଳିତ ବା ସରକାର-ସମର୍ଥକ ମତ ଦେଉଛନ୍ତି?
ଏହା ଦେଖାଏ ଯେ ଦଳର ମଧ୍ୟରେ ଦୁଇଟି ଧାରା ଚାଲିଛି:
୧. ଆକ୍ରାମକ ରାଜନୀତି
୨. ନୀତିଗତ ସନ୍ତୁଳନ
ଢୋଲ ର ଶବ୍ଦ କି ସତ୍ୟ?
“ରାହୁଲଙ୍କ ଢୋଲ ହେଲା କଣା” ବାକ୍ୟଟି କେବଳ ଏକ ରାଜନୈତିକ ଉପମା ନୁହେଁ; ଏହା ଏକ ବାସ୍ତବ ଅବସ୍ଥାକୁ ଦର୍ଶାଏ। ଯେଉଁଠାରେ ଏକ ପକ୍ଷ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ସମାଲୋଚନା କରୁଛି, ସେଠାରେ ତାହାର ଭିତରୁ ଆସୁଥିବା ଭିନ୍ନ ସ୍ୱର ତାହାକୁ କମଜୋର କରୁଛି।
ଏହା ଲୋକତନ୍ତ୍ର ପାଇଁ ଏକ ଶିକ୍ଷା:
• ବିପକ୍ଷ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେବାକୁ ହେଲେ, ତାଙ୍କର ମଧ୍ୟରେ ସ୍ପଷ୍ଟତା ଓ ଏକତା ଦରକାର।
• ସରକାରଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କରିବା ସହିତ ସହିତ, ଜାତୀୟ ସ୍ୱାର୍ଥକୁ ମଧ୍ୟ ଆଗରେ ରଖିବା ଆବଶ୍ୟକ।
ଶେଷରେ, ରାଜନୀତିରେ ଢୋଲ ତ ପିଟାଯିବ, କିନ୍ତୁ ତାହାର ଶବ୍ଦ କେତେଦୂର ପହଞ୍ଚିବ—ତାହା ନିର୍ଭର କରେ ତା ଭିତରେ କେତେ ଦମ୍ ଅଛି।
also read : https://purvapaksa.com/now-you-can-buy-5kg-lpg-cylinders-with-college-and-official-id-cards/
