ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟଶୈଳୀ ସର୍ବଦା ପୂର୍ବାନୁମାନଠାରୁ ବହୁ ଆଗରେ ରହିଥାଏ। ଯେତେବେଳେ ସାରାଦେଶ ୨୦୨୪ ନିର୍ବାଚନର ଫଳାଫଳ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୀକରଣରେ ବ୍ୟସ୍ତ, ସେତେବେଳେ ଶାସକ ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି ୨୦୨୯ ପାଇଁ ନିଜର ‘ବ୍ଲୁ-ପ୍ରିଣ୍ଟ’ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିସାରିଛି। ଏହି ରଣନୀତିର କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁରେ ରହିଛି— ମହିଳା ସଂରକ୍ଷଣର କାର୍ଯ୍ୟକାରିତା ଏବଂ ଲୋକସଭା ଆସନ ସଂଖ୍ୟାରେ ଏକ ଐତିହାସିକ ବୃଦ୍ଧି। ଏହା କେବଳ ଏକ ସାମ୍ବିଧାନିକ ସଂଶୋଧନ ନୁହେଁ, ବରଂ ଭାରତର ସାମାଜିକ ଓ ରାଜନୈତିକ ଭାଗ୍ୟରେଖାକୁ ବଦଳାଇବାର ଏକ ଦୂରଦର୍ଶୀ ପ୍ରୟାସ।
୨୦୧୧ ଜନଗଣନା: ଏକ ରଣନୈତିକ ନିଷ୍ପତ୍ତି
୨୦୨୩ରେ ‘ନାରୀ ଶକ୍ତି ବନ୍ଦନ ଅଧିନିୟମ’ ପାସ୍ ହେବା ସମୟରେ ଏକ ସର୍ତ୍ତ ରହିଥିଲା ଯେ, ନୂତନ ଜନଗଣନା ଏବଂ ପରିସୀମନ (Delimitation) ପରେ ହିଁ ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ୩୩ ପ୍ରତିଶତ ସଂରକ୍ଷଣ ମିଳିବ। କିନ୍ତୁ କୋଭିଡ୍ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାରଣରୁ ୨୦୨୧ ଜନଗଣନା ବିଳମ୍ବିତ ହୋଇଛି। ଯଦି ସରକାର ନୂଆ ଜନଗଣନା ପାଇଁ ଅପେକ୍ଷା କରିଥାନ୍ତେ, ତେବେ ୨୦୨୯ ନିର୍ବାଚନ ପୂର୍ବରୁ ଏହାକୁ ଲାଗୁ କରିବା ସମ୍ଭବ ହୋଇନଥାନ୍ତା।
ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରସ୍ତାବିତ ସଂଶୋଧନ ଅନୁଯାୟୀ, ଏବେ ୨୦୧୧ ଜନଗଣନାକୁ ଭିତ୍ତି କରି ହିଁ ପରିସୀମନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଶେଷ କରାଯାଇ ୨୦୨୯ରେ ମହିଳା ସଂରକ୍ଷଣ ଲାଗୁ କରାଯିବ। ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ବିରୋଧୀଙ୍କୁ କେବଳ ଚକିତ କରିନାହିଁ, ବରଂ ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ କଠିନ ଆହ୍ୱାନ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି।
ଲୋକସଭାର ନୂତନ କଳେବର: ୫୪୩ ରୁ ୮୧୬
ଭାରତୀୟ ସଂସଦର ଇତିହାସରେ ଏହା ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେବାକୁ ଯାଉଛି। ବର୍ତ୍ତମାନ ଲୋକସଭାରେ ୫୪୩ଟି ଆସନ ରହିଛି, କିନ୍ତୁ ପରିସୀମନ ପରେ ଏହି ସଂଖ୍ୟା ବଢ଼ି ୮୧୬ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି।
ଆନୁପାତିକ ବୃଦ୍ଧି (Proportional Increase)
ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତର ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକର ଚିନ୍ତା ଥିଲା ଯେ ସେମାନଙ୍କ ଜନସଂଖ୍ୟା ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଯୋଗୁଁ ଆସନ ସଂଖ୍ୟା କମିଯାଇପାରେ। କିନ୍ତୁ ସରକାର ଏହି ଚିନ୍ତାକୁ ଦୂର କରିଛନ୍ତି। ଯଦି ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର ଆସନ ୮୦ ରୁ ୧୨୦ ହୁଏ, ତେବେ ତାମିଲନାଡୁର ଆସନ ମଧ୍ୟ ୩୯ ରୁ ବଢ଼ି ୬୦ ହେବ। ଅର୍ଥାତ୍ ଜନସଂଖ୍ୟା ଆଧାରରେ ଆସନ କମିବ ନାହିଁ, ବରଂ ସମାନ ଅନୁପାତରେ ସବୁଠି ବଢ଼ିବ।
୨୭୩ ମହିଳା ସାଂସଦ: ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିରେ ନୂଆ ବିପ୍ଳବ
ଯେତେବେଳେ ୮୧୬ଟି ଆସନ ପାଇଁ ନିର୍ବାଚନ ହେବ, ସେଥିମଧ୍ୟରୁ ୩୩ ପ୍ରତିଶତ ଅର୍ଥାତ୍ ୨୭୩ଟି ଆସନ ମହିଳାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସଂରକ୍ଷିତ ରହିବ। ଏହି ସଂଖ୍ୟା କେବଳ ସାମ୍ବିଧାନିକ ଗର୍ବ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ଦେଶର ନୀତି ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଏକ ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିବ।
ସଂରକ୍ଷଣ ଭିତରେ ସଂରକ୍ଷଣ
ଏହି ବିଧେୟକର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଦିଗ ହେଉଛି ଅନୁସୂଚିତ ଜାତି ଏବଂ ଅନୁସୂଚିତ ଜନଜାତି ମହିଳାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ବ୍ୟବସ୍ଥା।
ଅନୁସୂଚିତ ଜାତି ଆସନ ସଂଖ୍ୟା ୮୬ ରୁ ୧୨୬ ଏବଂ ଅନୁସୂଚିତ ଜନଜାତି ଆସନ ୪୭ ରୁ ୭୦ କୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ। ଏହି ବର୍ଗଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ୩୩ ପ୍ରତିଶତ ଆସନ ମହିଳାଙ୍କ ପାଇଁ ରହିବ। ଏହା ଫଳରେ ସମାଜର ସବୁଠାରୁ ନିମ୍ନ ସ୍ତରର ମହିଳାମାନେ ସିଧାସଳଖ ସଂସଦରେ ପହଞ୍ଚିପାରିବେ।
ଓଡ଼ିଶା ଓ ଅନ୍ୟ ରାଜ୍ୟ ଉପରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ
ଓଡ଼ିଶା ଭଳି ରାଜ୍ୟ, ଯେଉଁଠାରେ ଲୋକସଭା ସହ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନ ହୁଏ, ସେଠାରେ ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନର ପ୍ରଭାବ ତୁରନ୍ତ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିବ। ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନସଭାରେ ମଧ୍ୟ ୩୩ ପ୍ରତିଶତ ମହିଳା ସଂରକ୍ଷଣ ଲାଗୁ ହେବା ପରେ ମହିଳା ପ୍ରାର୍ଥୀଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ବଢ଼ିବ। ଏହା ଦଳଗୁଡ଼ିକୁ ନୂଆ ମହିଳା ନେତୃତ୍ୱ ଖୋଜିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରିବ। ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ମୋହନ ଚରଣ ମାଝୀଙ୍କ ସରକାର ପାଇଁ ଏହା ଏକ ନୂଆ ଆହ୍ୱାନ ଓ ସୁଯୋଗ ହେବ।
ବିରୋଧୀଙ୍କ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ: ସମର୍ଥନ ନା ସମାଲୋଚନା?
ଏହି ବିଧେୟକ ବିରୋଧୀ ଦଳଗୁଡ଼ିକୁ ଏକ କଠିନ ପରିସ୍ଥିତିରେ ପକାଇଛି। ଯଦି ସେମାନେ ଏହାକୁ ବିରୋଧ କରନ୍ତି, ତେବେ ‘ମହିଳା ବିରୋଧୀ’ ବୋଲି ଆଖ୍ୟା ପାଇବେ। ଯଦି ସମର୍ଥନ କରନ୍ତି, ତେବେ ଏହାର ସମସ୍ତ ଶ୍ରେୟ ବିଜେପି ନେଇଯିବ। କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଏହି ମାଷ୍ଟରଷ୍ଟ୍ରୋକ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ମହିଳା ଭୋଟରଙ୍କୁ ଏକ ବଡ଼ ବାର୍ତ୍ତା ଦେବାକୁ ସଫଳ ହୋଇଛନ୍ତି। ବିଜେପି ଏବେ ଧର୍ମ ଏବଂ ଜାତି ସମୀକରଣରୁ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱରେ ରହି ‘ମହିଳା ଭୋଟ୍ ବ୍ୟାଙ୍କ’କୁ ନିଜର ସ୍ଥାୟୀ ସମ୍ପତ୍ତି କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛି।
ଏକ ସଂଶୋଧିତ ଗଣତନ୍ତ୍ରର ଆବାହନ
୨୦୨୯ର ଏହି ରୋଡ୍ମ୍ୟାପ୍ କେବଳ ନିର୍ବାଚନ ଜିତିବାର ଏକ ରଣନୀତି ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ଭାରତୀୟ ସଂସଦୀୟ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଏକ ସାମ୍ବିଧାନିକ ଶୁଦ୍ଧିକରଣ। ପଞ୍ଚାୟତିରାଜ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ମହିଳା ସଂରକ୍ଷଣ ଯେଭଳି ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ନୂଆ ନେତୃତ୍ୱ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା, ସଂସଦ ଓ ବିଧାନସଭାରେ ଏହାର ଉପସ୍ଥିତି ଦେଶର ବିକାଶ ଗତିକୁ ଆହୁରି ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରିବ।
୮୧୬ ଜଣ ସାଂସଦ ଏବଂ ସେଥିମଧ୍ୟରୁ ୨୭୩ ଜଣ ମହିଳା – ଏହି ଚିତ୍ରଟି ସୂଚାଉଛି ଯେ ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିରେ ମହିଳାମାନେ ଆଉ କେବଳ ‘ଭୋଟର’ ହୋଇ ରହିବେ ନାହିଁ, ବରଂ ସେମାନେ ‘ନିଷ୍ପତ୍ତିକର୍ତ୍ତା’ ସାଜିବେ। ଏହା ହିଁ ହେବ ୨୧ଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାରତର ବାସ୍ତବ ପରିଚୟ।
AlsoRead; https://purvapaksa.com/indias-diplomatic-victory-in-the-iran-us-conflict/
ଇରାନ-ଆମେରିକା ବିବାଦ ମଧ୍ୟରେ ଭାରତର କୂଟନୈତିକ ବିଜୟ || India’s diplomatic victory in the Iran-US conflict
