ଭୁବନେଶ୍ୱର ଉପକଣ୍ଠରେ ଘଟିଥିବା ଭୟାବହ ଅଗ୍ନିକାଣ୍ଡ—ଯେଉଁଠାରେ ଏକ ବ୍ୟବସାୟିକ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ ପ୍ରାୟ ୨୦ ଘଣ୍ଟା ଧରି ଜଳିଥିଲା—କେବଳ ଗୋଟିଏ ଘଟଣା ନୁହେଁ; ଏହା ଆମ ସହର ଯୋଜନା, ନିର୍ମାଣ ଅନୁମତି ଓ ଅଗ୍ନିନିରାପତ୍ତା ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଗୁରୁତର ଦୁର୍ବଳତାକୁ ପ୍ରକାଶ କରିଦେଇଛି। ଘଟଣା ପରେ ଅଗ୍ନିଶମ ବିଭାଗ, ନଗର ଯୋଜନା କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ ଓ ପ୍ରଶାସନ ଚେତାବନୀ ଦେଇଥିଲେ ବି ଗୋଟିଏ ପ୍ରଶ୍ନ ସାର୍ବଜନୀନ ଭାବେ ଉଠିଛି—ଆମ ସହରର ବଡ଼ବଡ଼ ସୌଧଗୁଡ଼ିକ ସତରେ କେତେ ସୁରକ୍ଷିତ?
ଏହା କେବଳ ଅଗ୍ନିକାଣ୍ଡର ପ୍ରସଙ୍ଗ ନୁହେଁ। କିଛିଦିନ ପୂର୍ବରୁ କଟକରେ ଏକ ପୁରୁଣା ଆପାର୍ଟମେଣ୍ଟର ବାଲ୍କୋନି ଭୁଶୁଡ଼ି କିଛି ଲୋକ ମୃତାହତ ହେବାର ଘଟଣା ମଧ୍ୟ ସହରୀୟ ସୁରକ୍ଷାକୁ ନେଇ ଗଭୀର ଚିନ୍ତା ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା। ଏକ ପଟେ ଅଗ୍ନିକାଣ୍ଡ, ଅନ୍ୟପଟେ ବିପଦସଂକୁଳ ଗୃହ—ଏହି ଦୁଇଟି ଘଟଣା ଏକ ସାଧାରଣ ସୂତ୍ରକୁ ଇଙ୍ଗିତ କରୁଛି: ନିୟମ ଉଲ୍ଲଂଘନ, ଅନୁମତିରେ ଅସଂଗତି ଓ ଯାଞ୍ଚ ପ୍ରଣାଳୀର ଦୃବଳତା।
ଅଗ୍ନିନିରାପତ୍ତା: ନିୟମରେ କଠୋର, ପ୍ରୟୋଗରେ ଦୁର୍ବଳ?
ଭୁବନେଶ୍ୱର ଓ କଟକରେ ବହୁତଳ ଆପାର୍ଟମେଣ୍ଟ ଓ ବ୍ୟବସାୟିକ ସୌଧର ବିକାଶ ଦ୍ରୁତ ହାରରେ ହେଉଛି। ନିୟମ ଅନୁସାରେ, ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଉଚ୍ଚତାରୁ ଅଧିକ ଗୃହ ପାଇଁ ଅଗ୍ନିନିର୍ବାପକ ବ୍ୟବସ୍ଥା, ଜରୁରୀ ପ୍ରସ୍ଥାନପଥ, ଫାୟାର ଆଲାର୍ମ, ସ୍ପ୍ରିଙ୍କଲର୍ ସିଷ୍ଟମ୍ ଓ ଫାୟାର ସାର୍ଟିଫିକେଟ୍ ଅନିବାର୍ଯ୍ୟ। କିନ୍ତୁ ଘଟଣା ପରେ ହେଉଥିବା ଖୋଳତାଡ଼ରୁ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି—ଏହି ସାର୍ଟିଫିକେଟ୍ ମାନେ କେବଳ କାଗଜରେ ସୀମିତ ରହିଗଲା କି?
ଅନେକ ସୌଧରେ ଅଗ୍ନିଶମ ଗାଡ଼ି ପହଞ୍ଚିବା ପାଇଁ ଚାରିପଟେ ପ୍ରର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ଖାଲି ସ୍ଥାନ ନାହିଁ। ଆପାର୍ଟମେଣ୍ଟ ତଳେ ବେସମେଣ୍ଟ ପାର୍କିଂକୁ ବ୍ୟବସାୟିକ ଗୋଦାମରେ ପରିଣତ କରାଯାଇଛି। ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ଫାୟାର ଏକ୍ସିଟ୍ ଦ୍ୱାର ଲକ୍ କରାଯାଇଥାଏ କିମ୍ବା ସେଥିରେ ସାମଗ୍ରୀ ରଖାଯାଇଥାଏ। ଏହି ପରିସ୍ଥିତି ଜରୁରୀ ସମୟରେ ମୃତ୍ୟୁଜାଲ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ।
ଅନୁମତି ଦେଇଥିବା ସଂସ୍ଥାମାନଙ୍କ ଭୂମିକା ପ୍ରଶ୍ନରେ
ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ଗୃହ ଓ ଆପାର୍ଟମେଣ୍ଟ ପ୍ରକଳ୍ପ ପାଇଁ ଅନୁମତି ଦେଉଛି ଭୁବନେଶ୍ୱର ଡେଭେଲପମେଣ୍ଟ ଅଥରିଟି (ବିଡିଏ)। କଟକରେ ଏହି ଭୂମିକାରେ ରହିଛି କଟକ ଡେଭେଲପମେଣ୍ଟ ଅଥରିଟି (ସିଡିଏ)। ଏହି ସଂସ୍ଥାମାନେ ନିର୍ମାଣ ପ୍ଲାନ୍ ଅନୁମୋଦନ କରନ୍ତି, ଯାଞ୍ଚ କରନ୍ତି ଓ ନିୟମ ପାଳନ ନିଶ୍ଚିତ କରିବା ଦାୟିତ୍ୱ ନିଅନ୍ତି।
କିନ୍ତୁ ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି—ଯେଉଁଠାରେ ଆପାର୍ଟମେଣ୍ଟର ଚାରିପଟେ ଅଗ୍ନିଶମ ଗାଡ଼ି ବୁଲିବାର ଯୋଗ୍ୟ ସ୍ଥାନ ନାହିଁ, ଯେଉଁଠାରେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଆବାସିକ ପ୍ଲଟରେ ବହୁତଳ ବ୍ୟବସାୟିକ ସୌଧ ଉଠୁଛି—ସେଠାରେ କିପରି ଅନୁମତି ମିଳିଲା? ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଯାଞ୍ଚ ହେଲା କି? ନା କି ଅନୁମତି ପ୍ରକ୍ରିୟା କେବଳ ଔପଚାରିକତାରେ ସୀମିତ ରହିଗଲା?
ଆବାସିକ ପ୍ଲଟରେ ବ୍ୟବସାୟିକ ସୌଧ: ନିୟମ ଭଙ୍ଗର ସାଧାରଣ ଦୃଶ୍ୟ
ବିଡିଏ ଓ ସିଡିଏ ଦ୍ୱାରା ଅନେକ ଆବାସିକ ପ୍ଲଟ ନିମ୍ନ ଓ ମଧ୍ୟମ ଆୟକାରୀ ବର୍ଗଙ୍କ ପାଇଁ ଅତି ଶସ୍ତା ଦରରେ ଆବଣ୍ଟନ କରାଯାଇଥିଲା। ଏହି ପ୍ଲଟଗୁଡ଼ିକ ମୁଣ୍ଡ ଗୁଞ୍ଜିବା ପାଇଁ ଥିଲା, ବ୍ୟବସାୟିକ ଲାଭ ପାଇଁ ନୁହେଁ। କିନ୍ତୁ ବାସ୍ତବରେ ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ଏହି ପ୍ଲଟରେ ବହୁତଳ ଆପାର୍ଟମେଣ୍ଟ ଓ ବ୍ୟବସାୟିକ ସୌଧ ଉଠିଛି।
ଛୋଟ ଆବାସିକ ପ୍ଲଟ ଉପରେ ଚାରିପାଞ୍ଚ ତଳ ବିଶିଷ୍ଟ ଗୃହ ନିର୍ମାଣ ହେଉଛି, ଯାହାର ଫଳରେ ରାସ୍ତାଘାଟ ସଙ୍କୀର୍ଣ୍ଣ ହେଉଛି, ସ୍ୱରେଜ୍ ଓ ଡ୍ରେନେଜ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଚାପରେ ପଡ଼ୁଛି। ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି—ଏହା କି ଅନୁମୋଦିତ ପ୍ଲାନ୍ ଅନୁଯାୟୀ? ନା କି ପରେ ପ୍ଲାନ୍ ବଦଳାଇ ଅଧିକ ତଳ ଯୋଗ କରାଯାଉଛି?
ସରକାରୀ ଗୃହ ମଧ୍ୟ ବିପଦସଂକୁଳ?
କେବଳ ବେସରକାରୀ ନୁହେଁ, କେତେକ ସରକାରୀ ଦପ୍ତର ଓ ବ୍ୟବସାୟିକ ଅଞ୍ଚଳର ଗୃହକୁ ମଧ୍ୟ ବିପଦସଂକୁଳ ଘୋଷଣା କରାଯାଇଛି। କିନ୍ତୁ ସେଗୁଡ଼ିକ ଏବେବି ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଛି। ଏହା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ଯେ, ଯେଉଁ ସଂସ୍ଥା ନିଜେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ନିୟମ ପାଳନର ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଉଛି, ସେମାନଙ୍କ ଗୃହ ନିଜେ ଅସୁରକ୍ଷିତ।
ନୋଏଡାର ଉଦାହରଣ: କଠୋର ପଦକ୍ଷେପର ସନ୍ଦେଶ
କିଛିବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ଦିଲ୍ଲୀ ଉପକଣ୍ଠର ନୋଏଡାରେ ନିୟମ ଉଲ୍ଲଂଘନ କରି ନିର୍ମିତ ବହୁତଳ ଆପାର୍ଟମେଣ୍ଟକୁ ବିସ୍ଫୋରଣ କରି ଭାଙ୍ଗି ଦିଆଯାଇଥିଲା। ଏହା ଏକ ଦୃଢ଼ ସନ୍ଦେଶ ଦେଇଥିଲା—ନିୟମ ଭଙ୍ଗ କଲେ ମୂଲ୍ୟ ଦେବାକୁ ପଡ଼ିବ। ଭୁବନେଶ୍ୱର ଓ କଟକରେ ଏଭଳି ନିୟମ ଉଲ୍ଲଂଘନ ଦୃଶ୍ୟ ଥିଲେ ବି କୌଣସି କଠୋର ପଦକ୍ଷେପ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁନାହିଁ।
ଆଗାମୀ ବିପଦର ପୂର୍ବସୂଚନା?
ଯଦି ଏବେଠାରୁ ନିୟମ କଠୋର ଭାବେ ପ୍ରୟୋଗ ହେବ ନାହିଁ, ତେବେ ଭବିଷ୍ୟତରେ ବଡ଼ ଅଘଟଣ ଘଟିପାରେ। ଅଗ୍ନିକାଣ୍ଡ କିମ୍ବା ଭବନ ଧସି ପଡ଼ିବାର ଘଟଣା ହେବା ପରେ ମାତ୍ର ଆମେ ଜାଗୁଛୁ। କିନ୍ତୁ ବିପଦ ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରତିକାର ହେଉଛି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପଦକ୍ଷେପ।
ସମାଧାନର ପଥ
1. ସମସ୍ତ ବହୁତଳ ଗୃହର ନବୀନ ଅଗ୍ନିନିରାପତ୍ତା ଅଡିଟ୍।
2. ନିୟମ ଉଲ୍ଲଂଘନ କରିଥିବା ସୌଧରେ ଜରିମାନା ଓ ଭଙ୍ଗା କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ।
3. ଅନୁମତି ପ୍ରକ୍ରିୟାର ପାରଦର୍ଶିତା ଓ ଡିଜିଟାଲ ମନିଟରିଂ।
4. ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସଚେତନତା।
ଉପସଂହାର
ଭୁବନେଶ୍ୱର ଓ କଟକରେ ଉଠୁଥିବା ଉଚ୍ଚ ସୌଧମାନେ ଆମର ଆର୍ଥିକ ଉନ୍ନତିର ପ୍ରତୀକ ହୋଇପାରେ। କିନ୍ତୁ ଯଦି ସେମାନେ ନିୟମ ଉଲ୍ଲଂଘନ ଓ ଅସୁରକ୍ଷାର ଉପରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ, ତେବେ ସେମାନେ ଉନ୍ନତି ନୁହେଁ—ଭବିଷ୍ୟତର ବିପଦର ଭୂମିକା।
ଏବେ ପ୍ରଶ୍ନ କେବଳ ଏତିକି—ପ୍ରଶାସନ ଜାଗିବ କେବେ? ଅଗ୍ନିକାଣ୍ଡ ଓ ଧସି ପଡ଼ିବା ଘଟଣା ପରେ, କି ତାହା ପୂର୍ବରୁ?
AlsoRead; https://purvapaksa.com/public-praises-odisha-budget/
ଓଡିଶା ବଜେଟ୍ କୁ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ପ୍ରଶଂସା || Public praises Odisha Budget
