ବିଶ୍ୱ ରଙ୍ଗମଞ୍ଚର ଇତିହାସରେ କେତେକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଏଭଳି ଆସେ, ଯାହା କେବଳ ଏକ ନାଟକର ପରିବେଷଣ ନୁହେଁ; ସେହି ମୁହୂର୍ତ୍ତ ହୋଇଯାଏ ଗୋଟିଏ ସଭ୍ୟତାର ନୂଆ ପରିଚୟ। ଓଡ଼ିଶାର ଜନଜାତି ଭାଷାରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ନାଟ୍ୟକାର ୱିଲିୟମ ସେକ୍ସପିଅରଙ୍କ ନାଟକ ରୋମାନିଆର ବିଶ୍ୱ ମଞ୍ଚରେ ପରିବେଷିତ ହେବ—ଏହି ଖବର ମାତ୍ର ଗୋଟିଏ ସାଂସ୍କୃତିକ ସଫଳତା ନୁହେଁ, ଏହା ହେଉଛି ଭାରତୀୟ ଜନଜାତି ଭାଷା ଓ ସାହିତ୍ୟର ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ୱୀକୃତିର ଉଚ୍ଚାରଣ । ଓଡ଼ିଶାର କଳା, ସାହିତ୍ୟ ଓ ସଂସ୍କୃତି ଯେଉଁଠି ଦୀର୍ଘଦିନ ଧରି ନିଜ ମୂଳକୁ ଧରି ରଖିଛି, ସେ ଠାରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ଜନଜାତି ଭାଷାମାନେ ଆଜି ବିଶ୍ୱ ରଙ୍ଗମଞ୍ଚରେ ନିଜ ସ୍ଥାନ ଖୋଜୁଛନ୍ତି । ଏହି ଯାତ୍ରାରେ ଓଡ଼ିଶାର କଳିଙ୍ଗ ଇନ୍ଷ୍ଟିଟ୍ୟୁଟ୍ ଅଫ୍ ସୋସିଆଲ୍ ସାଇନ୍ସେସ୍ (କିସ୍) ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ଭୂମିକା ଏକ ମାଇଲ୍ସ୍ଟୋନ୍ ଭାବେ ଦେଖାଯାଉଛି।
ରୋମାନିଆର ବିଶ୍ୱ ସେକ୍ସପିଅର ମହୋତ୍ସବ: ଏକ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମଞ୍ଚ
ରୋମାନିଆର କ୍ରାୟୋଭା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଆୟୋଜିତ ବିଶ୍ୱ ସେକ୍ସପିଅର ମହୋତ୍ସବ କେବଳ ଏକ ସାହିତ୍ୟିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ନୁହେଁ। ଏହା ହେଉଛି ଏମିତି ଏକ ମଞ୍ଚ, ଯେଉଁଠି ବିଭିନ୍ନ ଦେଶ, ଭାଷା ଓ ସଭ୍ୟତା ଏକାଠି ହୋଇ ସେକ୍ସପିଅରଙ୍କ ଚିନ୍ତାଧାରାକୁ ନିଜ ନିଜ ସାଂସ୍କୃତିକ ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ପୁନଃବ୍ୟାଖ୍ୟା କରନ୍ତି। ଏହି ମହୋତ୍ସବରେ ଓଡ଼ିଶାର ଜନଜାତି ଭାଷାରେ ନାଟକ ପରିବେଷଣ—ଏକ ଐତିହାସିକ ପଦକ୍ଷେପ। ରୋମାନିଆ ଭଳି ଏକ ୟୁରୋପୀୟ ଦେଶରେ, ଯେଉଁଠି ଥିଏଟର ଓ ସାହିତ୍ୟର ଦୀର୍ଘ ପରମ୍ପରା ରହିଛି, ସେଠାରେ ଭାରତର ଜନଜାତି ଭାଷାର ସ୍ୱର ଉଚ୍ଚାରିତ ହେବା—ଏହା ଗ୍ଲୋବାଲ୍ କଲଚରାଲ୍ ଡାଇଲଗ୍ର ଗୋଟିଏ ଦୃଢ଼ ସୂଚନା।
କିସ୍ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ : ଶିକ୍ଷାରୁ ସଂସ୍କୃତି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ
ଏହି ମହୋତ୍ସବରେ ଯୋଗଦେବାକୁ ଯାଉଥିବା ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ କିସ୍ର । ପିଏଚ୍ଡି, ସ୍ନାତକ, ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଓ ବିବିଏ—ଭିନ୍ନ ଶିକ୍ଷାସ୍ତରର ୧୦ ଜଣ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ଏହି ନାଟ୍ୟ ଯାତ୍ରାରେ ସାମିଲ ହୋଇଛନ୍ତି। ଏହା କେବଳ ନାଟକ ଅଭିନୟ ନୁହେଁ; ଏହା ହେଉଛି ନିଜ ଭାଷା, ନିଜ ପରିଚୟ ଓ ନିଜ ସାଂସ୍କୃତିକ ମୂଳକୁ ବିଶ୍ୱ ସାମ୍ନାରେ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଉପସ୍ଥାପନ କରିବାର ଏକ ଅଭିଯାନ। କିସ୍ ଦୀର୍ଘଦିନ ଧରି ଜନଜାତି ଶିକ୍ଷାକୁ କେବଳ ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକରେ ସୀମିତ ରଖିନାହିଁ ; ଏଠାରେ ଶିକ୍ଷା ହେଉଛି ଜୀବନମୁଖୀ, ସଂସ୍କୃତିମୁଖୀ ଓ ସ୍ୱାଭିମାନମୁଖୀ। ସେହି ଧାରାର ଏକ ପ୍ରାକ୍ତିକ ରୂପ ହେଉଛି ଏହି ନାଟ୍ୟ ପରିବେଷଣ।
ଜନଜାତି ଭାଷାରେ ସେକ୍ସପିଅର : ଏକ ସାହସିକ ପ୍ରୟୋଗ
ସେକ୍ସପିଅରଙ୍କ ନାଟକ ମାନେ ମାନବ ମନୋଭାବ, ଶକ୍ତି, ପ୍ରେମ, ଈର୍ଷ୍ୟା, ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ଓ ନୀତିଗତ ସଂଘର୍ଷର ଗଭୀର ଅନୁସନ୍ଧାନ। ଏହି ନାଟକଗୁଡ଼ିକୁ ଜନଜାତି ଭାଷାରେ ରୂପାନ୍ତର କରିବା ମାନେ କେବଳ ଅନୁବାଦ ନୁହେଁ; ଏହା ହେଉଛି ସେହି ମନୋଭାବକୁ ନିଜ ସାଂସ୍କୃତିକ ଅନୁଭବରେ ପୁନଃସୃଷ୍ଟି କରିବା। ଭାଷା ଏଠାରେ ମାତ୍ର ମାଧ୍ୟମ ନୁହେଁ; ଭାଷା ହେଉଛି ସଂସ୍କୃତିର ଆତ୍ମା। ଜନଜାତି ଭାଷାର ସ୍ୱର, ତାଳ, ଭାବଭଙ୍ଗୀ—ଏସବୁ ମିଶି ସେକ୍ସପିଅରଙ୍କ କଥାକୁ ଏକ ନୂଆ ଜୀବନ ଦେଇଥାଏ। ଏହା ଦର୍ଶାଏ ଯେ ବିଶ୍ୱସାହିତ୍ୟ କୌଣସି ଏକ ଭାଷା କିମ୍ବା ସଭ୍ୟତାର ସୀମାରେ ବନ୍ଧା ନୁହେଁ।
ଦୁଇମାସର ପ୍ରସ୍ତୁତି : ସାଧନା ଓ ସଂଯମ
ଏହି ନାଟକ ପରିବେଷଣ ପାଇଁ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ଦୀର୍ଘ ଦୁଇମାସ ଧରି ରୋମାନଆରେ ରହି ଅଭ୍ୟାସ କରିବେ। ଏହା ସାଧାରଣ ଅଭ୍ୟାସ ନୁହେଁ; ଏହା ହେଉଛି ନିଜ ଭାଷାକୁ ବିଶ୍ୱ ଦର୍ଶକଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଶୁଣାଇବା ପାଇଁ ଶାରୀରିକ, ମାନସିକ ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ ପ୍ରସ୍ତୁତି। ବିଦେଶୀ ମଞ୍ଚ, ଭିନ୍ନ ଦର୍ଶକ, ଭିନ୍ନ ନାଟ୍ୟ ପରମ୍ପରା—ଏସବୁ ମଧ୍ୟରେ ନିଜ ଅଭିନୟକୁ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ରଖିବା ପାଇଁ ଯେ ସାଧନା ଦରକାର, ସେହି ସାଧନା ଏହି ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ କରୁଛନ୍ତି।
ଭାରତ ପାଇଁ ପ୍ରଥମ : ଏକ ଐତିହାସିକ ଦାବି
ଭାରତର ଇତିହାସରେ ଏହା ପ୍ରଥମ—କୌଣସି ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନର ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ଜନଜାତି ଭାଷାରେ ସେକ୍ସପିଅରଙ୍କ ନାଟକ ଶିଖି ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମଞ୍ଚରେ ପରିବେଷଣ କରିବେ। ଏହି ଦାବି କେବଳ ଗର୍ବର କଥା ନୁହେଁ; ଏହା ଭାରତୀୟ ଶିକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଏକ ନୂଆ ଦିଗକୁ ସୂଚିତ କରେ—ଯେଉଁଠି ମୂଳଭାଷା ଓ ସ୍ଥାନୀୟ ସଂସ୍କୃତିକୁ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟତା ସହିତ ଯୋଡ଼ାଯାଉଛି।
ଅଚ୍ୟୁତ ସାମନ୍ତ: ଏକ ଦୃଷ୍ଟି ଓ ଦାୟିତ୍ୱ
କିଟ୍ ଓ କିସ୍ ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ଡ. ଅଚ୍ୟୁତ ସାମନ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ସଫଳତା କେବଳ ଏକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ନୁହେଁ; ଏହା ତାଙ୍କ ଦୀର୍ଘଦିନର ସ୍ୱପ୍ନର ଏକ ପ୍ରତିଫଳନ। ସେ ଖୁସି ବ୍ୟକ୍ତ କରି କହିଛନ୍ତି—କିସ୍ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ପୂର୍ବରୁ କ୍ରୀଡ଼ା ଓ ଶିକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଦେଶ-ବିଦେଶରେ ସୁନାମ ଆଣିଥିଲେ; ଏବେ ସାଂସ୍କୃତିକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ସେହି ସୁନାମ ଆଣିବେ।
ଏହି କଥାର ଅର୍ଥ ଗଭୀର—ଶିକ୍ଷା ଯଦି ସଂସ୍କୃତି ସହିତ ଯୁକ୍ତ ନ ହୁଏ, ତେବେ ସେହି ଶିକ୍ଷା ଅଧୂରା। କିସ୍ର ମଡେଲ୍ ଏହାକୁ ପ୍ରମାଣ କରୁଛି।
ଓଡ଼ିଶା ଓ ଜନଜାତି ସମାଜ ପାଇଁ ଗର୍ବ
ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ଓଡ଼ିଶା ପାଇଁ ମାତ୍ର ଗର୍ବର ବିଷୟ ନୁହେଁ; ଏହା ସମଗ୍ର ଜନଜାତି ସମାଜ ପାଇଁ ଗର୍ବ ଓ ଗୌରବର ପ୍ରତୀକ। ଦୀର୍ଘଦିନ ଧରି ଜନଜାତି ଭାଷାମାନେ ‘ଲୋକାଲ୍’ ବୋଲି ଅବହେଳିତ ହୋଇଆସୁଥିଲେ। ଆଜି ସେହି ଭାଷା ବିଶ୍ୱ ମଞ୍ଚରେ ‘ଗ୍ଲୋବାଲ୍’ ହେଉଛି।
ସଂସ୍କୃତିର ସେତୁ
ରୋମାନିଆର ବିଶ୍ୱ ରଙ୍ଗମଞ୍ଚରେ ଜନଜାତି ଭାଷାରେ ସେକ୍ସପିଅର—ଏହା ହେଉଛି ସଂସ୍କୃତିର ଦୁଇ ପାର୍ଶ୍ୱ ମଧ୍ୟରେ ଗଢ଼ାଯାଇଥିବା ଗୋଟିଏ ସେତୁ। ଏହି ସେତୁ ଦର୍ଶାଏ—ଭାଷା ଯେତେ ସ୍ଥାନୀୟ ହେଉନାହିଁ, ତା’ର ଭାବ ଓ ମାନବୀୟ ସନ୍ଦେଶ ସାର୍ବଜନୀନ। ଏହି ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଓଡ଼ିଶାର ସାଂସ୍କୃତିକ ଇତିହାସରେ ଏକ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଅଧ୍ୟାୟ ଭାବେ ଲେଖା ହେବ।
also read https://purvapaksa.com/india-pakiastan-match/
India – pakistan match।। ପାକିସ୍ତାନର ଏତେ ସାହସ ଭାରତ ସହ ଖେଳିବାକୁ ମନା କରିଦେଲା
