ଭାରତ ଆଜି ଏକ ଅଦୃଶ୍ୟ କିନ୍ତୁ ଗଭୀର ସଙ୍କଟର ସମ୍ମୁଖୀନ-ଏହା କୌଣସି ସୀମା ବିବାଦ, ମହାମାରୀ କିମ୍ବା ଆର୍ଥିକ ମନ୍ଦା ନୁହେଁ । ଏହା ହେଉଛି ଡିଜିଟାଲ ନିଶା । ମୋବାଇଲ ସ୍କ୍ରିନ୍ରେ ବନ୍ଦି ହେଉଥିବା ଶୈଶବ, ରିଲ୍ସ ଓ ଲାଇକ୍ରେ ମାପାଯାଉଥିବା ଆତ୍ମମୂଲ୍ୟବୋଧ ଏବଂ ଆଲଗୋରିଦମ୍ ଦ୍ୱାରା ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ମନ- ଏହା ଆଜିର ଭାରତୀୟ କିଶୋର–ଯୁବ ପିଢ଼ିର ନୂଆ ପରିଚୟ । ଯୁବକ ଏବଂ ୧୬ ବର୍ଷରୁ କମ୍ ବୟସର ପିଲାମାନେ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ପ୍ରତି ଯେପରି ଭାବରେ ଆସକ୍ତ ହେଉଛନ୍ତି, ତାହା ଆଜି କେବଳ ଅଭିଭାବକଙ୍କ ଚିନ୍ତା ନୁହେଁ—ଏହା ଏକ ଜାତୀୟ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ସାମାଜିକ ଓ ନୀତିଗତ ସମସ୍ୟା।
ବିଶ୍ୱ ଯେଉଁଠି ପହଞ୍ଚିଛି, ଭାରତ ସେଠି କଣ କରିବ?
ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ଉପରେ ବୟସ ଆଧାରିତ କଟକଣାକୁ ନେଇ ବିଶ୍ୱସ୍ତରରେ ତୀବ୍ର ବିତର୍କ ଚାଲିଛି । ଗତ ମାସରେ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ ବିଶ୍ୱର ପ୍ରଥମ ଦେଶ ଭାବେ ୧୬ ବର୍ଷରୁ କମ୍ ବୟସର ପିଲାଙ୍କ ପାଇଁ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ଉପରେ କଠୋର କଟକଣା ଲାଗୁ କରିଛି । ଫ୍ରାନ୍ସ, ଇଂଲଣ୍ଡ ଏବଂ ଡେନମାର୍କ ଭଳି ଦେଶ ମଧ୍ୟ ଏହି ଦିଗରେ ଗମ୍ଭୀର ଭାବେ ଆଗୁଆ ହେଉଛନ୍ତି । ଏହାର ଅର୍ଥ- ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବ କୌଣସି ଏକକ ଦେଶର ହଠାତ୍ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନୁହେଁ; ଏହା ହେଉଛି ଏକ ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ଚିନ୍ତାର ପରିଣତି।
ଭାରତରେ ପ୍ରସ୍ତାବ- ରାଜନୀତି ନା ସାମାଜିକ ଆବଶ୍ୟକତା?
ଭାରତରେ ୧୬ ବର୍ଷରୁ କମ୍ ବୟସ୍କଙ୍କ ପାଇଁ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ନିଷେଧ ପ୍ରସ୍ତାବ ଆଣିଛି ତେଲଗୁ ଦେଶମ ପାର୍ଟି । କେନ୍ଦ୍ରର ଏନଡିଏ ସରକାର ପାଇଁ ସଂଖ୍ୟାତ୍ମକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଟିଡିପି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସହଯୋଗୀ ହେବାରୁ, ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବ କେବଳ ଆଲୋଚନାରେ ସୀମିତ ରହିବ ବୋଲି କହିବା ମୁସ୍କିଲ। ଲୋକସଭାରେ ଟିଡିପି ସାଂସଦ ଏଲ.ଏସ. କେ.. ଦେବରୟାଲୁ ଆଗତ କରିବାକୁ ଯାଉଥିବା ‘ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ (ବୟସ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଏବଂ ଅନଲାଇନ ସୁରକ୍ଷା) ବିଲ୍, ୨୦୨୬’ ଭାରତର ଡିଜିଟାଲ ନୀତିକୁ ଏକ ନୂଆ ଦିଗ ଦେଇପାରେ।
ବିଲ୍ କ’ଣ କହୁଛି?
ବିଲ୍ର ପ୍ରସ୍ତାବିତ ବ୍ୟବସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠୋର-
• ୧୬ ବର୍ଷରୁ କମ୍ ବୟସ୍କଙ୍କ ପାଇଁ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ଆକାଉଣ୍ଟ ଖୋଲିବା ଓ ବ୍ୟବହାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିଷିଦ୍ଧ
• ପୂର୍ବରୁ ଥିବା ଆକାଉଣ୍ଟଗୁଡ଼ିକୁ ଚିହ୍ନଟ କରି ତୁରନ୍ତ ଅକାମୀ
• ବୟସ ଯାଞ୍ଚର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦାୟିତ୍ୱ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ କମ୍ପାନୀଙ୍କ ଉପରେ
• ବିଫଳତା କ୍ଷେତ୍ରରେ କଠୋର ଦଣ୍ଡବିଧାନ
ଲକ୍ଷ୍ୟ- ସାଇବର ବୁଲିଂ, ଅଶ୍ଳୀଳ ବିଷୟବସ୍ତୁ, ଡିଜିଟାଲ ଆସକ୍ତି ଓ ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଅବନତିରୁ ପିଲାମାନଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା।
ଟେକ୍ କମ୍ପାନୀଙ୍କ ଆପତ୍ତି—ଚିନ୍ତା କେତେ ଯୁକ୍ତିସଂଗତ?
ମେଟା, ଗୁଗୁଲ, ୟୁଟ୍ୟୁବ, ଏକ୍ସ ଭଳି କମ୍ପାନୀ ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ବିରୋଧ କରୁଛନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କ ମୁଖ୍ୟ ଯୁକ୍ତି-
• ବୟସ ଯାଞ୍ଚ ପାଇଁ ଆଧାର କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ପରିଚୟ ପତ୍ର ଦେବାକୁ ପଡ଼ିଲେ ଡାଟା ଚୋରିର ଆଶଙ୍କା
• କଟକଣା ଲଗିଲେ ପିଲାମାନେ ଚୋରା ଓ ଅଧିକ ଅସୁରକ୍ଷିତ ଆପ୍କୁ ଯିବେ
ଏହି ଯୁକ୍ତିଗୁଡ଼ିକୁ ସରଳ ଭାବେ ଖାରଜ କରାଯାଇପାରେନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି-ଭାରତୀୟ ପିଲାଙ୍କ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବଡ଼, ନା ଟେକ୍ କମ୍ପାନୀଙ୍କ ବ୍ୟବସାୟ ମଡେଲ୍?
ଡାଟା ସାର୍ବଭୌମତ୍ଵ—ନିରବ କିନ୍ତୁ ଗଭୀର ସମସ୍ୟା
ଭାରତ ଆଜି ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଡାଟା ଉତ୍ପାଦକ ଦେଶ। ପ୍ରାୟ ୧୦୦ କୋଟି ଇଣ୍ଟରନେଟ ବ୍ୟବହାରକାରୀ ଏବଂ ୭୫ କୋଟି ସ୍ମାର୍ଟଫୋନ—ଏହା କେବଳ ସଂଖ୍ୟା ନୁହେଁ, ଏହା ଏକ ଡିଜିଟାଲ ଖଣି।
ଟିଡିପି ସାଂସଦଙ୍କ ଯୁକ୍ତି- ବିଦେଶୀ କମ୍ପାନୀ ଭାରତୀୟ ପିଲାମାନଙ୍କ ମାଗଣା ଡାଟା ବ୍ୟବହାର କରି ଏଆଇ ସିଷ୍ଟମ୍ ତିଆରି କରୁଛନ୍ତି, ଯାହାର ଆର୍ଥିକ ଲାଭ ବିଦେଶକୁ ଯାଉଛି- ଏହା ଅସାର ନୁହେଁ।
ଅର୍ଥନୈତିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ—‘ଆଡିକ୍ସନ’ ନାସ୍ତିକ ନୁହେଁ
ଦୁଇଦିନ ତଳେ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ମୁଖ୍ୟ ଅର୍ଥନୈତିକ ପରାମର୍ଶଦାତା ଭି. ଅନନ୍ତ ନାଗେଶ୍ୱରନ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ କହିଛନ୍ତି—ଡିଜିଟାଲ ଆସକ୍ତି ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଭାବେ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ଜାତୀୟ ଉତ୍ପାଦନ କ୍ଷମତାକୁ କ୍ଷତି କରେ। ଏହା ଏକ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସତର୍କବାଣୀ।
ପ୍ରଶ୍ନଟି ସରଳ-ପିଲାମାନଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ କିଛି ସ୍ୱାଧୀନତାରେ ସୀମା ଲଗାଯାଇପାରିବ କି?
ଉତ୍ତର-ହଁ, କିନ୍ତୁ ଅନ୍ଧା ଭାବେ ନୁହେଁ।
ଭାରତରେ ୧୬ ବର୍ଷରୁ କମ୍ ବୟସ୍କଙ୍କ ପାଇଁ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ନିୟମ ଆବଶ୍ୟକ, କିନ୍ତୁ ସେହି ନିୟମ—
• ଡାଟା ସୁରକ୍ଷାକୁ ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ଦେବ
• ଅଭିଭାବକଙ୍କ ଭୂମିକାକୁ କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁ କରିବ
• ଟେକ୍ କମ୍ପାନୀଙ୍କୁ ଦାୟିତ୍ୱଶୀଳ କରିବ, କିନ୍ତୁ ଅନିୟନ୍ତ୍ରିତ ରାଜ୍ୟ ନିଗରାନୀ ସୃଷ୍ଟି କରିବ ନାହିଁ
ଯଦି ଏହି ସନ୍ତୁଳନ ରହିଲାନି, ତେବେ ଡିଜିଟାଲ ନିଶାରୁ ପିଲାଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବା ନାମରେ ଆମେ ଆଉ ଏକ ନୂଆ ସଙ୍କଟ ସୃଷ୍ଟି କରିଦେବୁ।
ଭାରତର ଡିଜିଟାଲ ଭବିଷ୍ୟତ ଆଜି ଏକ ମୋଡ଼ରେ।
ଏଠାରେ ଭୁଲ ନିଷ୍ପତ୍ତି—ପିଢ଼ିକୁ ମୂଲ୍ୟ ଦେବ।
also read https://purvapaksa.com/bangladesh/
