ଭାରତୀୟ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ (ଆରବିଆଇ) ପକ୍ଷରୁ ନିକଟରେ ପ୍ରକାଶିତ ‘ଷ୍ଟେଟ୍ ଫାଇନାନ୍ସ’ ଏବଂ ‘ଅଭିବୃଦ୍ଧି ହାର’ ସମ୍ପର୍କିତ ୨୦୨୫ର ରିପୋର୍ଟ ଓଡ଼ିଶା ପାଇଁ କେବଳ ଏକ ତଥ୍ୟ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏକ କଠୋର ଆଇନା। ୨୦୨୦ରୁ ୨୦୨୫ ମଧ୍ୟରେ ଦେଶର ବିଭିନ୍ନ ରାଜ୍ୟ କିଭଳି ଅଗ୍ରଗତି କରିଛନ୍ତି, ତାର ଏକ ଚିତ୍ର ଏଥିରେ ପ୍ରତିଫଳିତ ହୋଇଛି। ଯେଉଁ ଓଡ଼ିଶା ଦିନେ ‘ଦ୍ରୁତତମ ଅଭିବୃଦ୍ଧିଶୀଳ ରାଜ୍ୟ’ର ଆଖ୍ୟା ନେଇ ପ୍ରଚାର କରୁଥିଲା, ଆଜି ସେହି ଓଡ଼ିଶା ଦେଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ୧୦ଟି ରାଜ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥାନ ପାଇବାରେ ବିଫଳ ହୋଇଛି।
ଏହା କୌଣସି ବିରୋଧୀ ଦଳର ରାଜନୈତିକ ସମାଲୋଚନା ନୁହେଁ, ବରଂ ଦେଶର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବ୍ୟାଙ୍କିଙ୍ଗ୍ ସଂସ୍ଥାର ନିଚ୍ଛକ ସତ୍ୟ। ଏଠାରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି—ଯଦି ଓଡ଼ିଶାରେ ନିବେଶର ସୁଅ ଛୁଟୁଛି, ଯଦି ପ୍ରତିବର୍ଷ ବଡ଼ ବଡ଼ ସମ୍ମିଳନୀ ହେଉଛି, ତେବେ ବାସ୍ତବ ଜିଡିପି (GDP) ଅଭିବୃଦ୍ଧିରେ ଓଡ଼ିଶା ପଛରେ କାହିଁକି?

୧. ଆରବିଆଇ ତଥ୍ୟ: ଦେଶ ଆଗକୁ, ଓଡ଼ିଶା ସ୍ଥିର
ଆରବିଆଇ ତଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ, ୨୦୧୯-୨୦ ରୁ ୨୦୨୪-୨୫ ମଧ୍ୟରେ ଭାରତର ପ୍ରକୃତ ଜିଡିପି (Real GDP) ପାଖାପାଖି ୨୯% ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ଆର୍ଥିକ ମୂଲ୍ୟରେ ଏହା ୧୪୫.୩୫ ଲକ୍ଷ କୋଟିରୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇ ୧୮୭.୯୭ ଲକ୍ଷ କୋଟିରେ ପହଞ୍ଚିଛି।
କିନ୍ତୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ଭାବେ, ଦେଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ୧୦ଟି ବୃହତ ରାଜ୍ୟ ଯେଉଁମାନେ ଜାତୀୟ ହାରକୁ ପଛରେ ପକାଇଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଓଡ଼ିଶାର ନାମ ନାହିଁ। ଯେଉଁଠି ଆସାମ, ତାମିଲନାଡୁ ଏବଂ କର୍ଣାଟକ ଭଳି ରାଜ୍ୟ ୩୫% ରୁ ୪୫% ଅଭିବୃଦ୍ଧି ହାସଲ କରିଛନ୍ତି, ସେଠାରେ ଓଡ଼ିଶାର ଅଭିବୃଦ୍ଧି ହାର କେବଳ ପରିସଂଖ୍ୟାନ ମଧ୍ୟରେ ସୀମିତ ରହିଯାଇଛି।
ଶ୍ରେଷ୍ଠ ୧୦ ଅଭିବୃଦ୍ଧିଶୀଳ ରାଜ୍ୟର ତାଲିକା:
1. ଆସାମ: ୪୫% (ସର୍ବାଧିକ)
2. ତାମିଲନାଡୁ: ୩୯%
3. କର୍ଣାଟକ: ୩୬%
4. ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ: ୩୫%
5. ରାଜସ୍ଥାନ, ବିହାର, ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶ, ଛତିଶଗଡ଼, ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ ଓ ତେଲେଙ୍ଗାନା (୩୧% ରୁ ୩୪% ମଧ୍ୟରେ)
୨. ପଡ଼ୋଶୀ ରାଜ୍ୟଙ୍କ ସଫଳତା: ଓଡ଼ିଶା ପାଇଁ ଏକ ଚିନ୍ତା
ବିହାର, ଛତିଶଗଡ଼ ଏବଂ ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ ଭଳି ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ଆମେ ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଧରି ‘ପଛୁଆ’ ବୋଲି କହି ଆସୁଥିଲୁ। କିନ୍ତୁ ଗତ ୫ ବର୍ଷର ଆରବିଆଇ ରିପୋର୍ଟ କହୁଛି ଯେ ଏହି ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ଓଡ଼ିଶା ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବଢ଼ିଛନ୍ତି।
• ବିହାର ଓ ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶ: ଏହି ଦୁଇ ରାଜ୍ୟ ୩୩% ଅଭିବୃଦ୍ଧି ସହ ତାଲିକାରେ ଅଛନ୍ତି।
• ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ: ୩୧% ଅଭିବୃଦ୍ଧି ସହ ଓଡ଼ିଶାକୁ ପଛରେ ପକାଇଛି।
• ଆସାମ ମଡେଲ: ଆସାମ କୃଷି, ତୈଳ ଓ ଭିତ୍ତିଭୂମି କ୍ଷେତ୍ରରେ କେବଳ ଘୋଷଣା କରିନାହିଁ, ବରଂ କାମ କରି ଦେଖାଇଛି।
ଓଡ଼ିଶା ପାଖରେ ବିସ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ସମୁଦ୍ର ତଟ, ପ୍ରଚୁର ଖଣିଜ ସମ୍ପଦ ଏବଂ ବନ୍ଦର ଥାଇ ମଧ୍ୟ ଯଦି ଏହି ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ଓଡ଼ିଶାଠାରୁ ଆଗରେ ରହୁଛନ୍ତି, ତେବେ ବୁଝିବାକୁ ହେବ ଯେ ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରଶାସନିକ କଳ କେବଳ “କାଗଜ କାମ”ରେ ବ୍ୟସ୍ତ ଅଛି।
୩. ନିବେଶର ମାୟାଜାଲ: ଘୋଷଣା ବନାମ ବାସ୍ତବତା
ଓଡ଼ିଶା ସରକାର ଗତ କିଛି ବର୍ଷ ଧରି ‘ମେକ୍ ଇନ୍ ଓଡ଼ିଶା’ ଏବଂ ‘ଉତ୍କର୍ଷ ଓଡ଼ିଶା’ ମାଧ୍ୟମରେ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କାର ନିବେଶ ପ୍ରସ୍ତାବ ଆସୁଥିବା ଦାବି କରିଛନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଆରବିଆଇର FDI (Foreign Direct Investment) ତଥ୍ୟ ଏକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭିନ୍ନ କାହାଣୀ କହୁଛି।
• FDI ର ସତ୍ୟ: ୨୦୧୯ ରୁ ୨୦୨୫ ମଧ୍ୟରେ ଓଡ଼ିଶାକୁ ଆସିଥିବା ସିଧାସଳଖ ବିଦେଶୀ ପୁଞ୍ଜି ନିବେଶ ମାତ୍ର ୧୬୫-୧୭୩ ମିଲିଅନ ଡଲାର (ପାଖାପାଖି ୧୫୫୫ କୋଟି ଟଙ୍କା)। ଏହା ମହାରାଷ୍ଟ୍ର, କର୍ଣାଟକ କିମ୍ବା ଗୁଜରାଟ ତୁଳନାରେ ଅତି ନଗଣ୍ୟ।
• MoU ବନାମ Output: ସରକାର ୧୦ ଲକ୍ଷ କୋଟିର MOU ସ୍ୱାକ୍ଷର କରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଭୂମି ସ୍ତରରେ ପ୍ରକଳ୍ପ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେବା ବେଳକୁ ତାହା ଶୂନ୍ୟରେ ପରିଣତ ହୁଏ। ଆରବିଆଇ କେବଳ ‘Actual Output’ ବା ବାସ୍ତବ ଉତ୍ପାଦନକୁ ଗଣନା କରେ, ଘୋଷଣାକୁ ନୁହେଁ।
୪. ପ୍ରଶାସନିକ ସ୍ଥାଣୁତା: “ଫାଇଲ କୀଟ” ଓ ଅମଲାତନ୍ତ୍ର
ଓଡ଼ିଶାର ଅର୍ଥନୀତି ତଳକୁ ଖସିବାର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ କାରଣ ହେଉଛି ଏହାର ‘ଅମଲାତନ୍ତ୍ର କେନ୍ଦ୍ରିକ ଶାସନ’। ଗତ ୨୪ ବର୍ଷ ଧରି ରାଜ୍ୟରେ ଏକ ‘ଅନୁମୋଦନ ସଂସ୍କୃତି’ (Approval Culture) ଚାଲିଛି।
• ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବାରେ ବିଳମ୍ବ: ଜଣେ ନିବେଶକ ଓଡ଼ିଶା ଆସିଲେ ତାଙ୍କୁ ସରକାରୀ ଫାଇଲ୍ ଏବଂ ଏକାଧିକ ବିଭାଗର ଅନୁମତି ପାଇଁ ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଅପେକ୍ଷା କରିବାକୁ ପଡ଼େ।
• ନିୟନ୍ତ୍ରକ ନା ସହାୟକ: ଅନ୍ୟ ରାଜ୍ୟରେ ପ୍ରଶାସନିକ ଅଧିକାରୀମାନେ ନିବେଶକଙ୍କ ପାଇଁ ସହାୟକ ସାଜୁଥିବା ବେଳେ ଓଡ଼ିଶାରେ ସେମାନେ ନିୟନ୍ତ୍ରକ ବା ଶାସକ ଭଳି ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି। ଏହି “ଫାଇଲ କୀଟ” ମାନସିକତା ଓଡ଼ିଶାର ଶିଳ୍ପ ବିକାଶକୁ ଘୋଡ଼ା ବଦଳରେ କଇଁଛ ଗତି ଦେଇଛି।
୫. ନବୀନ ଯୁଗର ଅବଦାନ ଓ ଦୁର୍ବଳତା
ପୂର୍ବତନ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ଶାସନ ସମୟରେ ରାଜ୍ୟରେ ଆର୍ଥିକ ଶୃଙ୍ଖଳା ରହିଥିଲା ଏବଂ ଋଣ ଭାର ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ଥିଲା। ଏହାକୁ ଆରବିଆଇ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱୀକାର କରିଛି। କିନ୍ତୁ କେବଳ “ଶାନ୍ତି ଏବଂ ସ୍ଥିରତା” ପେଟକୁ ଦାନା ଦିଏ ନାହିଁ।
• ରୂପାନ୍ତରଣର ଅଭାବ: ରାଜ୍ୟରେ ଗଠନାତ୍ମକ ରୂପାନ୍ତର (Structural Transformation) ହୋଇପାରିଲା ନାହିଁ। ଆମେ କେବଳ ଖଣିରୁ ମିଳୁଥିବା ରୟାଲଟି ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି ରହିଗଲେ।
• ମାନବ ସମ୍ବଳ: ଓଡ଼ିଶାରୁ ପ୍ରତିବର୍ଷ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଶ୍ରମିକ ବାହାର ରାଜ୍ୟକୁ ଦାଦନ ଖଟିବାକୁ ଯାଉଛନ୍ତି। ଯଦି ଓଡ଼ିଶା ଏତେ ବିକଶିତ, ତେବେ ଏହି ପଳାୟନ କାହିଁକି?
୬. ମୋହନ ସରକାରଙ୍କ ପାଇଁ ସତର୍କ ଘଣ୍ଟି
ବର୍ତ୍ତମାନର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ମୋହନ ଚରଣ ମାଝୀଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱାଧୀନ ସରକାର ପାଇଁ ଏହି ରିପୋର୍ଟ ଏକ ସତର୍କ ସଙ୍କେତ। ପୂର୍ବ ସରକାରର ପରିସଂଖ୍ୟାନ ଜାଲରୁ ବାହାରି ଏକ “ଫଳାଫଳ ଭିତ୍ତିକ ଅର୍ଥନୀତି” (Outcome-based Economy) ଗଠନ କରିବା ଏବେ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଆହ୍ୱାନ।
ନୂଆ ସରକାରଙ୍କୁ କଣ କରିବାକୁ ହେବ?
• ଫାଇଲ୍ ରାଜ୍ ଶେଷ କରିବା: ନିବେଶ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ସରଳୀକରଣ କରିବା ଏବଂ ଅମଲାତନ୍ତ୍ରର ଜବାବଦେହିତା ସ୍ଥିର କରିବା।
• ବାସ୍ତବ ଶିଳ୍ପାୟନ: କେବଳ ଲୌହ ଓ ମିନେରାଲ୍ ନୁହେଁ, ବରଂ ଆଇଟି (IT), ଟେକ୍ସଟାଇଲ୍ ଏବଂ ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ କ୍ଷେତ୍ରରେ କ୍ଷୁଦ୍ର ଓ ମଧ୍ୟମ ଶିଳ୍ପକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଦେବା।
• ପରିସଂଖ୍ୟାନରୁ ମୁକ୍ତି: ବିଭାଗୀୟ ଅଧିକାରୀମାନେ ଦେଖାଉଥିବା ରଙ୍ଗୀନ ତଥ୍ୟକୁ ବିଶ୍ୱାସ ନକରି ବାସ୍ତବ ଜିଡିପି ଓ ନିଯୁକ୍ତି ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେବା।

ପରିସଂଖ୍ୟାନ ରାଜ୍ୟ ନୁହେଁ, ପ୍ରଡକ୍ସନ୍ ରାଜ୍ୟ ହେଉ
ଓଡ଼ିଶା ଆଜି ଏକ ସନ୍ଧିକ୍ଷଣରେ ଛିଡ଼ା ହୋଇଛି। ଆମ ପାଖରେ ସବୁ ଅଛି, କିନ୍ତୁ ସାହସିକ ନୀତି ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ଏବଂ ସ୍ୱଚ୍ଛ କାର୍ଯ୍ୟାନ୍ୱୟନର ଅଭାବ ରହିଛି। ଆରବିଆଇ ରିପୋର୍ଟ-୨୦୨୫ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଦେଇଛି ଯେ, ଯେଉଁ ରାଜ୍ୟ କାମ କରୁଛି ସେଇ ଆଗକୁ ବଢ଼ୁଛି, ଆଉ ଯେଉଁ ରାଜ୍ୟ କେବଳ ପ୍ରଚାର କରୁଛି ସେଇ ପଛରେ ରହିଯାଉଛି।
ଓଡ଼ିଶାକୁ ଏବେ ‘ଘୋଷଣାରେ ଧନୀ’ ନୁହେଁ, ବରଂ ‘ଫଳାଫଳରେ ଧନୀ’ ହେବାକୁ ପଡ଼ିବ। “ଫାଇଲ୍ ରାଜ୍ୟ”ର ପରିଚୟ ପୋଛି ଏକ “ପ୍ରଡକ୍ସନ୍ ରାଜ୍ୟ” ଭାବେ ନିଜକୁ ଗଢ଼ିବାକୁ ହେବ। ତେବେ ଯାଇ ଆଗାମୀ ରିପୋର୍ଟରେ ଓଡ଼ିଶା ଏକ ସମ୍ମାନଜନକ ସ୍ଥାନ ପାଇପାରିବ।
ଆମ ରାଜ୍ୟର ପବ୍ଲିକ ସର୍ଭାଣ୍ଟମାନେ ବିଗତ ୨୪ ବର୍ଷ ଧରି କେବଳ ପରିସଂଖ୍ୟାନ ଦର୍ଶାଇବାରେ ମାତିଛନ୍ତି। ରାଜ୍ୟର ବିକାଶ ଚୁଲିକି ଯାଇଛି। ଏପରି ଫାଇଲ କୀଟ ପବ୍ଲିକ ସର୍ଭାଣ୍ଟମାନେ ଏବେ ବି ଓଡ଼ିଶାରେ ନିଜର ପତିଆରା ଚଳାଇଛନ୍ତି। ତେଣୁ ମୋହନ ସରକାର ସାବଧାନ ହୁଅନ୍ତୁ, ନ ହେଲେ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଆହୁରି ଳଜ୍ଜ୍ୟାଜନକ ପରିସ୍ଥିତି ଦେଖିବାକୁ ମିଳିବ।
https://purvapaksa.com/will-the-destruction-of-the-aravalli-mountains-lead-to-the-destruction-of-delhi/

